Một thẩm phán liên bang hôm thứ Hai đã chặn California thi hành một đạo luật mới, theo đó siết chặt nghiêm ngặt các trường hợp mà đặc vụ liên bang được phép đeo mặt nạ khi tiến hành các chiến dịch trục xuất.
Thẩm phán Tòa án Quận Liên bang Christina Snyder bác bỏ lập luận của chính quyền Trump cho rằng các nhân viên ICE cần đeo mặt nạ để tránh bị “doxing” (công khai trái phép thông tin cá nhân). Tuy nhiên, trong phán quyết dài 30 trang, bà cho rằng đạo luật mang tên “No Secret Police Act” của California có dấu hiệu vi phạm Điều khoản Tối thượng (Supremacy Clause) của Hiến pháp, vì phân biệt đối xử với chính quyền liên bang khi các quy định của luật này không áp dụng cho lực lượng chấp pháp cấp tiểu bang.
“Đạo luật đối xử khác nhau giữa các sĩ quan thực thi pháp luật liên bang và các sĩ quan thực thi pháp luật cấp tiểu bang trong những hoàn cảnh tương tự,” thẩm phán Snyder kết luận.
Tuy vậy, bà cũng bác yêu cầu của chính phủ liên bang muốn chặn một đạo luật khác của California nhằm ngăn chặn các hành vi lạm dụng trong thi hành luật di trú, mang tên “No Vigilantes Act”. Đạo luật này yêu cầu hầu hết nhân viên thực thi pháp luật ở cấp địa phương, tiểu bang và liên bang phải đeo bảng tên hoặc số hiệu phù hiệu khi làm nhiệm vụ.
Thẩm phán Snyder — được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Bill Clinton và làm việc tại Los Angeles — cho biết đạo luật này nhiều khả năng sẽ vượt qua được các thách thức hiến định, vì phạm vi áp dụng rộng hơn và bao gồm cả quan chức California. Bà cũng gợi ý rằng đạo luật cấm đeo mặt nạ có thể hợp hiến nếu được mở rộng để áp dụng cho cả lực lượng chấp pháp cấp tiểu bang.
“Tòa án nhận thấy các đạo luật này phục vụ lợi ích công cộng bằng cách thúc đẩy tính minh bạch — yếu tố thiết yếu cho trách nhiệm giải trình và niềm tin của công chúng. Hơn nữa, Tòa án không thấy có bất kỳ lý do chính đáng nào để các sĩ quan thực thi pháp luật che giấu danh tính khi thực hiện các chức năng thi hành luật thường lệ, không thuộc diện miễn trừ, và trong các tương tác với công chúng,” bà Snyder viết.
Thượng nghị sĩ tiểu bang thuộc Đảng Dân chủ Scott Wiener, tác giả của dự luật cấm đeo mặt nạ, hôm thứ Hai thông báo sẽ đề xuất sửa luật nhằm bổ sung lực lượng chấp pháp cấp tiểu bang vào phạm vi áp dụng, để đáp lại phán quyết của tòa. Năm ngoái, ông từng loại trừ các sĩ quan cấp tiểu bang, trong khi áp dụng đề xuất này đối với các cơ quan liên bang và địa phương, giữa làn sóng phản đối gay gắt từ các tổ chức chấp pháp.
Văn phòng Tổng chưởng lý California Rob Bonta đã đồng ý không thi hành cả hai đạo luật trong thời gian thẩm phán Snyder xem xét yêu cầu của chính quyền Trump về việc chặn các quy định này. Bà Snyder cũng tạm hoãn hiệu lực phán quyết đến ngày 19/2, do đó yêu cầu về việc hiển thị danh tính nhiều khả năng sẽ chưa được thực thi trước thời điểm đó. Đạo luật này cũng có thể tiếp tục bị treo nếu chính quyền Trump xin được lệnh hoãn bổ sung từ Tòa Phúc thẩm Khu vực 9.
Trong một tuyên bố, ông Bonta không nêu rõ California sẽ phản ứng ra sao trước các phán quyết trái chiều này.
“Những cộng đồng an toàn chỉ có thể phát triển dựa trên sự minh bạch và niềm tin, và California cam kết làm phần việc của mình để bảo vệ an toàn công cộng cũng như các quyền tự do dân sự,” ông nói.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ chưa phản hồi ngay trước yêu cầu bình luận về phán quyết.
Việc các đặc vụ ICE sử dụng mặt nạ trên diện rộng trong quá trình thực hiện chiến dịch trấn áp nhập cư của Tổng thống Donald Trump trên khắp nước Mỹ đã vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt từ lãnh đạo các thành phố và tiểu bang, những người cho rằng điều này gây sợ hãi và cản trở trách nhiệm giải trình.
Các quan chức chính quyền Trump nói rằng việc đeo mặt nạ nhằm bảo vệ nhân viên ICE khỏi tình trạng quấy rối, doxing và các hành vi trả đũa — những hiện tượng mà họ cho là đã gia tăng mạnh trong năm qua. Tuy nhiên, thẩm phán Snyder bác bỏ lập luận đó, cho rằng việc che mặt có khả năng “làm gia tăng cảm giác bất an cho tất cả mọi người”. Bà nói thêm rằng kết luận của mình — rằng việc đeo mặt nạ không cần thiết để bảo vệ lực lượng chấp pháp — càng được củng cố bởi việc ICE thừa nhận đây là quyết định tùy thuộc vào từng sĩ quan, chứ không phải là một chính sách bắt buộc trên toàn cơ quan.
Nguồn Politico
