Một chuyến bay Flydubai trên đường tới Israel bất ngờ rơi vào tình trạng hết sức nguy hiểm khi cơ phó bị cáo buộc tấn công cơ trưởng ngay giữa không trung. Chiếc phi cơ phải đáp khẩn cấp tại Saudi Arabia, trong lúc nguyên nhân thật sự của vụ việc và khả năng có liên hệ với Iran vẫn chưa có kết luận sau cùng…
Một chuyến bay Flydubai từ Dubai đi Tel Aviv suýt biến thành thảm họa hôm 30/9/2026, sau khi cơ phó bị cáo buộc dùng dao tấn công cơ trưởng ngay trong phòng lái. Chiếc Boeing 737 MAX 8 chở 182 người sau đó bất ngờ mất cao độ hàng chục ngàn feet, phát tín hiệu khẩn cấp và cuối cùng phải đáp xuống Tabuk, Saudi Arabia. Điều khiến vụ việc trở nên đặc biệt nghiêm trọng là nghi vấn cuộc tấn công xuất phát ngay từ một người đang cùng điều khiển phi cơ, trong lúc tình hình quân sự tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng.
Chuyến bay mang số FZ1073 rời Dubai vào rạng sáng 30/9, trên đường tới phi trường Ben Gurion ở Tel Aviv. Theo Associated Press và Reuters, trên phi cơ có 174 hành khách cùng 8 nhân viên phi hành đoàn. Khi đang bay, cơ phó mang quốc tịch Oman bị cáo buộc bất ngờ tấn công cơ trưởng người Ấn Độ, Đại úy Smit Machchhar. Một số hành khách sau đó kể lại rằng họ nhìn thấy cơ trưởng bị thương nặng và chiếc phi cơ bắt đầu lao xuống rất nhanh.
Dữ kiện chuyến bay cho thấy tình hình diễn tiến cực kỳ nguy hiểm. Theo AP, chiếc Boeing 737 MAX 8 từ cao độ khoảng 34.000 feet lao xuống còn khoảng 16.600 feet chỉ trong một thời gian rất ngắn, trước khi tiếp tục có những thay đổi cao độ bất thường. Phi cơ phát mã khẩn cấp 7700, sau đó phát mã 7500, thường được dùng để báo hiệu tình trạng bị can thiệp hoặc không tặc. Sau cuộc giằng co trong phòng lái, một số hành khách và nhân viên phi hành đoàn đã tìm cách khống chế cơ phó, trong khi những người khác hỗ trợ giữ cho phi cơ được ổn định.
Một chi tiết được xem là có ý nghĩa quyết định là cơ trưởng Smit Machchhar, dù bị thương, vẫn tìm cách mở cửa phòng lái. Khi cửa được mở, hành khách ùa vào và cùng phi hành đoàn khống chế người bị cáo buộc tấn công. Một số hành khách có kinh nghiệm hoặc hiểu biết nhất định về hàng không đã hỗ trợ giữ cho phi cơ ổn định. Hai phi công dự bị có mặt trên chuyến bay sau đó cũng tham gia giải quyết tình trạng khẩn cấp. Chiếc phi cơ cuối cùng đổi hướng và đáp khẩn cấp tại phi trường Tabuk, phía tây bắc Saudi Arabia.
Theo AP, cơ trưởng Machchhar bị thương nặng nhưng tình trạng được thông báo là ổn định. Tòa Đại sứ Ấn Độ cho biết ông đang hồi phục. Cơ phó bị bắt giữ sau khi phi cơ đáp xuống Saudi Arabia. Danh tánh đầy đủ của người này chưa được nhà chức trách công bố rộng rãi, trong khi động lực thật sự của cuộc tấn công vẫn đang được điều tra.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là một trong những người đầu tiên đưa ra nhận định mạnh mẽ về vụ việc. Ông cho rằng cơ phó đã cố ý tìm cách chiếm quyền điều khiển phi cơ và làm cho phi cơ rơi xuống. Netanyahu cũng ca ngợi cơ trưởng Machchhar cùng những hành khách đã can thiệp, cho rằng hành động của họ đã cứu mạng những người trên chuyến bay. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nhận định của giới lãnh đạo Israel và kết luận chính thức của cuộc điều tra, bởi các cơ quan hữu trách vẫn đang xác định động lực cũng như toàn bộ diễn tiến trong phòng lái.
