CaliToday News – Trong một phòng xử án thưa thớt ở miền tây Ukraine, thư ký tòa cất tiếng gọi bị đơn nhưng chỉ nhận lại sự im lặng hoàn toàn. Không ai xuất hiện để đối mặt với các cáo buộc hay đưa ra lời bào chữa; trên thực tế không hề có sự hiện diện của bị đơn: nước Nga.
Nguyên đơn, ông Denys Katyukha, 49 tuổi, đã dấn thân vào một cuộc chiến kéo dài 11 tháng để chứng minh Moscow đã tịch thu toàn bộ cơ nghiệp cả đời của mình, bao gồm khách sạn Admiral ven biển Azov và căn chung cư tại thành phố lân cận Melitopol thuộc vùng đông nam Ukraine đang bị Nga chiếm đóng. Cuộc chiến pháp lý này diễn ra tại một tòa án dân sự Ukraine mà Nga không công nhận, khép lại bằng phán quyết bồi thường 5,1 triệu USD mà Nga có thể sẽ không bao giờ chi trả. Tuy vậy, doanh nhân này vẫn kiên quyết theo đuổi công lý: “Hiện tại, tôi là nạn nhân – một Don Quixote đang chiến đấu với cối xay gió.”
Khách sạn Admiral chỉ là một trong hàng trăm cơ sở nghỉ dưỡng bị Nga tịch thu hoặc đưa vào diện tịch thu dọc bờ biển Azov kể từ cuộc xâm lược toàn diện năm 2022. Theo xem xét của Reuters từ các hồ sơ sở hữu, chính quyền chiếm đóng do Moscow dựng lên tại vùng Zaporizhzhia đã xác định hơn 7.000 bất động sản thương mại và nhà ở là “vô chủ”, trong đó có 521 khách sạn và khu nghỉ dưỡng. Ít nhất 77 cơ sở hiện do các doanh nghiệp Nga kiểm soát, gồm 20 nơi thuộc các thực thể nhà nước Nga.
Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết Nga áp đặt các luật lệ mới tại vùng chiếm đóng nhằm tạo “vỏ bọc pháp lý” cho hành vi chiếm đoạt tài sản nhà nước, tước đoạt quyền sở hữu của người Ukraine trừ khi họ nhập tịch Nga. Trong khi đó, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố: “Tất cả những ai có mong muốn đều được trao cơ hội tái ghi danh tài sản theo quyền tài phán của Nga. Tài sản nào không được tái ghi danh sẽ trở thành vô chủ.”
Khách sạn Admiral được ông Katyukha khởi công xây dựng từ năm 2014 tại làng Kyrylivka, phát triển từ vài căn bungalow nhỏ thành khu phức hợp 100 phòng, 3 quầy bar, nhà hàng, hồ bơi và khu vui chơi nước. Vào tháng 9 năm 2022, những người có vũ trang không rõ danh tính đã ập vào khách sạn và tuyên bố đây là tài sản vô chủ. Dù cha của ông Katyukha mang giấy tờ hợp pháp đến nộp, giới chức chiếm đóng đã từ chối và tuyên bố: “Đây là tài liệu từ một quốc gia không tồn tại.” Chỉ 9 ngày sau, ủy ban do Nga kiểm soát đã chuyển giao khách sạn cho một thực thể nhà nước Nga mang tên “Resorts of Zaporizhzhia Region” (nay đổi tên thành Cơ quan Phát triển Đầu tư Vùng Zaporizhzhia).
Trong quá trình khởi kiện tại Ukraine, ông Katyukha cùng luật sư đã lập bảng thống kê thiệt hại dài 3.000 trang, liệt kê chi tiết từng món đồ từ lò vi sóng, đèn chùm đến dụng cụ khui hộp. Ngày 30 tháng 4, Thẩm phán Mykhailo Smokovych đã ra phán quyết buộc Nga bồi thường 5,1 triệu USD do hành vi “tước quyền sở hữu trên thực tế”.
Ngoài vụ kiện trên, ông Katyukha cũng đã nộp đơn lên Cơ quan Đăng ký Thiệt hại vì Ukraine (Register of Damage for Ukraine) do Liên minh Châu Âu (EU) hậu thuẫn, có trụ sở tại The Hague, cùng hơn 195.000 người khác để tìm kiếm bồi thường. Dù biết bản thân có thể không nhận được một xu nào từ Nga trong suốt cuộc đời, ông vẫn hy vọng con cháu sau này sẽ được hưởng thành quả từ nỗ lực đấu tranh đòi công lý của mình.
Ban tập viên CaliToday
