Căng thẳng giữa Nam Hàn và Bắc Hàn lại gia tăng sau khi ba quân nhân Nam Hàn bị thương trong hai vụ nổ mìn tại Khu Phi Quân sự DMZ ngày 21/9. Seoul cho rằng những quả mìn rất có thể do quân đội Bắc Hàn mới đặt ở phía nam Đường Phân giới Quân sự, trong khi Bình Nhưỡng hoàn toàn phủ nhận trách nhiệm và cáo buộc Seoul dựng nên câu chuyện để tạo cớ cho một hành động quân sự…
Vụ việc xảy ra khoảng 10 giờ 50 phút sáng 21/9/2026 tại khu vực phía tây DMZ, thuộc phạm vi hoạt động của Sư đoàn Bộ binh 25 Nam Hàn. Theo Reuters và Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Nam Hàn, một toán quân gồm 18 người đang thi hành nhiệm vụ mở tuyến đường tuần tra và tìm kiếm tại khu vực phía nam Đường Phân giới Quân sự, chuẩn bị cho một cuộc kiểm tra hiện trường phối hợp với Bộ Tư lệnh Liên Hiệp Quốc. Hai vụ nổ liên tiếp xảy ra khi toán quân đang rút khỏi khu vực. Một hạ sĩ bị thương trong vụ nổ đầu tiên; một chỉ huy tiểu đoàn bị thương khi tiến tới giúp người bị nạn trong vụ nổ thứ hai. Một quân nhân thứ ba cũng bị thương. Hai người bị thương nặng, trong đó một người bị thương nghiêm trọng ở chân và phải giải phẫu. Những người bị thương được trực thăng đưa tới quân y viện gần Seoul để điều trị.
Ban đầu, quân đội Nam Hàn chưa xác định được nguyên nhân. Tuy nhiên, cuộc điều tra sau đó cùng Bộ Tư lệnh Liên Hiệp Quốc đã phát giác những dấu hiệu cho thấy đây có thể là mìn do Bắc Hàn đặt. Yonhap cho biết ngày 23/9, quân đội Nam Hàn xác nhận có hai vụ nổ và đang tiến hành giảo nghiệm pháp y các mảnh mìn thu được tại hiện trường. Đến ngày 28/9, Trung tướng Kwon Dae-won, Phó Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Nam Hàn và trưởng nhóm điều tra chung, cho biết những kết quả sơ khởi cho thấy các quả mìn mới được đặt có khả năng rất cao là nguyên nhân gây ra vụ nổ. Các quả mìn phát nổ ở vị trí khoảng 10 mét phía nam Đường Phân giới Quân sự. Một quả mìn khác chưa phát nổ cũng được tìm thấy gần khu vực này.
Theo những kết quả được phía Nam Hàn công bố, các quả mìn sử dụng TNT, nhưng đặc điểm cấu tạo và dấu vết để lại khác với một số loại mìn do Nam Hàn sử dụng. Quân đội Nam Hàn cũng cho biết khu vực xảy ra vụ nổ nằm gần những địa điểm mà họ từng phát hiện sự thay đổi địa hình, được cho là liên quan tới hoạt động đặt mìn và củng cố biên giới của quân đội Bắc Hàn. Những dữ kiện này trở thành căn cứ để Seoul đưa ra nhận định rằng mìn của Bắc Hàn là nguyên nhân “rất có khả năng” gây ra vụ việc, dù Bình Nhưỡng không thừa nhận.
Ngày 29/9, quân đội Nam Hàn công bố hình ảnh một quả mìn sát thương bằng nhựa được xác định là của Bắc Hàn, được tìm thấy gần hiện trường. Cùng ngày, Reuters loan tin Seoul kết luận mìn do Bắc Hàn đặt đã gây ra vụ nổ và cho rằng hành động này vi phạm Thỏa thuận Đình chiến năm 1953. Bộ Tư lệnh Liên Hiệp Quốc, cơ quan tham gia cuộc điều tra cùng quân đội Nam Hàn, sau đó cũng xác nhận vụ việc là một hành động vi phạm thỏa thuận đình chiến.
