Vùng biên giới giữa Colombia và Ecuador bất ngờ dậy sóng sau một loạt oanh kích gây tranh cãi. Hai chính phủ lập tức tố cáo lẫn nhau xâm phạm lãnh thổ, đẩy tình hình căng thẳng lên mức nguy hiểm, chỉ còn cách một cuộc đụng độ quân sự đúng một bước…
Rạng sáng ngày 17 tháng 3 năm 2026, khu rừng rậm dọc theo đường biên giữa Colombia và Ecuador trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng mới. Từ thủ đô Bogotá, chính quyền Colombia phát động một cuộc không kích nhắm vào các khu trại bị nghi là nơi ẩn náu của các băng buôn ma túy hoạt động trong vùng. Chỉ ít giờ sau, phía Quito lên tiếng phản đối dữ dội, cáo buộc lực lượng Colombia đã xâm nhập lãnh thổ và vi phạm chủ quyền quốc gia.
Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Colombia đưa ra vào sáng cùng ngày, cuộc oanh kích diễn ra và nhằm vào một khu rừng hẻo lánh mà tình báo Colombia cho là có sự hiện diện của các tay súng thuộc mạng lưới buôn ma túy xuyên quốc gia. Bộ trưởng Quốc phòng Iván Velásquez Gómez cho biết đây là một phần trong nỗ lực mở rộng nhằm triệt phá các tuyến vận chuyển cocaine đang gia tăng trong thời gian gần đây.
Ông Velásquez khẳng định phi cơ chiến đấu Colombia chỉ hoạt động trong phạm vi lãnh thổ của mình, và những cáo buộc vượt biên là không có căn cứ. Tuy nhiên, phía Ecuador lại đưa ra một nhận định hoàn toàn khác. Trong buổi họp báo khẩn tại Quito vào khoảng 10 giờ sáng, Tổng thống Daniel Noboa tuyên bố các vụ nổ đã xảy ra sâu trong lãnh thổ Ecuador, cách đường biên ít nhất 2 cây số.
“Chúng tôi có bằng chứng rõ ràng rằng bom đã rơi xuống phần đất thuộc Ecuador. Đây không phải là một sơ suất kỹ thuật, mà là hành động vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế,” ông Noboa nói, đồng thời cho biết quân đội nước này đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng cao độ.
Người dân tại tỉnh Sucumbíos, miền bắc Ecuador, kể lại rằng họ nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn liên tiếp trong đêm, làm rung chuyển nhà cửa và khiến nhiều người hoảng loạn bỏ chạy. Hình ảnh từ truyền thông địa phương cho thấy nhiều khu rừng bị cháy xém, trong khi lực lượng an ninh phong tỏa hiện trường ngay sau đó.
Trong lúc hai bên đưa ra những lời tuyên bố trái ngược, giới quan sát cho rằng, địa hình rừng rậm phức tạp, khó xác định chính xác ranh giới, có thể là một yếu tố dẫn đến sự cố. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn là bối cảnh căng thẳng vốn đã âm ỉ giữa hai nước trong cuộc chiến chống ma túy ngày càng leo thang.
Trong những năm gần đây, các tổ chức buôn ma túy đã lợi dụng khu vực biên giới lỏng lẻo giữa hai quốc gia để mở rộng hoạt động. Colombia, vốn là một trong những nguồn sản xuất cocaine lớn nhất thế giới, đang chịu áp lực ngày càng tăng trong việc kiểm soát các tuyến buôn lậu. Ecuador, ngược lại, dần trở thành điểm trung chuyển quan trọng đưa ma túy ra thị trường quốc tế.
Phát biểu tại Bogotá, Tổng thống Colombia Gustavo Petro cho rằng hành động quân sự là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, và chính phủ sẽ không lùi bước trước các băng nhóm tội phạm. Tuy vậy, ông cũng kêu gọi đối thoại với Ecuador nhằm tránh hiểu lầm và ngăn chặn tình hình leo thang ngoài ý muốn.
Ở phía bên kia, chính quyền Ecuador tỏ ra cứng rắn hơn. Bộ Ngoại giao nước này đã triệu đại diện ngoại giao Colombia tại Quito để phản đối chính thức, đồng thời cảnh báo Ecuador sẽ bảo vệ lãnh thổ bằng mọi biện pháp cần thiết. Quân đội được tăng cường dọc theo biên giới, trong khi không phận khu vực được theo dõi chặt chẽ hơn.
Diễn biến nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế. Organization of American States kêu gọi hai bên kiềm chế và tiến hành điều tra chung để làm sáng tỏ sự việc. Một số quốc gia trong khu vực như Brazil và Peru cũng bày tỏ lo ngại rằng căng thẳng có thể lan rộng, ảnh hưởng đến an ninh toàn vùng Nam Mỹ.
Giới phân tích cho rằng nguy cơ lớn nhất hiện nay không phải là một cuộc chiến toàn diện, mà là những va chạm quân sự nhỏ nhưng liên tiếp, dễ vượt khỏi tầm kiểm soát. Khi quân đội hai bên đều đặt trong tình trạng cảnh giác cao, chỉ cần một sai lầm hay hiểu lầm cũng có thể dẫn đến đối đầu trực tiếp.
Trong khi đó, các băng nhóm buôn ma túy, đối tượng mà cả hai quốc gia đều tuyên bố muốn dẹp bỏ lại có thể hưởng lợi từ tình trạng chia rẽ này. Khi lực lượng an ninh bị phân tán và căng thẳng chính trị gia tăng, các đường dây buôn lậu càng dễ hoạt động hơn.
Các đơn vị quân đội hai phía giữ nguyên vị trí, trong khi người dân sống trong thấp thỏm trước nguy cơ xung đột. Tính đến tối 18 tháng 3, cả Colombia lẫn Ecuador vẫn chưa có dấu hiệu xuống thang. Các kênh ngoại giao vẫn hoạt động, nhưng lòng tin giữa hai bên đã bị sứt mẻ đáng kể. Trong một khu vực vốn đã phức tạp vì tội phạm và bất ổn, biến cố lần này có thể trở thành mồi lửa cho những biến động mới.
Colombia và Ecuador đang đứng trước một lựa chọn khó khăn: hoặc tìm cách hạ nhiệt tình hình, hoặc để nó trượt dài thành một cuộc đối đầu mà không bên nào thực sự mong muốn, nhưng tất cả đều có thể bị cuốn vào./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp… )
