CaliToday News – Chính sách thuế quan diện rộng của Tổng thống Donald Trump được thiết kế nhằm tăng nguồn thu cho chính phủ và định hình lại thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, mức thuế nhập khẩu cao cũng đang tạo ra động lực lớn để doanh nghiệp tìm cách né thuế, khiến Washington phải tăng cường đối phó với gian lận thương mại.
Theo một báo cáo của Văn phòng Chính sách Thương mại và Sản xuất Tòa Bạch Ốc, hành vi né thuế quan có thể khiến chính phủ Mỹ thất thu khoảng 19 đến 26 tỷ USD mỗi năm.
Một trong những phương thức phổ biến là chuyển tải hàng hóa qua nước thứ ba. Hàng hóa, đặc biệt là sản phẩm có nguồn gốc Trung Quốc, được chuyển qua một quốc gia khác trước khi vào Mỹ nhằm che giấu hoặc thay đổi xuất xứ thực sự để tránh mức thuế cao hơn.
Ryan Petersen, giám đốc điều hành Flexport, công ty chuyên về quản lý chuỗi cung ứng, cho rằng chính mức thuế cao đã tạo động lực mạnh cho hành vi gian lận.
“Thuế quan đã tạo ra một động lực rất lớn,” Petersen nói với Fortune. “Nếu mức thuế là 0%, chẳng có lý do gì để gian lận vì không có thuế để né.”
Theo Petersen, khi thuế nhập khẩu tăng, doanh nghiệp có nhiều lý do hơn để thay đổi cách thức giao thương, từ khai thấp giá trị hàng hóa, thay đổi mã phân loại sản phẩm cho đến khai báo sai quốc gia xuất xứ.
Quy mô của vấn đề có thể lớn hơn con số mà Tòa Bạch Ốc ước tính.
Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc và Cục Điều tra Dân số Mỹ cho thấy trong năm ngoái có mức chênh lệch khoảng 112 tỷ USD giữa giá trị hàng hóa mà Trung Quốc báo cáo đã xuất sang Mỹ và số hàng hóa mà phía Mỹ ghi nhận nhập từ Trung Quốc.
Khoảng chênh lệch 112 tỷ USD này không đồng nghĩa toàn bộ số tiền đều liên quan đến gian lận thuế quan. Tuy nhiên, nó cho thấy sự khác biệt đáng kể trong dữ liệu thương mại giữa hai nước và làm dấy lên nghi vấn rằng một phần hàng hóa Trung Quốc có thể được chuyển qua nước thứ ba trước khi vào thị trường Mỹ.
Tòa Bạch Ốc xác định Trung Quốc là nguồn hàng chính liên quan đến hoạt động chuyển tải nhằm né thuế. Theo chính quyền Trump, hàng hóa Trung Quốc bị nghi ngờ đang được đưa qua hơn 40 quốc gia trước khi đến Mỹ.
Trước tình trạng này, chính quyền Trump đã siết chặt các quy định đối với nhà nhập khẩu nước ngoài và bắt đầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu vận chuyển, lịch sử hành trình và hồ sơ hải quan nhằm phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Các công cụ này có thể giúp giới chức xác định những lô hàng đột ngột thay đổi tuyến đường, quốc gia xuất xứ hoặc giá trị khai báo trước khi vào Mỹ.
Chính quyền Trump lập luận rằng gian lận thuế quan không chỉ làm giảm nguồn thu liên bang mà còn tạo ra sự cạnh tranh không công bằng. Những doanh nghiệp tuân thủ quy định phải trả đầy đủ thuế nhập khẩu, trong khi các công ty tìm cách né thuế có thể bán sản phẩm với giá thấp hơn.
Diễn biến này cũng cho thấy một hệ quả ngoài dự kiến của chính sách thuế quan: mức thuế càng cao, lợi ích tài chính từ việc tìm cách né thuế càng lớn. Vì vậy, trong khi thuế quan được Tổng thống Trump sử dụng như công cụ để tăng nguồn thu và bảo vệ doanh nghiệp Mỹ, Washington đồng thời phải đối mặt với một cuộc chiến ngày càng phức tạp nhằm ngăn chặn gian lận thương mại.
Ban tập viên CaliToday
