Calitoday (09/10/2026): Ủy Ban Giải thưởng Nobel của Na Uy hôm nay Thứ Sáu 09/10 đã công bố Giải Nobel cho các bộ môn, trong đó Giải Nobel Hòa Bình 2026 đã được trao cho bà Navanethem “Navi” Pillay là nữ Luật gia gốc Nam Phi và cựu quan chức nhân quyền hàng đầu của Liên Hợp Quốc.
Tổng thống đã nhiều lần bày tỏ mong muốn được nhận Giải Nobel Hòa bình, nhưng hôm nay sau khi biết bà
Navanethem “Navi” Pillay được trao giải Nobel về Hòa Bình 2026, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích Ủy ban Nobel Na Uy vào thứ Sáu 09/10 một cách thậm tệ.
Bà Navanethem “Navi” Pillay là một luật sư nhân quyền kiêm thẩm phán người gốc Nam Phi, từng đứng đầu một ủy ban của Liên Hợp Quốc kết luận rằng Israel đã phạm tội diệt chủng đối với người Palestine ở Gaza.
Tổng thống Trump đã chia sẻ lại một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, trong đó chỉ trích gay gắt Ủy ban Nobel và bà “Navi” Pillay, đồng thời ca ngợi thành tích chính sách đối ngoại của chính ông và tự hào ông mới là người xứng đáng nhận giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 2026.
Trump tuyên bố: “Hôm nay, Ủy ban Nobel đã tự làm mất mặt mình không thể cứu vãn và hạ thấp giá trị của Giải Nobel Hòa bình vốn từng rất cao quý khi trao giải cho bà Navi Pillay của Liên Hợp Quốc,” bài đăng từ văn phòng luật sư David Schoen – người từng đại diện cho ông Trump trong phiên tòa luận tội lần thứ hai vào năm 2021 – cho biết.
Ông Trump từ lâu đã khẳng định mình xứng đáng nhận Giải Nobel Hòa bình nhờ những nỗ lực mà ông cho là đã giúp giải quyết các xung đột ở Trung Đông, châu Phi và những nơi khác. Lãnh đạo phe đối lập Venezuela, bà María Corina Machado – người được trao giải này vào năm ngoái 2025 – đã tặng lại huy chương của mình cho ông Trump vào tháng 1 năm nay, sau khi một chiến dịch của Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Venezuela khi đó là ông Nicolás Maduro.
Quyết định trao giải thưởng danh giá này cho bà Pillay của Ủy ban Nobel cũng vấp phải sự chỉ trích từ chính phủ Israel; phía Israel từng lên án gay gắt báo cáo do ủy ban của bà Pillay thực hiện. “Ủy ban Giải Nobel đã đánh mất kim chỉ nam đạo đức,” văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố trên mạng xã hội.
Ủy ban này không phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận về những lời chỉ trích từ ông Trump và ông Netanyahu.
Bà Pillay cũng từng là thẩm phán tại Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) — một mục tiêu khác thường xuyên bị ông Trump và chính quyền của ông nhắm đến. Chỉ vài giờ sau khi giải Nobel được công bố, chính quyền Trump thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt sâu rộng lên chính ICC.
“Đây là sự ghi nhận quan trọng đối với vai trò thiết yếu của công lý quốc tế như một nền tảng cho hòa bình bền vững,” Chủ tịch ICC Tomoko Akane phát biểu với tờ POLITICO. “Trong bối cảnh trật tự pháp lý quốc tế và thượng tôn pháp luật đang đối mặt với những thách thức to lớn, sự ghi nhận này mang ý nghĩa đặc biệt.”
Khi công bố giải Nobel Hòa bình, Ủy ban Nobel dường như cũng ngầm chỉ trích chính quyền Trump cùng các chính phủ khác từng trừng phạt các thẩm phán quốc tế và “tấn công” các thể chế luật pháp quốc tế.
“Thông qua việc trao giải Nobel Hòa bình năm nay, Ủy ban Nobel Na Uy muốn nhắc nhở thế giới rằng thượng tôn pháp luật — ở cả cấp độ quốc gia và quốc tế — chính là nền tảng cho hệ thống mà chúng ta đã thiết lập nhằm đảm bảo hòa bình và giải quyết xung đột bằng các biện pháp phi bạo lực,” thông báo của ủy ban nêu rõ. “Hòa bình cần có công lý.”
Ông Trump nói mình xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình nhưng nghi ngờ khả năng được trao giải
Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng phát động chiến tranh với Iran và chưa đạt được thỏa thuận hòa bình tại Ukraine – hôm thứ Tư 07/10 cho biết ông xứng đáng giành giải Nobel Hòa bình năm 2026, nhưng cũng thừa nhận sự hoài nghi về cơ hội của mình.
