(AP) — Các con của Jimmy Lai, cựu ông trùm truyền thông Hồng Kông ủng hộ dân chủ và là người chỉ trích Trung Quốc, cho biết hôm thứ Hai rằng khả năng Tổng thống Donald Trump thăm Bắc Kinh vào tháng 4 tới có thể mang tính “then chốt” trong việc giành lại tự do cho người cha 78 tuổi của họ.
Con trai và con gái của ông Lai đã khẩn cầu trả tự do cho cha mình vì lý do nhân đạo, sau khi một tòa án Hồng Kông hôm thứ Hai tuyên án ông 20 năm tù theo luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt — đạo luật gần như đã dập tắt mọi tiếng nói bất đồng tại đặc khu này.
“Ngài tổng thống đã nhiều lần nói rằng đây là một vụ việc ông ấy quan tâm,” ông Sebastien Lai nói về ông Trump trong cuộc trao đổi với báo giới. “Trong hoàn cảnh hiện nay, chuyến thăm tháng Tư rõ ràng sẽ mang tính quyết định, và hy vọng cha tôi vẫn đủ sức khỏe để chờ tới thời điểm đó.”
Nói về sức khỏe của cha mình, ông Sebastien Lai cho biết ông đang ở trong tình trạng hết sức nguy kịch, sau khi phải chịu đựng quá nhiều tổn hại khiến thể lực suy sụp nghiêm trọng.
Bản án tại Hồng Kông chắc chắn sẽ làm gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ Mỹ–Trung vốn đã mong manh, trong bối cảnh ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping dự kiến sẽ gặp nhau trong năm nay nhằm duy trì ổn định quan hệ song phương giữa những vấn đề gai góc như thuế quan, hạn chế xuất khẩu và việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan — hòn đảo tự quản mà Bắc Kinh tuyên bố thuộc chủ quyền Trung Quốc.
Dù ông Trump nhiều lần nói sẽ thăm Bắc Kinh vào tháng 4, Trung Quốc đến nay vẫn chưa xác nhận thông tin này.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio gọi việc kết án ông Lai 20 năm tù là “một kết cục bất công và bi thảm”. Trong tuyên bố của mình, ông Rubio kêu gọi chính quyền Trung Quốc cho ông Lai được tạm tha vì lý do nhân đạo, nhấn mạnh rằng ông Lai và gia đình “đã chịu đựng quá đủ” sau một phiên tòa kéo dài hai năm và hơn năm năm bị giam giữ.
Sau khi ông Lai bị kết án hồi tháng 12, ông Trump nói ông cảm thấy “rất đau lòng” và đã đề nghị Chủ tịch Xi Jinping xem xét trả tự do cho ông Lai — người sáng lập tờ Apple Daily nay đã bị đóng cửa, vốn nổi tiếng với các bài viết chỉ trích chính quyền Hồng Kông và Bắc Kinh.
“Chúng tôi vẫn hy vọng, nhưng thực sự không biết điều gì sẽ xảy ra,” cô Claire Lai nói khi đề cập đến khả năng ông Trump có thể thương lượng thành công cho việc phóng thích cha mình.
Ông Chris Tang, Bộ trưởng An ninh Hồng Kông, cáo buộc “các thế lực bên ngoài” phớt lờ sự thật và đưa ra những chỉ trích thiên lệch đối với các phán quyết của tòa án. “Chúng tôi sẽ kiên quyết bác bỏ những cáo buộc vô căn cứ và sự bôi nhọ bằng cách trình bày sự thật và chứng cứ cho công chúng,” ông Tang tuyên bố.
Trong cuộc phỏng vấn với AP tại London, ông Sebastien Lai nói đã đến lúc các nhà lãnh đạo thế giới cần tiếp tục gây sức ép với Bắc Kinh mỗi khi thăm Trung Quốc hoặc gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, bằng cách nêu trực tiếp trường hợp của cha ông.
“Tôi chỉ có thể cầu mong rằng áp lực này sẽ phát huy tác dụng,” ông nói. “Tôi tin rằng vụ án của cha tôi là phép thử cho mọi hình thức can dự mà chúng ta đang có với Trung Quốc.”
Chính phủ của Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông đã trực tiếp nêu trường hợp của Jimmy Lai với ông Tập trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng trước. Các quan chức Anh nói sẽ “nhanh chóng có thêm các bước can dự” sau phán quyết hôm thứ Hai, dù chưa làm rõ những bước đi đó là gì.
Ông Sebastien Lai cho biết ông “vô cùng biết ơn” những phát biểu trước đây của ông Trump về việc trả tự do cho cha mình, bởi điều đó đã “mang lại cho gia đình rất nhiều hy vọng”.
“Giờ đây, vấn đề là phải cứu lấy mạng sống của cha tôi,” ông nói. “Bản án 20 năm là quá phi lý, xét đến việc cha tôi đã 78 tuổi. Nếu đủ 20 năm, ông gần như đã 100. Nhưng với những điều kiện giam giữ hiện nay… có thể ông sẽ không sống nổi đến lúc đó.”
