SAN JOSE, California (Calitoday News) – Một vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm giữa hai gia đình hàng xóm tại thành phố San Jose đã kết thúc bằng phán quyết gây chú ý, khi bồi thẩm đoàn quyết định trao khoản bồi thường 8 triệu USD cho gia đình một thiếu niên mắc chứng tự kỷ. Vụ kiện bắt nguồn từ việc một người hàng xóm cho rằng những âm thanh do cậu bé phát ra khi vui chơi trong sân nhà đã gây phiền toái, ảnh hưởng đến cuộc sống và làm giảm giá trị bất động sản của bà.
Theo NBC Bay Area, thiếu niên Ezequiel, thường được gọi là Zeke, hiện 14 tuổi, mắc chứng tự kỷ cấp độ 3, mức độ cần hỗ trợ cao nhất trong hệ thống phân loại tự kỷ. Tình trạng này khiến em cần sự chăm sóc thường xuyên trong những sinh hoạt hằng ngày, bao gồm ăn mặc, tắm rửa, vệ sinh cá nhân và bảo đảm an toàn. Zeke đôi khi phát ra những âm thanh lớn mà em khó kiểm soát.
Trước đây, Zeke cùng mẹ là bà Serena Arvayo sống tại một căn nhà ở San Jose với ông ngoại. Tuy nhiên, một người hàng xóm tên Janine Chun Lu đã không hài lòng với những tiếng động phát ra từ sân sau của gia đình.
Tháng 12/2023, bà Lu đệ đơn kiện gia đình Arvayo, cho rằng hành vi của cậu bé gây ra tình trạng phiền nhiễu, khiến bà bị tổn thương tinh thần và làm giảm giá trị căn nhà của mình.
Đặc biệt, trong đơn kiện, người hàng xóm đã sử dụng thuật ngữ pháp lý nuisance, có nghĩa là sự phiền nhiễu hoặc hành vi gây trở ngại đến việc sử dụng, hưởng thụ tài sản, để mô tả những âm thanh do Zeke phát ra.
Cách mô tả này khiến gia đình cậu bé vô cùng đau lòng. Bà Arvayo cho rằng việc dùng một thuật ngữ như vậy đối với một đứa trẻ mắc chứng tự kỷ đã xúc phạm đến nhân phẩm của con trai mình.
Theo lời người mẹ, những âm thanh mà Zeke phát ra không phải hành động cố ý quấy rối hàng xóm mà là một phần trong biểu hiện tự nhiên liên quan đến tình trạng khuyết tật của em.
Trên thực tế, căng thẳng giữa hai gia đình đã khiến bà Arvayo và con trai phải chuyển khỏi căn nhà của ông ngoại từ tháng 6/2022 để tránh phát sinh thêm mâu thuẫn. Tuy nhiên, vụ kiện của người hàng xóm vẫn tiếp tục.
Đến tháng 3/2024, bà Arvayo quyết định nộp đơn kiện ngược, cáo buộc người hàng xóm có hành vi quấy rối, xâm phạm đời tư, cố ý gây tổn thương tinh thần và lạm dụng thủ tục pháp lý.
Hai vụ kiện sau đó được đưa ra xét xử.
Cuối tháng 10/2026, bồi thẩm đoàn đã đưa ra phán quyết có lợi cho gia đình Arvayo trong vụ kiện ngược, quyết định trao khoản bồi thường lên tới 8 triệu USD.
Phán quyết được xem là một chiến thắng quan trọng đối với gia đình Zeke sau nhiều năm chịu áp lực từ cuộc tranh chấp.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC Bay Area, bà Arvayo xúc động cho biết điều quan trọng nhất đối với bà không phải số tiền bồi thường, mà là việc con trai được nhìn nhận và đối xử bằng sự tôn trọng xứng đáng.
Luật sư Missy Cornejo, đại diện gia đình, nhận định phán quyết của bồi thẩm đoàn gửi đi một thông điệp về sự cảm thông, lòng trắc ẩn và cách cư xử văn minh trong xã hội.
Một luật sư khác của gia đình, ông Ron Rossi, cho rằng vụ kiện cũng là lời cảnh báo đối với những người có hành vi gây tổn hại cho người khác, bởi họ có thể phải chịu hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Trong khi đó, luật sư Elizabeth Hansen nhấn mạnh rằng việc một đứa trẻ mắc chứng tự kỷ vui chơi trong sân nhà và phát ra những âm thanh tự nhiên không đồng nghĩa với hành vi cố tình gây tổn thương tinh thần cho người hàng xóm.
Theo NBC Bay Area, phía luật sư của người hàng xóm đã không phản hồi những yêu cầu bình luận từ cơ quan truyền thông. Hiện chưa rõ liệu phán quyết có bị kháng cáo hay không.
Vụ việc cũng làm dấy lên những thảo luận về quyền của người khuyết tật, đặc biệt là trẻ em mắc chứng tự kỷ, trong môi trường sinh sống tại các khu dân cư.
Theo luật California, những tranh chấp liên quan đến tiếng ồn và sự phiền nhiễu có thể trở thành vấn đề pháp lý nếu ảnh hưởng đáng kể đến quyền sử dụng và hưởng thụ tài sản. Tuy nhiên, những vụ việc liên quan đến người khuyết tật cũng đặt ra câu hỏi về sự tôn trọng, cách ứng xử và việc bảo vệ quyền lợi của những người có nhu cầu đặc biệt.
Đối với bà Arvayo, cuộc tranh chấp đã khiến gia đình phải thay đổi nơi ở và trở nên thận trọng hơn khi tiếp xúc với hàng xóm. Bà cho biết hiện nay, mỗi khi chuyển đến một nơi sinh sống mới, bà thường chủ động giới thiệu tình trạng của con trai và đề nghị hàng xóm trao đổi trực tiếp nếu có bất kỳ vấn đề nào.
Sau phán quyết, gia đình hy vọng câu chuyện của Zeke sẽ giúp xã hội hiểu hơn về những khó khăn mà trẻ tự kỷ và người thân của các em phải đối mặt, đồng thời khuyến khích sự cảm thông và tôn trọng đối với những người có hoàn cảnh đặc biệt.
Calitoday tổng hợp