“Tôi không biết quyết định của họ sẽ ra sao,” ông Trump nói về giải thưởng năm 2026 mà Ủy ban Nobel Na Uy sẽ công bố vào thứ Sáu. “Họ nổi tiếng là có thể sẽ không trao giải cho những người như tôi.”
Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc vào năm ngoái, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố mình xứng đáng với giải thưởng được coi là danh giá nhất thế giới này.
“Đã đến lúc rồi,” ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục. “Nhưng tôi rất vinh dự khi nhận được giải thưởng này một cách gián tiếp vào lần trước từ người được trao giải; người đó đã nói rằng không ai trong lịch sử xứng đáng nhận giải hơn Tổng thống Trump.”
Lãnh đạo phe đối lập Venezuela, bà Maria Corina Machado, đã trao huy chương giải Nobel Hòa bình năm 2025 của mình cho ông Trump vào tháng 1, trong bối cảnh bà tìm kiếm sự ủng hộ của Mỹ cho các nỗ lực của mình tại Venezuela. Ông Trump cho rằng mình xứng đáng nhận giải thưởng này sau khi tham gia giải quyết tám cuộc xung đột kể từ khi nhậm chức vào tháng 1 năm ngoái.
Lãnh đạo các nước Campuchia, Israel và Pakistan cho biết họ đã đề cử ông Trump, mặc dù không có cách nào để xác thực thông tin này.
Các bên liên quan đến một số cuộc xung đột mà ông Trump tuyên bố đã giải quyết đều phủ nhận vai trò ngoại giao của Tổng thống Mỹ; hơn nữa, giao tranh đã bùng phát trở lại tại một số khu vực này, bao gồm Cộng hòa Dân chủ Congo và khu vực biên giới giữa Campuchia và Thái Lan.
Ông Trump vẫn chưa thể giải quyết cuộc chiến của Nga tại Ukraine, dù từng cam kết sẽ chấm dứt xung đột này ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai tại Tòa Bạch Ốc. Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran đã châm ngòi cho một cuộc xung đột âm ỉ kéo dài hơn 8 tháng, làm đảo lộn nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá xăng dầu tăng cao ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Giáo hoàng Leo, Tòa án Hình sự Quốc tế và Báo cáo viên đặc biệt về các vùng lãnh thổ Palestine là những ứng cử viên sáng giá cho giải thưởng năm nay.
Nỗ lực giành giải Nobel của ông Trump giờ đây trở thành trò cười — và điều đó hoàn toàn dễ hiểu
Đầu năm nay 2026, Tổng thống Donald Trump đã tận dụng vị thế người đàn ông quyền lực nhất thế giới để gây sức ép, buộc người đoạt giải Nobel Hòa bình phải trao lại tấm huy chương mà bà đã giành được cho ông.
Hôm thứ Sáu, nỗ lực viển vông và thường kỳ quặc của ông Trump nhằm giành giải Nobel cho riêng mình đã trở thành chủ đề đùa cợt của người vừa đoạt giải Nobel Hòa Bình 2026, bà Navi Pillay, nhà tiên phong về nhân quyền người Nam Phi.
“Nếu quý vị vỗ tay nhiệt tình hơn một chút, có lẽ tôi sẽ chia sẻ giải thưởng này với ông Trump đấy,” bà Pillay hóm hỉnh nói với đám đông đang vỗ tay tán thưởng.
Sau đó cùng ngày, ông Trump đã phản hồi bằng cách chia sẻ lại bài đăng trên mạng xã hội của một đồng minh, trong đó công kích bà Pillay và Ủy ban Nobel.
Sự ê chề đối với ông Trump — cùng với việc lần thứ hai liên tiếp trượt giải Nobel kể từ khi trở lại nắm quyền — đã đặt dấu chấm hết cho một nỗ lực rõ ràng là vô vọng.
Chiến dịch vận động cho giải Nobel của ông là minh chứng điển hình cho những vấn đề trong nhiệm kỳ thứ hai của ông: Ông tìm kiếm vinh quang cá nhân nhưng lại quá nôn nóng muốn đi đường tắt để đạt được điều đó. Và rải rác trên con đường ấy là những nước đi thiếu tính toán kỹ lưỡng và thường mang lại kết quả ngược lại với mong đợi.
Ông liên tục nhắc đến giải thưởng Nobel Hòa Bình này, thực chất là tự mình phát động một chiến dịch vận động hành lang cho chính mình.
Lập luận chính của ông về lý do xứng đáng nhận giải — rằng ông đã dàn xếp ổn thỏa hơn nửa tá cuộc chiến tranh — hoàn toàn sai sự thật, như CNN đã chỉ ra.
