CaliToday News – JPMorgan Chase, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ với quy mô 5.000 tỷ USD, đã công bố kế hoạch đầu tư 750 tỷ USD vào thị trường nhà ở đến năm 2035. Thông qua chương trình “American Dream Initiative” (Sáng kiến Giấc mơ Mỹ), ngân hàng này đặt mục tiêu xây dựng hoặc bảo tồn 1 triệu căn nhà ở giá phải chăng, đồng thời hỗ trợ 500.000 khách hàng mua nhà, trong đó có 200.000 người mua nhà lần đầu.
Không riêng JPMorgan Chase, các ngân hàng còn lại trong nhóm “Big Four” của ngành tài chính Mỹ gồm Wells Fargo, Citibank và Bank of America cũng đều công bố các sáng kiến nhà ở quy mô lớn với ngân sách hàng chục tỷ USD.
Động lực thúc đẩy sự can thiệp của các “ông lớn” ngân hàng
Theo Sam Sheets, Giám đốc chiến lược mảng Cho vay Cộng đồng & Nhà ở Giá rẻ tại JPMorgan Chase, tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở trên toàn quốc và tâm lý bi quan lan rộng trong giới trẻ khiến vấn đề này trở nên quá lớn để có thể phớt lờ. Vấn đề cốt lõi nằm ở quan hệ cung – cầu, đặc biệt là nguồn cung nhà ở mức giá phù hợp.
Bên cạnh vai trò truyền thống là cung cấp các khoản vay thế chấp, các ngân hàng đang đẩy mạnh hỗ trợ cải cách quy hoạch phân vùng (zoning), sửa đổi quy chuẩn xây dựng và thúc đẩy xây mới nhằm khôi phục khả năng chi trả của thị trường, qua đó mở rộng tệp khách hàng vay thế chấp vốn đang bị thu hẹp.
Tình hình thị trường thế chấp và nhà ở đối mặt với nhiều áp lực:
- Sụt giảm hồ sơ vay thế chấp mới: Số lượng tài khoản thế chấp mới hàng năm tại các ngân hàng lớn duy trì dưới mức 500.000 trong 3 năm qua, thấp hơn nhiều so với mức trên 1 triệu hồ sơ mỗi năm ghi nhận trước đại dịch (theo dữ liệu từ Fed Philadelphia).
- Đáy 12 năm về lượng vay mua nhà: Dữ liệu từ Bernard Nossuli, Giám đốc vận hành (COO) của công ty dữ liệu cho vay iEmergent, cho thấy khoảng 581.000 khoản vay mua nhà được khởi tạo từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2026, giảm 19% so với quý trước đó và chạm mức thấp nhất trong 12 năm.
- Hiệu ứng “khóa chặt” (lock-in effect): Lãi suất duy trì ở mức cao cùng tín hiệu hạn chế từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khiến người mua trẻ tuổi không đủ khả năng tài chính, còn những chủ nhà hiện tại bị “khóa chặt” với các khoản vay cũ có lãi suất thấp nên không chịu chuyển nhượng hoặc nâng cấp nơi ở.
Mở rộng hành động vượt ra ngoài các khoản vay thế chấp
Thị trường nhà ở trị giá 49.000 tỷ USD từ lâu là nền tảng cho sự thịnh vượng tài chính của người Mỹ. Tuy nhiên, việc thiếu hụt hàng triệu căn nhà để bán và cho thuê giá rẻ đang cản trở khả năng tiết kiệm cũng như đầu tư của người dân.
Tại hội nghị do Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (BPC) tổ chức vào tháng 6 ở Washington, D.C., Edward Skyler, Trưởng bộ phận Dịch vụ Doanh nghiệp của Citi, nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng trí tuệ và tinh thần kinh doanh của Mỹ để xây dựng nhà với chi phí rẻ hơn.
Các ngân hàng đã triển khai những hành động cụ thể:
- Citibank: Ra mắt sáng kiến “Blueprint for Housing Opportunity Initiative” trị giá 60 tỷ USD nhằm hỗ trợ xây dựng và bảo tồn 250.000 căn nhà (gấp đôi tốc độ so với mức tài trợ 7 tỷ USD cho 30.000 căn vào năm ngoái). Citi cũng cam kết 50 triệu USD hỗ trợ các tổ chức phi lợi nhuận về nhà ở, bao gồm vốn mồi cho các công đoạn tiền phát triển như kiến trúc và nghiên cứu quy hoạch phân vùng.
- Bank of America: Cung cấp 15 tỷ USD dưới dạng các khoản vay và trợ cấp kể từ năm 2019 để hỗ trợ tiền trả trước, chi phí hoàn tất thủ tục và các gói thế chấp giá rẻ, hợp tác cùng 300 nhóm tư vấn nhà ở.
- Wells Fargo: Trao 53 triệu USD tài trợ cho các đổi mới trong xây dựng và tài chính nhà ở qua chương trình “Housing Affordability Breakthrough Challenge”. Quỹ của ngân hàng này đã đóng góp 830 triệu USD cho các nỗ lực nhà ở kể từ năm 2019.
Vận động thay đổi chính sách và lợi ích kinh tế
Dennis Shea, đồng lãnh đạo Trung tâm Chính sách Nhà ở Terwilliger thuộc BPC, chỉ ra rằng tình trạng thiếu hụt nhà ở gây tác động kinh tế vĩ mô lớn, hạn chế sự dịch chuyển lao động, năng suất và nền kinh tế, từ đó kìm hãm lượng khách hàng ngân hàng và sự tăng trưởng của khu vực tư nhân.
Các ngân hàng đang chủ động tham gia vào định hướng chính sách:
- JPMorgan Chase: Hỗ trợ phân tích thị trường thông qua trung tâm chính sách để thúc đẩy giảm thiểu rào cản pháp lý và khuyến khích đổi mới mô hình nhà ở sản xuất hàng loạt (manufactured housing). Bà Olivia Barrow Strauss, Phó Chủ tịch phụ trách Chính sách Nhà ở tại JPMorgan, cho biết ngân hàng đang tìm kiếm các đòn bẩy, đặc biệt ở cấp tiểu bang và địa phương, để giảm bớt các yếu tố đẩy chi phí xây dựng lên cao. Báo cáo tài chính mới nhất cho thấy khối lượng thế chấp của Chase đạt 52,8 tỷ USD vào năm 2025, tăng từ mức 40,8 tỷ USD vào năm 2024.
- Citibank: Đề xuất các nhà hoạch định chính sách xem xét sửa đổi Tín dụng Thuế Nhà ở Thu nhập Thấp (Low Income Housing Tax Credit). Theo ông Edward Skyler, việc cho phép chuyển nhượng tín dụng này sẽ khuyến khích nhiều ngân hàng và nhà đầu tư rót tiền vào các dự án của nhà phát triển bất động sản.
Ban tập viên CaliToday
