Meta Platforms, TikTok và YouTube sẽ hầu tòa trong tuần này trước các cáo buộc cho rằng nền tảng của họ góp phần làm trầm trọng khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên, giữa lúc tranh luận toàn quốc về thời gian trẻ em dùng màn hình bước sang giai đoạn mới.
Phiên tòa mang tính bước ngoặt tại Tòa Thượng thẩm California, quận Los Angeles, xoay quanh một phụ nữ 19 tuổi ở California, được xác định là K.G.M. Theo hồ sơ tòa án, cô cho biết mình đã bị “nghiện” các nền tảng này từ khi còn nhỏ do thiết kế nhằm thu hút sự chú ý của người dùng. Cô cáo buộc các ứng dụng đã làm trầm trọng chứng trầm cảm và khiến cô có ý nghĩ tự tử, đồng thời yêu cầu các công ty phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Đây là vụ kiện đầu tiên trong loạt vụ dự kiến được đưa ra xét xử trong năm nay, tập trung vào điều mà nguyên đơn gọi là “nghiện mạng xã hội” ở trẻ em. Luật sư của nguyên đơn, ông Matthew Bergman, nói đây sẽ là lần đầu tiên các tập đoàn công nghệ lớn phải tự bảo vệ mình trước tòa về những thiệt hại bị cho là do sản phẩm của họ gây ra.
“Họ sẽ chịu mức độ giám sát hoàn toàn khác so với khi điều trần trước Quốc hội,” ông nói với Reuters.
Bồi thẩm đoàn sẽ quyết định liệu các công ty có cẩu thả khi cung cấp những sản phẩm gây hại cho sức khỏe tâm thần của K.G.M. hay không, và liệu việc cô sử dụng các ứng dụng có phải là yếu tố chính dẫn đến trầm cảm, so với các nguyên nhân khác như nội dung do bên thứ ba đăng tải hoặc những yếu tố trong đời sống cá nhân ngoài mạng.
Ông Clay Calvert, chuyên gia luật truyền thông tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), nhận định: “Đây thực sự là một vụ thử nghiệm. Chúng ta sẽ xem các lập luận cho rằng mạng xã hội gây hại cho nguyên đơn sẽ được xử lý ra sao.”
Giám đốc điều hành Meta, Mark Zuckerberg, dự kiến sẽ ra làm chứng. Luật sư của Meta cho biết công ty sẽ lập luận rằng sản phẩm của họ không dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần của K.G.M.
CEO Snap Evan Spiegel cũng được dự kiến ra tòa vì Snap từng là bị đơn trong vụ kiện, nhưng Snap đã đạt thỏa thuận dàn xếp với K.G.M. vào ngày 20/1. Đại diện công ty từ chối bình luận chi tiết.
YouTube cho biết họ sẽ lập luận rằng nền tảng của mình khác về bản chất so với các mạng xã hội như Instagram hay TikTok và không nên bị “gom chung” trong vụ kiện. TikTok từ chối bình luận về chiến lược pháp lý.
Cuộc chiến định hình dư luận
Song song với phiên tòa, các tập đoàn công nghệ này cũng đang triển khai nỗ lực trên toàn quốc nhằm thuyết phục công chúng rằng sản phẩm của họ an toàn với thanh thiếu niên. Họ giới thiệu các công cụ cho phép phụ huynh kiểm soát tốt hơn việc con cái sử dụng nền tảng và chi hàng triệu USD để quảng bá các tính năng đó.
Từ ít nhất năm 2018, Meta đã tài trợ các buổi hội thảo cho phụ huynh về an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên tại nhiều trường trung học ở Mỹ. Năm 2024, công ty tổ chức chương trình “Screen Smart” tại Los Angeles cùng Chủ tịch National PTA Yvonne Johnson và Giám đốc an toàn của Meta Antigone Davis.
TikTok cũng tài trợ các buổi gặp gỡ tương tự thông qua hơn 100 chi hội PTA địa phương với chương trình “Create with Kindness”, bao gồm hướng dẫn phụ huynh sử dụng các tính năng như giới hạn thời gian dùng màn hình ban đêm.
Công ty mẹ của YouTube là Google trong những năm gần đây hợp tác với tổ chức Nữ Hướng đạo (Girl Scouts) để thúc đẩy hình ảnh bảo vệ an toàn trực tuyến cho trẻ em. Các em có thể nhận phù hiệu có logo Google sau khi hoàn thành các bài học về mật khẩu mạnh, ứng xử tử tế trên mạng và quyền riêng tư kỹ thuật số.
Các công ty này cũng thuê những hãng luật từng đại diện cho các tập đoàn trong các vụ kiện lớn liên quan đến nghiện. Meta thuê luật sư từ Covington & Burling – từng đại diện cho McKesson trong các vụ kiện về khủng hoảng opioid. Luật sư của TikTok từng đại diện cho Activision Blizzard và Microsoft trong tranh chấp liên quan đến thiết kế trò chơi điện tử và yếu tố gây nghiện.
Bà Julie Scelfo, người sáng lập tổ chức Mothers Against Media Addiction – nhóm vận động cấm điện thoại thông minh trong trường học – cho rằng các tập đoàn này đang tận dụng mọi hình thức gây ảnh hưởng có thể, khiến phụ huynh ngày càng hoang mang trong việc xác định đâu là nguồn thông tin đáng tin cậy.
Nguồn reuters