Ông Trump càng làm lộ rõ sự kỳ quặc hợm hĩnh của tuyên bố đó khi liên tục nói sai tên các quốc gia mà ông cho rằng mình đã giúp chấm dứt xung đột.
Ông Trump thậm chí còn không thuyết phục được phần lớn cử tri ủng hộ mình; một cuộc thăm dò của tờ Washington Post năm ngoái cho thấy chỉ 22% người Mỹ và 49% đảng viên Cộng hòa cho rằng ông xứng đáng nhận giải.
Những bàn tán về khả năng ông Trump thực sự có cơ hội giành giải Nobel Hòa Bình đã nhen nhóm trở lại trong chốc lát khi một thỏa thuận ngừng bắn giai đoạn một đạt được tại Gaza. Ngay cả vào thời điểm đó, chính quyền Trump cũng đang thực hiện một hành động có vẻ rất đáng ngại: sát hại người khác — những kẻ bị cáo buộc là buôn lậu ma túy, theo lời họ nói — ngay trên vùng biển quốc tế mà không qua quy trình pháp lý nào. Nhiều chuyên gia coi đây là các vụ hành quyết ngoài vòng pháp luật, thậm chí có thể bị xem là tội ác chiến tranh.
Cũng trong khoảng thời gian đó, Trump đã điều động quân đội Mỹ đến nhiều nơi trên khắp đất nước — mà về sau mới vỡ lẽ là có những trường hợp thực hiện trái luật.
Khi Trump không giành được giải Nobel vào năm ngoái, FIFA đã tự lập ra một giải thưởng hòa bình và trao tặng cho ông trong một nỗ lực lộ liễu nhằm lấy lòng vị tổng thống này. (Buổi lễ trao giải quả là một cảnh tượng đáng nhớ.)
Tuy nhiên, màn kịch đó thực sự đã sụp đổ vào đầu năm nay.
Đó là lúc Trump bắt đầu ráo riết bàn về việc thâu tóm Greenland. Ông thậm chí còn bỏ ngỏ khả năng dùng vũ lực để chiếm vùng đất này — đồng nghĩa với việc đe dọa xâm lược một đồng minh NATO (dù sau đó ông đã từ bỏ ý định này).
Ông thực sự đã tiến hành xâm lược Venezuela để bắt giữ Nicolás Maduro. Tòa Bạch Ốc có thể biện minh rằng đây là sứ mệnh nhân đạo nhằm giải phóng người dân Venezuela khỏi một kẻ độc tài tàn ác và phạm pháp. Thế nhưng, Trump lại để phần còn lại của chế độ cầm quyền tiếp tục nắm quyền và sau đó mô tả cuộc xâm lược như một hành động chiếm đoạt hiệu quả các nguồn tài nguyên của Venezuela (hiểu nôm na là dầu mỏ). Tháng trước, tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông thậm chí đã tóm tắt chiến dịch này bằng câu nói: “Kẻ chiến thắng sẽ giành được chiến lợi phẩm.”
Đó không phải là kiểu ngôn từ thường thấy ở những người đoạt giải Nobel Hòa bình.
Vài tuần sau cuộc xâm lược, lãnh đạo phe đối lập Venezuela, bà María Corina Machado, đã trao tặng ông tấm huy chương của mình, với hy vọng điều đó sẽ thuyết phục Trump ủng hộ mạnh mẽ hơn cho sự nghiệp của bà. Tuy nhiên, nỗ lực này đã không mang lại kết quả.
Hành trình hướng tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 bắt đầu ngay từ bây giờ
Và rồi vào 28/2/2026, Trump đã phát động một cuộc chiến chống lại Iran dựa trên những tuyên bố thiếu nhất quán và đầy nghi vấn, khiến phần lớn thế giới phải lên tiếng phản đối gay gắt. Cuộc chiến, vốn đã kéo dài hơn 8 tháng nay, gần như chắc chắn đã dập tắt mọi hy vọng của ông Trump về việc giành giải Nobel.
Đó thực sự là vấn đề cốt lõi ở đây: ông Trump tìm kiếm giải Nobel ở những nơi hoàn toàn sai lầm — và trong quá trình đó, ông liên tục tự làm hại chính mình.
Nếu muốn có giải Nobel Hòa Bình, lẽ ra ông nên tuân thủ chặt chẽ hơn luật pháp quốc tế và tránh sát hại những người không tham gia vào xung đột vũ trang trên vùng biển quốc tế. Ông cũng không nên dành thời gian trấn áp phe đối lập trong nước trong khi đồng thời đe dọa và phát động các cuộc xâm lược nước ngoài.
