CaliToday News – Thống đốc bang California Gavin Newsom vừa ký một sắc lệnh hành pháp vào hôm thứ Sáu nhằm “đẩy nhanh đáng kể” các biện pháp an toàn trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm khả năng yêu cầu các công ty công nghệ phải phát triển “công tắc ngắt khẩn cấp” (kill switch) dành cho các mô hình AI tiên tiến.
Ông Newsom, nhân vật tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, tuyên bố sắc lệnh này là cần thiết do chính phủ liên bang chưa hành động đủ quyết liệt để quản lý AI. “California sẽ làm những gì có thể, nhưng quốc gia này cần phải nhập cuộc. Washington, D.C. cần phải làm tròn phận sự của mình,” ông khẳng định trong một đoạn video công bố hôm thứ Sáu.
Sắc lệnh mới sẽ triệu tập một nhóm chuyên gia để đưa ra bản hướng dẫn trong vòng hai tháng về cách thức California củng cố các đạo luật bảo mật AI. Các đề xuất trọng tâm bao gồm:
- Yêu cầu kiểm toán định kỳ đối với các phòng thí nghiệm AI.
- Buộc báo cáo các sự cố “mất kiểm soát” khi các tác nhân AI có hành vi bất thường, ngoài dự tính.
- Đẩy mạnh việc nghiên cứu và tích hợp cơ chế công tắc ngắt khẩn cấp đối với các mô hình AI tiên tiến nhất.
Động thái của Thống đốc California diễn ra sau khi nhiều lãnh đạo công nghệ cảnh báo AI đang tiến bộ quá nhanh và kêu gọi phối hợp làm chậm lại để kiểm soát. Ngược lại, Tổng thống Donald Trump bác bỏ các lời kêu gọi kìm hãm tốc độ phát triển. Ông Trump nêu rõ quan điểm vào hôm Chủ nhật: “Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc về AI, chúng ta là quốc gia tinh vi nhất thế giới và tôi muốn duy trì điều đó. Ai thắng ở lĩnh vực AI sẽ là người chiến thắng tất cả.”
Tại Quốc hội Mỹ, các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đang ngày càng cấp bách:
- Thượng nghị sĩ John Kennedy (đảng Cộng hòa, bang Louisiana) hôm thứ Tư từng cố gắng thông qua dự luật yêu cầu công tắc ngắt khẩn cấp theo hình thức đồng thuận tuyệt đối, nhưng bị Thượng nghị sĩ Rand Paul (đảng Cộng hòa, bang Kentucky) phản đối. Một dự luật tương tự cũng do các Dân biểu Ted Lieu (đảng Dân chủ, California) và Nathaniel Moran (đảng Cộng hòa, Texas) giới thiệu.
- Lãnh đạo Đa số Thượng viện John Thune (đảng Cộng hòa, South Dakota) cho biết ông cùng Thượng nghị sĩ Amy Klobuchar (đảng Dân chủ, Minnesota) và Ted Cruz (đảng Cộng hòa, Texas) sắp giới thiệu dự luật quản lý AI, đồng thời ủng hộ cách tiếp cận “can thiệp nhẹ nhàng”.
- Hơn 100 nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện đã ký thư kêu gọi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa, Louisiana) hủy kỳ nghỉ sắp tới để bỏ phiếu các đạo luật bảo vệ về AI. Tuy nhiên, ông Johnson — người chia sẻ quan điểm không can thiệp như ông Trump — đã hủy các cuộc bỏ phiếu ngày thứ Năm và cho các nghị sĩ bắt đầu kỳ nghỉ kéo dài 7 tuần sớm hơn một ngày, dự kiến chỉ nhóm họp lại sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Ông Newsom đã chỉ trích động thái này và kêu gọi Chủ tịch Hạ viện sớm quay lại làm việc để thông qua luật cấp quốc gia.
Về phía công chúng Mỹ, khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố hôm thứ Năm chỉ ra khoảng 71% người trưởng thành tin rằng AI sẽ làm giảm số lượng việc làm trong 20 năm tới. Hơn một nửa số người được hỏi cảm thấy lo lắng nhiều hơn là hào hứng trước sự trỗi dậy của AI, trong khi chỉ 9% bày tỏ quan điểm ngược lại. Sự lo ngại này đặc biệt gia tăng mạnh ở nhóm người trẻ tuổi tại Mỹ kể từ năm 2024.
Trước đó vào năm 2024, Thống đốc Newsom từng phủ quyết một dự luật quản lý AI yêu cầu các công ty phải phát triển công tắc ngắt khẩn cấp và thử nghiệm hệ thống nghiêm ngặt trước khi ra mắt. Lý do khi đó được đưa ra sau phản ứng từ giới công nghệ là dự luật có nguy cơ bóp nghẹt đổi mới và chỉ tập trung quá hẹp vào các mô hình đắt đỏ, quy mô lớn. Văn phòng của ông Newsom hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận thêm về quyết định phủ quyết trong quá khứ.
Ban tập viên CaliToday
