WASHINGTON (Calitoday News): Tỷ phú Elon Musk, người đã chi hàng trăm triệu đô la để hỗ trợ các ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, đã lên mạng xã hội X đưa ra những lời bình luận mang tính châm biếm sau khi nhiều ứng cử viên được ông hậu thuẫn thất bại, trong đó có những cuộc đua quan trọng tại Texas.
Theo AFP và Axios, Musk đã đóng góp khoảng 445–446 triệu USD cho các hoạt động chính trị ủng hộ đảng Cộng hòa trong chu kỳ bầu cử năm 2026. Một số báo cáo đưa ra con số cao hơn, trên 474 triệu USD, tùy theo cách tính các khoản đóng góp và chi tiêu. Đây là mức tài trợ đặc biệt lớn của một cá nhân trong lịch sử bầu cử hiện đại tại Mỹ.
Rạng sáng thứ Tư, ngày 4/11, sau khi kết quả bầu cử cho thấy đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, Musk đăng trên X một câu nói đùa rằng có lẽ những tia laser từ không gian nhằm can thiệp bầu cử của ông đã không hoạt động lần này.
Bài đăng kèm biểu tượng nhún vai, thể hiện thái độ châm biếm trước kết quả không như mong muốn. Phát biểu này không phải lời thừa nhận có hành vi can thiệp bầu cử bằng công nghệ không gian, mà là một câu nói đùa của Musk.
Ngay trước đó, ông cũng đăng một thông điệp khác cho rằng việc xây dựng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian giờ đây có vẻ hấp dẫn hơn.
Hai bài đăng nhanh chóng thu hút sự chú ý, đặc biệt khi Texas, nơi Musk đặt trụ sở của nhiều công ty lớn, chứng kiến những chiến thắng đáng kể của đảng Dân chủ.
Chi hàng trăm triệu USD để hỗ trợ đảng Cộng hòa
Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, Musk trở thành một trong những nhà tài trợ chính trị có ảnh hưởng tài chính lớn nhất nước Mỹ.
Phần lớn tiền đóng góp của ông được chuyển thông qua America PAC, một ủy ban hành động chính trị do Musk hậu thuẫn, cùng với Senate Leadership Fund, tổ chức gây quỹ và chi tiêu nhằm hỗ trợ các ứng cử viên Thượng viện thuộc đảng Cộng hòa.
Theo AFP, chỉ riêng trong tháng 9, Musk đã đóng góp 158 triệu USD cho Senate Leadership Fund. Khoản tiền này được sử dụng để hỗ trợ chiến dịch tranh cử Thượng viện tại Texas của Ken Paxton, đương kim Tổng chưởng lý tiểu bang và là một đồng minh của Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên, Paxton đã thất bại trước ứng cử viên đảng Dân chủ James Talarico trong cuộc bầu cử ngày 3/11.
Chiến thắng của Talarico đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1988, đảng Dân chủ giành được một ghế Thượng viện liên bang đại diện Texas thông qua bầu cử.
Theo các báo cáo về tài chính tranh cử, cuộc đua tại Texas là một trong những chiến dịch được Musk đầu tư nhiều tiền nhất, với các khoản chi dành cho quảng cáo, vận động cử tri và hỗ trợ những tổ chức chính trị ủng hộ Paxton.
Texas chứng kiến thay đổi chính trị lớn
Không chỉ thất bại trong cuộc đua Thượng viện, đảng Cộng hòa còn mất nhiều chức vụ quan trọng tại Texas, tiểu bang vốn do đảng này chiếm ưu thế trong nhiều thập niên.
Ứng cử viên đảng Dân chủ Gina Hinojosa đã đánh bại Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott, trở thành người đầu tiên thuộc đảng Dân chủ đắc cử chức thống đốc Texas kể từ chiến thắng của Ann Richards năm 1990.
Musk từng đóng góp khoảng 5 triệu USD để hỗ trợ chiến dịch tái tranh cử của Abbott.
Đảng Dân chủ cũng giành chiến thắng trong các cuộc đua chức phó thống đốc và tổng chưởng lý tiểu bang.
Kết quả này đặc biệt đáng chú ý đối với Musk bởi Texas hiện là nơi đặt trụ sở của Tesla, SpaceX và nền tảng mạng xã hội X.
Trong những năm gần đây, Musk đã chuyển nhiều hoạt động kinh doanh từ California sang Texas, nơi chính quyền tiểu bang dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng hòa từng hỗ trợ các dự án công nghiệp và công nghệ của ông.