Và sau khi thất bại trong việc chấm dứt cuộc chiến Nga-Ukraine — điều mà ông từng cam đoan có thể thực hiện ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức — ông Trump lại liên tục phóng đại vai trò của mình trong việc chấm dứt các cuộc chiến tranh. (Thậm chí trong một số trường hợp, đó còn chẳng phải là chiến tranh thực sự.)
Sau đó, khi không giành được giải Nobel vào năm ngoái, ông đã nhờ người khác trao cho mình những giải thưởng an ủi — mặc dù trong cả hai trường hợp, sự việc dường như chỉ càng làm nổi bật thêm sự tuyệt vọng của ông Trump…
Israel gọi việc Navi Pillay đoạt giải là hành động “biến giải Nobel Hòa bình thành vũ khí một cách lố bịch”
Hôm thứ Sáu 09/10, Bộ Ngoại giao Israel đã bày tỏ sự phẫn nộ trước điều mà họ mô tả là hành động “biến giải Nobel Hòa bình thành vũ khí một cách lố bịch”, sau khi giải thưởng này được trao cho bà Navi Pillay, cựu thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).
“Nếu có giải thưởng dành cho sự dối trá, lòng căm thù và những lời vu khống ác ý (kiểu ‘blood libel’ – vu khống giết người tế lễ), thì bà Navi Pillay sẽ không chỉ là một ứng cử viên mà còn là người dẫn đầu. Vai trò của bà trong việc không ngừng bôi nhọ Israel vì động cơ chính trị và thúc đẩy những lời dối trá về tội diệt chủng đã nói lên tất cả,” Bộ Ngoại giao Israel viết trên mạng xã hội. “Việc trao giải Nobel Hòa bình cho bà Pillay không phải là sự ghi nhận công lý. Đó là hành động biến giải thưởng này thành vũ khí một cách lố bịch nhằm hợp thức hóa lòng căm thù và định kiến chống lại Israel.”
Bà Pillay được trao giải Nobel Hòa bình nhờ những đóng góp trong việc mở rộng phạm vi và tầm ảnh hưởng của luật pháp quốc tế. Gần đây, bà đã chỉ đạo thực hiện một báo cáo của Liên Hợp Quốc, trong đó kết luận rằng Israel đã phạm tội diệt chủng tại Gaza.
Báo cáo tháng 9 của một nhóm chuyên gia độc lập do Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ủy quyền đã kết luận rằng “chính quyền và lực lượng an ninh Israel có ý định diệt chủng nhằm tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần người Palestine tại Dải Gaza.”
“Ủy ban nhận thấy Israel phải chịu trách nhiệm về hành vi diệt chủng tại Gaza,” bà Pillay phát biểu trong một thông cáo báo chí.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng chỉ trích việc bà Pillay nhận giải trong một bài đăng trên mạng xã hội, cho rằng ủy ban giải Nobel Hòa bình “đã đánh mất la bàn đạo đức.”
“Họ đã trao vinh dự cao quý nhất của mình cho một kẻ đầy định kiến, người đã xây dựng sự nghiệp dựa trên việc bịa đặt và lan truyền những lời vu khống ác ý chống lại quốc gia Do Thái duy nhất trên thế giới,” ông nói thêm.
Ông Netanyahu cũng cho rằng “thành tựu đáng tự hào nhất” của bà Pillay là “hợp thức hóa một công tố viên tha hóa,” ám chỉ cựu công tố viên trưởng ICC Karim Khan. Ông Khan đã bị cách chức sau khi xuất hiện các cáo buộc về hành vi sai trái tình dục từ một nữ trợ lý. Theo hãng tin AP, các chuyên gia vào thời điểm đó cho biết, dù 125 quốc gia thành viên của tòa án đã bỏ phiếu bãi nhiệm ông Khan, nhưng các cáo buộc nhắm vào cựu công tố viên trưởng này lại bị gắn liền với cuộc điều tra của tòa án về cuộc chiến tại Gaza.
Chỉ vài giờ sau khi Giải Nobel Hòa bình được công bố, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt lên ICC – cơ quan từng nỗ lực theo đuổi các vụ án về tội ác chiến tranh liên quan đến chính quyền Trump, quân nhân Mỹ và Israel.
Chủ tịch ICC Tomoko Akane – người từng bị chính quyền Trump áp đặt trừng phạt vào tháng 8 – tuyên bố rằng tòa án sẽ tiếp tục điều tra và truy tố các tội ác chiến tranh cũng như tội ác chống lại loài người.
Ông Trump đạt thỏa thuận với ông Putin về nguồn cung dầu diesel
Hôm thứ Sáu 09/10, Tổng thống Trump thông báo rằng Nga sẽ cung cấp dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt.