Một câu hỏi lớn lập tức được đặt ra là đây có phải một vụ khủng bố hay chỉ là hành động cá nhân của một thành viên phi hành đoàn. Israel đang điều tra theo hướng có thể liên quan tới khủng bố, trong khi Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Israel và Oman đều tham gia hoặc phối hợp điều tra. Các cơ quan hữu trách vẫn chưa công bố bằng chứng xác định cơ phó có liên hệ với một tổ chức võ trang nào. Reuters ngày 2/10 cũng cho biết động lực của vụ tấn công vẫn chưa được xác định.
Đáng chú ý hơn, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngày 1/10 nói rằng Iran có thể liên quan tới vụ việc và cảnh cáo Tehran sẽ phải đối diện với hậu quả nghiêm trọng nếu cuộc điều tra xác nhận có mối liên hệ. Tuy nhiên, theo AP, ông Trump không đưa ra bằng chứng công khai chứng minh Iran đứng phía sau cuộc tấn công. Vì vậy, vào thời điểm hiện tại, nói rằng “Iran đứng sau vụ Flydubai” vẫn chưa có căn cứ để xác nhận. Đây mới chỉ là một hướng nghi vấn được nêu ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran và tình hình an ninh Trung Đông đặc biệt nhạy cảm.
Vụ việc cũng lập tức đặt ra câu hỏi về an ninh hàng không. Sau những vụ khủng bố ngày 11/9/2001, cửa phòng lái của phi cơ dân dụng được gia cố và khóa chặt nhằm ngăn người bên ngoài xâm nhập. Nhưng sự cố Flydubai cho thấy một vấn đề khác: nếu mối đe dọa lại xuất phát từ chính người đang ở bên trong phòng lái, hệ thống an ninh này có thể trở thành một bài toán rất khó giải quyết. AP dẫn lời chuyên gia Dave Komendat, cựu giám đốc an ninh của Boeing, cho rằng thủ tục kiểm tra phi hành đoàn cần được xem xét rất kỹ, bởi tiêu chuẩn kiểm tra giữa các quốc gia hiện không hoàn toàn giống nhau.
Sau sự cố, Flydubai đã tạm ngưng các chuyến bay tới Israel trong thời gian cuộc điều tra được tiến hành. Reuters nhận định vụ việc có thể tạo thêm áp lực cho ngành hàng không trong khu vực, vốn đã chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh và căng thẳng với Iran trong nhiều tháng qua. Flydubai là một trong những hãng hàng không quan trọng nối Dubai với Israel, vì vậy sự cố có thể ảnh hưởng tới hoạt động hàng không giữa vùng Vịnh và Israel trong thời gian ngắn.
Trong khi đó, tình hình quân sự tại Trung Đông cũng tiếp tục nóng lên. Theo Al Jazeera ngày 2/10, Hoa Kỳ đang chuẩn bị đưa thêm một hàng không mẫu hạm tới khu vực Trung Đông, trong bối cảnh lực lượng Mỹ tại đây được tăng cường đáng kể. Axios cùng ngày loan tin Hoa Kỳ đã triển khai thêm hai hệ thống Patriot tới Saudi Arabia và Qatar để bảo vệ những cơ sở dầu khí quan trọng trước nguy cơ Iran trả đũa nếu Washington mở lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn. Những động thái này cho thấy vụ Flydubai xảy ra trong một môi trường an ninh vốn đã hết sức căng thẳng.
Giá dầu cũng phản ảnh sự bất ổn của khu vực. Reuters ngày 2/10 cho biết dầu Brent vẫn ở trên mức 100 Mỹ kim một thùng, trong khi thị trường tiếp tục theo dõi khả năng căng thẳng Hoa Kỳ-Iran leo thang và những ảnh hưởng đối với nguồn cung năng lượng trên toàn cầu.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