Đến ngày 30/9, Seoul chính thức yêu cầu Bình Nhưỡng xin lỗi và chấm dứt ngay những hoạt động mà Nam Hàn gọi là “tăng cường phòng thủ biên giới”, bao gồm việc đặt mìn và xây dựng các công trình quân sự gần Đường Phân giới Quân sự. Trung tướng Kang Hyun-woo, Giám đốc Tác chiến của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Nam Hàn, tuyên bố việc đặt mìn ở khu vực phía nam đường phân giới, nếu được xác nhận, là hành động vi phạm rõ ràng Thỏa thuận Đình chiến và làm suy yếu những thỏa thuận liên Triều hiện có. Ông yêu cầu Bắc Hàn xin lỗi và có những biện pháp chịu trách nhiệm, đồng thời cảnh cáo Bình Nhưỡng phải chịu trách nhiệm về những hậu quả có thể xảy ra trong tương lai. Seoul chưa công bố cụ thể “biện pháp đáp trả tương ứng” sẽ gồm những gì.
Trong khi đó, Bình Nhưỡng phản ứng gay gắt. Kim Yo-jong, em gái nhà lãnh đạo Kim Jong-un và là một trong những nhân vật có tiếng nói quan trọng trong chánh sách đối ngoại của Bắc Hàn, bác bỏ kết luận của Nam Hàn. Theo Reuters, ngày 30/9, bà Kim Yo-jong gọi cuộc điều tra của Seoul là một “trò hề” và cáo buộc Nam Hàn cố tình dựng bằng chứng để tạo lý do cho hành động khiêu khích quân sự. Bà cũng bác bỏ khả năng binh sĩ Bắc Hàn vượt qua đường phân giới để đặt mìn ở khu vực phía nam. Đồng thời, bà cảnh cáo rằng nếu quân đội Nam Hàn nổ súng vào các binh sĩ Bắc Hàn đang làm nhiệm vụ củng cố biên giới, Bình Nhưỡng sẽ có hành động trả đũa “ngay lập tức và không khoan nhượng”.
Điểm đáng chú ý là vụ việc xảy ra trong bối cảnh Bắc Hàn đã gia tăng các hoạt động củng cố biên giới trong những năm gần đây. Quân đội Nam Hàn cho biết Bình Nhưỡng đã xây dựng đường chiến thuật, dựng hàng rào chống tăng và đặt thêm nhiều bãi mìn tại khu vực biên giới. Seoul cũng từng nhiều lần loan báo binh sĩ Bắc Hàn vượt qua hoặc tiến sát Đường Phân giới Quân sự trong lúc xây dựng công trình, buộc phía Nam Hàn phải phát cảnh cáo và đôi khi nổ súng cảnh cáo.
Ngày 30/9, Tổng thống Nam Hàn Lee Jae Myung tới quân y viện thăm ba quân nhân bị thương. Theo phát ngôn viên phủ Tổng thống Kim Sung-wan, ông Lee động viên các binh sĩ và gia đình họ, đồng thời cam kết chánh phủ sẽ bảo đảm việc bồi thường thích đáng cho những người bị thương. Chánh quyền của Tổng thống Lee trước đó chủ trương giảm căng thẳng quân sự và tìm cách khôi phục đối thoại với Bình Nhưỡng, vì vậy vụ nổ mìn đặt Seoul trước một bài toán khó: vừa phải phản ứng trước một vụ việc mà quân đội cho là nghiêm trọng, vừa phải tránh để căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát.
Vụ việc cũng gợi lại cuộc khủng hoảng năm 2015, khi hai binh sĩ Nam Hàn bị thương nặng vì mìn trong DMZ. Khi đó, Seoul cáo buộc Bắc Hàn đặt mìn, còn Bình Nhưỡng phủ nhận. Căng thẳng sau đó leo thang với việc Nam Hàn nối lại chương trình phát thanh tuyên truyền qua biên giới, hai bên triển khai lực lượng quân sự và trao đổi những lời đe dọa. Sau cùng, hai bên đạt được một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt tình hình. Chính vì tiền lệ này, các chuyên gia hiện đặc biệt quan tâm tới khả năng một sự cố nhỏ tại DMZ có thể dẫn tới một chuỗi hành động đáp trả ngoài dự tính.
Một yếu tố làm tình hình hiện nay nhạy cảm hơn là những đường dây liên lạc giữa hai miền vẫn rất hạn chế. Trong một khu vực mà binh sĩ hai bên chỉ cách nhau một khoảng tương đối ngắn, bất cứ hoạt động xây dựng, tuần tra, đặt mìn hoặc nổ súng cảnh cáo nào cũng có thể bị phía bên kia diễn giải là hành động quân sự. Nếu Seoul thực hiện những biện pháp đáp trả và Bình Nhưỡng tiếp tục củng cố biên giới, nguy cơ xảy ra những cuộc đụng độ cục bộ sẽ tăng lên, dù điều đó chưa đồng nghĩa với khả năng chiến tranh quy mô lớn.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