“Tôi vừa kết thúc cuộc thảo luận rất thành công với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo đó, hai bên đã thống nhất rằng Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn trong tháng 11, và 1.000.000 tấn ngay sau đó,” ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.
“Tôi vừa kết thúc cuộc thảo luận rất thành công với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Hai bên đã thống nhất rằng Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn trong tháng 11, và 1.000.000 tấn ngay sau đó,” ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
“Ngoài ra, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu, Nga sẽ tiếp tục cung cấp thêm 3.000.000 tấn dầu diesel trong thời gian ngắn,” ông nói thêm.
Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Nga, trong tuyên bố đưa ra sau cuộc điện đàm, ông Putin khẳng định Moscow sẵn sàng cung cấp dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi Nga cấm xuất khẩu dầu diesel do tình trạng thiếu hụt nguồn cung, trong bối cảnh hoạt động sản xuất năng lượng của nước này bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công từ phía Ukraine. Cuối tháng trước, Nga đã gia hạn lệnh cấm này đến hết tháng 10. Hôm thứ Sáu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã bác bỏ động thái của Mỹ và tuyên bố rằng các cuộc tấn công của Ukraine là hành động đáp trả việc Nga nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này—đặc biệt là lưới điện—khiến người dân bị cắt nguồn cung cấp ánh sáng, hệ thống sưởi và nước sinh hoạt.
“Ukraine sẵn sàng thực hiện các bước giảm leo thang tương xứng, và phía Mỹ đã nắm rõ lập trường của chúng tôi,” ông Zelensky viết trên mạng xã hội X. “Các cuộc tấn công của chúng tôi nhắm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu khí khác của Nga là phản ứng trước chiến dịch khủng bố kéo dài nhiều năm của Nga nhằm vào ngành năng lượng Ukraine.”
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Sáu cho biết họ sẽ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga để cho phép loại nhiên liệu này lưu thông trên thị trường toàn cầu. Cách đây vài tuần, ông Trump đã ký ban hành đạo luật cho phép áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Nga.
Theo dữ liệu từ AAA, vào thứ Sáu, giá dầu diesel trung bình tại Mỹ ở mức khoảng 6,28 USD/gallon, tăng so với mức khoảng 3,68 USD/gallon của một năm trước đó.
Trung bình mỗi ngày, ngành giao thông vận tải của Mỹ tiêu thụ khoảng 2,94 triệu thùng dầu diesel.
Nga vốn là quốc gia xuất khẩu dầu diesel lớn. Theo Reuters, một năm trước, nước này xuất khẩu khoảng 2,5 triệu tấn mỗi tháng, nhưng ước tính con số này chỉ còn khoảng 1 triệu tấn trong tháng 6.
Ông Andy Lipow, chủ tịch công ty tư vấn Lipow Oil Associates, cho biết ông “hoài nghi” về khả năng Nga có thể cung cấp được lượng dầu diesel như đã hứa.
“Tôi khá hoài nghi về việc xuất khẩu được khối lượng lớn như vậy, nhất là khi Nga hiện đang áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel (có hiệu lực từ tháng 10),” ông Lipow chia sẻ với tờ The Hill.
“Tất nhiên, khi mùa thu hoạch tại Nga kết thúc, chúng ta có thể thấy lượng xuất khẩu dầu diesel tăng lên; tuy nhiên, tôi tin rằng Ukraine sẽ tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nhằm gây ảnh hưởng đến năng lực sản xuất nhiên liệu giao thông của nước này,” ông nhận định. Ông Lipow nhận định rằng nếu Nga có thể cung cấp được lượng dầu này, thì các con số 300.000 tấn và 500.000 tấn vẫn là “khá nhỏ” so với toàn bộ thị trường dầu diesel toàn cầu, mặc dù ông cho rằng mức 3 triệu tấn sẽ có ý nghĩa quan trọng hơn.
Ông cho biết nếu Nga thực sự cung cấp được dầu diesel để xuất khẩu, ông kỳ vọng sẽ có “một chút hạ nhiệt đối với giá dầu diesel”.
Quyết định của ông Trump về việc tạo điều kiện cho dầu diesel của Nga thâm nhập thị trường được đưa ra trong bối cảnh ông phải đối mặt với hạn chót ngày 18 tháng 10 để quyết định xem có áp đặt các biện pháp trừng phạt nhắm vào ngành năng lượng của Nga hay miễn trừ các biện pháp này vì lý do an ninh quốc gia.
Các quy định về trừng phạt này là một phần của Đạo luật Trừng phạt Nga mang tên Lindsey O. Graham; đạo luật này đã được ông Trump ký ban hành vào tháng 9, khép lại chiến dịch thúc đẩy lập pháp kéo dài hơn một năm rưỡi. Đạo luật được đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa, bang South Carolina), người đã đột ngột qua đời vào tháng 7. Ngay trước khi qua đời, ông Graham đã thông báo về một bước đột phá trong việc đàm phán với Tòa Bạch Ốc để thúc đẩy dự luật này.