Những thay đổi trong bộ máy lãnh đạo tiểu bang có thể ảnh hưởng đến môi trường pháp lý, chính sách ưu đãi doanh nghiệp và các dự án phát triển trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể vẫn chưa được xác định.
Ứng cử viên Dân chủ chỉ trích ảnh hưởng của các tỷ phú
Trong bài phát biểu mừng chiến thắng tại Austin, James Talarico đã trực tiếp đề cập đến sự hậu thuẫn tài chính của Musk dành cho đối thủ.
Talarico mô tả chiến dịch của mình là cuộc đối đầu với những thế lực có nguồn lực tài chính và ảnh hưởng chính trị rất lớn, trong đó ông nhắc đến người giàu nhất thế giới, người quyền lực nhất thế giới và giới lãnh đạo chính trị tại Washington.
Theo Talarico, kết quả bầu cử cho thấy sự ủng hộ của cử tri có thể vượt qua những lợi thế về tiền bạc trong vận động tranh cử.
Trước ngày bầu cử, Musk từng sử dụng nền tảng X để chỉ trích Talarico và khuyến khích người theo dõi ủng hộ các ứng cử viên đảng Cộng hòa.
Những khoản đóng góp khổng lồ của Musk cũng làm dấy lên cuộc tranh luận về vai trò của các nhà tài trợ giàu có trong hệ thống chính trị Mỹ.
Kể từ phán quyết Citizens United v. Federal Election Commission của Tối cao Pháp viện năm 2010, các tổ chức độc lập có thể chi tiêu không giới hạn cho những hoạt động vận động chính trị nhất định, miễn là tuân thủ các quy định về việc không phối hợp trực tiếp với chiến dịch tranh cử của ứng cử viên.
Những người ủng hộ cơ chế này cho rằng chi tiêu chính trị độc lập là một hình thức thực hiện quyền tự do ngôn luận. Trong khi đó, những người phản đối lo ngại nguồn tài chính quá lớn từ các cá nhân và tổ chức giàu có có thể tạo ra sự mất cân bằng về ảnh hưởng chính trị.
Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội
Trên phạm vi toàn quốc, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 ghi nhận nhiều chiến thắng của đảng Dân chủ, giúp đảng này giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện từ đảng Cộng hòa.
Kết quả đồng nghĩa với việc Tổng thống Donald Trump sẽ phải làm việc với một Quốc hội do phe đối lập kiểm soát trong hai năm cuối nhiệm kỳ thứ hai.
Sự thay đổi này có thể tác động đến chương trình lập pháp của chính quyền Trump, các cuộc điều tra giám sát của Quốc hội và những chính sách liên quan đến thuế, chi tiêu liên bang, năng lượng và công nghệ.
Đối với Musk, kết quả bầu cử cũng đặt ra những câu hỏi về ảnh hưởng chính trị của ông trong thời gian tới.
Theo phân tích của WIRED công bố ngày 4/11, tính đến thời điểm bài báo được đăng, các ứng cử viên được America PAC hậu thuẫn đã thất bại trong 20 cuộc đua, giành chiến thắng một cuộc đua, trong khi 21 cuộc đua khác chưa có kết quả cuối cùng.
Đây là số liệu tại thời điểm công bố, không phải tổng kết cuối cùng của toàn bộ các cuộc bầu cử.
Musk từng giữ vai trò cố vấn quan trọng trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump và tham gia các hoạt động liên quan đến chương trình cải tổ bộ máy chính phủ. Sau những bất đồng công khai giữa hai người trong năm 2025, mối quan hệ giữa Musk và Trump về sau được cải thiện.
Trong cuộc bầu cử năm 2026, Musk tiếp tục sử dụng nguồn tài chính cá nhân và sức ảnh hưởng trên mạng xã hội để hỗ trợ đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, kết quả ngày 3/11 cho thấy những khoản đầu tư chính trị lớn không bảo đảm chiến thắng tại phòng phiếu.
Hiện chưa rõ Musk có tiếp tục duy trì mức tài trợ tương tự trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 hay không.
Trong lúc đó, hai bài đăng châm biếm về tia laser không gian và trung tâm dữ liệu ngoài Trái Đất đã trở thành phản ứng công khai đáng chú ý nhất của Musk trước kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
Calitoday tổng hợp