Một nội dung quan trọng của dự luật là trao cho ông Trump quyền áp thuế đối với năm quốc gia mua năng lượng hàng đầu của Nga, trong đó chủ yếu nhắm vào Ấn Độ và Trung Quốc.
Dự luật đã được Thượng viện thông qua với tỷ lệ áp đảo và nhận được sự ủng hộ của đa số nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Hạ viện. Những người ủng hộ dự luật nhiều khả năng sẽ phản đối quyết định của ông Trump về việc giảm bớt áp lực lên ngành năng lượng Nga – lĩnh vực được xem là nguồn tài chính chủ chốt hỗ trợ cuộc chiến của ông Putin tại Ukraine, vốn đã bước sang năm thứ tư.
Ông Zelensky – người đã tiếp đón một phái đoàn lưỡng đảng gồm các nhà lập pháp Mỹ tại Kyiv vào thứ Sáu – khẳng định rằng các biện pháp trừng phạt theo đạo luật Graham cần phải được thực thi, đồng thời bày tỏ sự phản đối đối với thông báo của ông Trump.
Ông Kelly kêu gọi cách chức ông Hegseth “ngay lập tức” vì kế hoạch hành quyết công khai
Quân đội Hoa Kỳ đang lên kế hoạch cho vụ hành quyết đầu tiên sau nhiều thập kỷ đối với Nidal Hasan – kẻ nổ súng tại căn cứ Fort Hood và đã bị kết án. Hôm thứ Năm 08/10, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo rằng vụ hành quyết sẽ được thực hiện bằng đội xử bắn và được phát trực tiếp; quyết định này đã vấp phải sự chỉ trích từ các nhà lập pháp thuộc Đảng Cộng hòa, trong đó có Thượng nghị sĩ Thom Tillis (đại diện bang Bắc Carolina).
Ông Trump phê chuẩn việc hành quyết bằng đội xử bắn đối với Nidal Hasan, kẻ nổ súng tại Fort Hood.
Thượng nghị sĩ Mark Kelly (đảng Dân chủ, bang Arizona) đã kêu gọi chính quyền Trump cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth “ngay lập tức” do kế hoạch của người đứng đầu Ngũ Giác Đài về việc phát trực tiếp (livestream) vụ hành quyết quân sự đối với cựu Thiếu tá Lục quân Nidal Hasan – kẻ đã bị kết án vì vụ nổ súng tại căn cứ Fort Hood.
Ông Kelly lập luận rằng việc chính phủ công khai cảnh tượng Hasan bị xử bắn chẳng khác nào các hình thức hành quyết công khai của những đối thủ Hoa Kỳ, cụ thể là Iran và Taliban. Ông nói thêm rằng chính quyền nên “mang lại lợi ích cho người dân Mỹ” thay vì “tôn vinh bạo lực”.
Hasan bị kết án vì đã sát hại 13 người tại một căn cứ quân sự ở Texas vào năm 2009. Hắn dự kiến sẽ bị hành quyết vào ngày 3 tháng 12 – đây sẽ là vụ hành quyết quân sự đầu tiên trong hơn 60 năm qua.
“Không còn nghi ngờ gì nữa, Nidal Hasan là kẻ sát nhân đã cướp đi sinh mạng của 13 người và làm bị thương hàng chục người khác. Hắn phải chịu sự trừng phạt của pháp luật vì hành động đó. Nhưng lại là một vụ hành quyết công khai ư? Ngay tại Hoa Kỳ sao?” – ông Kelly viết trong một bài đăng hôm thứ Sáu 09/10 trên nền tảng mạng xã hội X.
Ông Kelly – người từng kêu gọi ông Hegseth từ chức trước đó – cho rằng kế hoạch phát trực tiếp, cùng với chiến dịch “tối đa hóa khả năng sát thương” (maximum lethality) của người đứng đầu Ngũ Giác Đài, càng củng cố thêm lý do cần phải cách chức ông này.
Vị nghị sĩ Dân chủ bang Arizona, vốn là một cựu Đại tá Hải quân, hiện đang kiện Ngũ Giác Đài vì cơ quan này đã khiển trách và có động thái hạ cấp bậc hưu trí của ông. Nguyên nhân xuất phát từ việc ông tham gia một video nhắc nhở binh sĩ rằng họ phải từ chối các mệnh lệnh bất hợp pháp. Các quan chức quốc phòng lập luận rằng ông Kelly đã xúi giục quân nhân chống lại các chỉ thị hợp pháp và do đó vi phạm quy định quân đội, biện minh cho việc áp dụng hình thức kỷ luật này.
Tuy nhiên, những ý kiến chỉ trích về kế hoạch hành quyết Hasan đã đến từ cả hai phía của chính trường. Thượng nghị sĩ John Curtis (đảng Cộng hòa, bang Utah) đã so sánh thông báo của ông Hegseth với sự sụp đổ của Đế chế La Mã, khi nói rằng: “Một nền văn minh sẽ suy tàn khi nó nuôi dưỡng niềm ham thích xem các vụ hành quyết như một hình thức giải trí.”
“Kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết tại Fort Hood của Bộ trưởng Hegseth có nguy cơ cổ xúy cho niềm ham thích đó,” ông Curtis viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X. “Các nạn nhân xứng đáng nhận được công lý được thực thi một cách trang nghiêm. Việc phát sóng cảnh tử hình làm hạ thấp phẩm giá của chúng ta và không phải là biện pháp răn đe hiệu quả. Tôi kêu gọi ông ấy hãy cân nhắc lại.”
Một thượng nghị sĩ khác thuộc đảng Cộng hòa là Thom Tillis (bang Bắc Carolina) đã gọi kế hoạch hành quyết này là điều “vô cùng ghê tởm”, trong khi Thượng nghị sĩ Chris Murphy (đảng Dân chủ, bang New York) cho rằng ông Hegseth có thể đang bắt chước kiểu hành quyết của tổ chức ISIS. Tổng giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ, cũng lên tiếng chỉ trích, gọi việc công khai hóa án tử hình là hành động “cổ xúy một cách man rợ cho nền văn hóa sự chết.”
Ông Kelly kết thúc lời chỉ trích của mình bằng một câu nói của cố Tổng thống Reagan – một người thuộc đảng Cộng hòa. Ông cho rằng câu nói này minh chứng rõ ràng lý do tại sao các vụ hành quyết công khai không phù hợp với bản sắc của nước Mỹ ở “thời điểm tốt đẹp nhất” của quốc gia.
“Như Tổng thống Ronald Reagan từng nói: ‘lòng trắc ẩn, tầm nhìn và ý thức cơ bản về sự tử tế chính là những nét đặc trưng trong bản sắc dân tộc của chúng ta.’ Đó không phải là những gì chúng ta thấy ở vị Tổng thống này và chính quyền của ông ấy,” ông Kelly nói. “Chúng ta cần tìm lại những giá trị đó.”
Ông DeSantis lần đầu tiên thu hồi lệnh thi hành án tử hình, hủy bỏ việc hành quyết
Thống đốc bang Florida Ron DeSantis (thuộc đảng Cộng hòa) đã lần đầu tiên thu hồi lệnh thi hành án tử hình kể từ khi nhậm chức, qua đó hủy bỏ việc hành quyết tử tù 74 tuổi William Lee Thompson. Quyết định này được đưa ra sau vụ hành quyết bất thành đối với nữ tù nhân Christa Pike tại bang Tennessee.
Trong lá thư gửi tới Giám đốc Nhà tù Tiểu bang Florida Randall Polk, ông DeSantis đã ra lệnh ngăn chặn việc thi hành án tử hình bằng phương pháp tiêm thuốc độc đối với Thompson. Tuy nhiên, vị thống đốc bang Florida không nêu rõ lý do đằng sau quyết định này trong thư.
Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình (Death Penalty Information Center), các luật sư của Thompson trước đó đã bày tỏ lo ngại sâu sắc về năng lực trí tuệ cũng như tình trạng sức khỏe thể chất ngày càng sa sút của ông. Thompson bị kết án tử hình vì vai trò của mình trong vụ sát hại cô Sally Ivester, 23 tuổi, vào năm 1976.
Thompson là một trong hai tử tù dự kiến bị hành quyết vào thứ Ba. Trong khi đó, James Robertson (63 tuổi) vẫn giữ lịch trình bị hành quyết vì tội sát hại bạn tù Frank Hart vào năm 2008.
Động thái hiếm hoi này của ông DeSantis diễn ra sau vụ hành quyết bất thành đối với Pike vào đầu tuần này; khi đó, dù đã bị tiêm hai liều thuốc độc pentobarbital, bà vẫn sống sót.
Vụ hành quyết thất bại này đã khiến dư luận cả nước một lần nữa xem xét kỹ lưỡng về án tử hình, ngay cả tại những bang như Florida – nơi đã thay đổi quy trình tiêm thuốc độc để loại bỏ việc sử dụng pentobarbital.
Các luật sư của Pike cho biết bà vẫn còn sống và có thể nói chuyện, nhưng bị “tổn thương nghiêm trọng” ở hai cánh tay, hiện vẫn bị còng tay và cùm chân vào giường bệnh, đồng thời đang được chăm sóc y tế khẩn cấp tại bệnh viện.
Thống đốc bang Tennessee Bill Lee (thuộc đảng Cộng hòa) đã ra lệnh hoãn việc thi hành án tử hình đối với Pike cho đến ít nhất là năm sau.
Trong hai năm qua, số lượng các vụ hành quyết tại Florida đã gia tăng, với 19 vụ vào năm 2025 và 16 vụ tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026. Theo dữ liệu từ Sở Cải huấn Florida, trước đây bang này chưa từng thi hành án tử hình đối với hơn tám tù nhân trong một năm (mức cao nhất từng ghi nhận là tám vụ vào các năm 1984 và 2014). Florida cũng đang dẫn đầu về số lượng các vụ hành quyết được thực hiện trong năm 2026 tính đến nay.
Ông Vance bình luận về tin nhắn của bà Guilfoyle: Nếu có “chuyện xấu” xảy ra, “người ta phải gánh chịu hậu quả”
Hôm thứ Sáu 09/10, Phó Tổng thống Vance đã lên tiếng về thông tin cho rằng bà Kimberly Guilfoyle – người được đề cử làm Đại sứ Mỹ tại Hy Lạp – đã yêu cầu một nhà tài trợ của Tổng thống Trump giúp xóa nợ để đổi lấy cơ hội tiếp cận giới chức chính trị. Ông khẳng định rằng “người ta phải gánh chịu hậu quả” nếu “có chuyện xấu xảy ra”.
“Hãy nhìn xem, đây mới chỉ là những cáo buộc, và tôi luôn nói rằng: chúng ta không xét xử con người trước tòa án dư luận. Chúng ta xét xử họ tại tòa án pháp luật,” ông Vance phát biểu với các phóng viên trong chuyến thăm bang quê nhà Ohio.
Tờ *The Wall Street Journal* là nơi đầu tiên đưa tin vào thứ Tư rằng bà Guilfoyle bị cáo buộc đã yêu cầu ông Eric Deters chuyển khoản 100.000 USD cho American Express mà không để lại dấu vết giấy tờ, đồng thời hứa hẹn sẽ giúp ông kết nối với các quan chức cấp cao trong chính quyền để đổi lại khoản tiền này. Yêu cầu đó được đưa ra ngay trước phiên điều trần phê chuẩn chức vụ Đại sứ tại Hy Lạp của bà trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.
Ông Deters đã từ chối yêu cầu này, nói rằng việc đó sẽ khiến ông mất đi cuộc hôn nhân của mình; thông tin này dựa trên các tin nhắn được chia sẻ với tờ *Journal* và sau đó được NewsNation – đối tác phát sóng của tờ *The Hill* – thu thập được.
“Bạn không thể lấy những tin nhắn được cho là trao đổi giữa người này với người kia, hay câu chuyện của một cá nhân nào đó, rồi kết luận rằng: ‘Ồ, vì chuyện đó mà Kimberly Guilfoyle… có tội’. Tôi cho rằng điều đó thật vô lý,” ông Vance nói hôm thứ Sáu. “Hãy cùng xem thực tế là gì. Hãy xem sự thật ra sao.”
Ông nói thêm: “Và tất nhiên, nếu thực sự có chuyện xấu xảy ra, thì những người liên quan phải gánh chịu hậu quả.”
Vụ bê bối này đã khiến các cố vấn trong vòng tròn thân cận của ông Trump bị soi xét kỹ lưỡng hơn. Khi được hỏi liệu những cáo buộc nhắm vào bà Guilfoyle có phản ánh “cách thức hoạt động của chính quyền” hay không, Phó Tổng thống khẳng định “chắc chắn là không”. Trong chuyến công du ngoại giao tới Hy Lạp, Ngoại trưởng Marco Rubio cũng gạt bỏ các câu hỏi của phóng viên về việc liệu ông có còn tin tưởng bà Guilfoyle hay không, cũng như liệu hành vi của bà có gây ra bất kỳ lo ngại nào hay không.
“Công việc của chúng tôi không phải là phản hồi mỗi khi có ai đó quyết định cung cấp thông tin cho truyền thông mà không báo trước, hay khi chúng tôi chưa có cơ hội xem xét nội dung bên trong,” ông Rubio nói.
Hôm thứ Sáu, ông Vance đã có mặt tại Ohio để bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và tham gia một cuộc mít tinh ủng hộ các ứng viên Đảng Cộng hòa tại bang này, bao gồm Thượng nghị sĩ đương nhiệm Jon Husted và ứng viên thống đốc Vivek Ramaswamy.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
