Quân đội Israel ngày thứ Hai cho biết đã thu hồi được hài cốt của con tin cuối cùng tại Gaza, động thái được xem là mở đường cho giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn, vốn đã tạm dừng cuộc chiến giữa Israel và Hamas.
Thông báo về việc tìm thấy và nhận dạng hài cốt của Ran Gvili được đưa ra một ngày sau khi chính phủ Israel cho biết quân đội đang tiến hành một “chiến dịch quy mô lớn” tại một nghĩa trang ở miền bắc Gaza để tìm kiếm.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu gọi đây là “một thành tựu đáng kinh ngạc” đối với Israel và binh sĩ nước này. Ông nói với truyền thông Israel: “Tôi đã hứa sẽ đưa mọi người về nhà và chúng ta đã làm được điều đó.” Theo ông, Gvili – thiệt mạng trong cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu ngày 7/10/2023 – là một trong những người đầu tiên bị đưa vào Gaza.
Việc hồi hương toàn bộ các con tin còn lại, dù còn sống hay đã thiệt mạng, là phần then chốt của giai đoạn đầu thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza. Gia đình Gvili từng kêu gọi chính phủ Israel không bước sang giai đoạn hai cho đến khi hài cốt của anh được tìm thấy và đưa về.
Văn phòng Thủ tướng Netanyahu cho biết Israel sẽ mở lại cửa khẩu Rafah giữa Gaza và Ai Cập – được người Palestine xem là tuyến kết nối sống còn với thế giới bên ngoài – sau khi kết thúc việc tìm kiếm Gvili. Cửa khẩu này phần lớn đóng cửa từ tháng 5/2024, ngoại trừ một thời gian ngắn đầu năm 2025.
Israel và Hamas chịu sức ép từ các bên trung gian ngừng bắn, trong đó có Washington, nhằm chuyển sang giai đoạn hai của thỏa thuận do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ ngày 10/10.
Israel nhiều lần cáo buộc Hamas trì hoãn việc cung cấp thông tin về con tin cuối cùng. Hamas cho biết họ đã cung cấp mọi thông tin có được về hài cốt của Gvili và cáo buộc Israel cản trở các nỗ lực tìm kiếm tại những khu vực Gaza do quân đội Israel kiểm soát.
Quân đội Israel nói chiến dịch quy mô lớn diễn ra “trong khu vực Đường Vàng” – tuyến phân chia lãnh thổ.
Cuộc tấn công ngày 7/10/2023 khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Gvili, sĩ quan cảnh sát 24 tuổi được gọi thân mật là “Rani”, đã thiệt mạng khi chiến đấu với các tay súng Hamas.
Trước khi hài cốt của Gvili được thu hồi, kể từ lệnh ngừng bắn đã có 20 con tin còn sống và hài cốt của 27 người khác được đưa về Israel, gần nhất là đầu tháng 12. Đổi lại, Israel đã trao trả thi thể của hàng trăm người Palestine cho Gaza.
Giai đoạn tiếp theo của kế hoạch ngừng bắn 20 điểm bao gồm thành lập lực lượng ổn định quốc tế, hình thành một chính phủ Palestine mang tính kỹ trị và giải giáp Hamas.
Người Palestine thiệt mạng tại Gaza
Lực lượng Israel hôm thứ Hai đã bắn chết một người đàn ông tại khu phố Tuffah, thành phố Gaza, theo Bệnh viện Shifa – nơi tiếp nhận thi thể. Người này ở gần khu vực quân đội đang tiến hành tìm kiếm hài cốt Gvili.
Một người đàn ông khác thiệt mạng ở phía đông trại tị nạn Bureij, miền trung Gaza, theo Bệnh viện Al-Aqsa Martyrs. Hoàn cảnh vụ việc chưa được làm rõ ngay.
Bộ Y tế Gaza cho biết hơn 480 người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực Israel kể từ ngày 10/10. Cơ quan này thuộc chính quyền do Hamas lãnh đạo và lưu trữ hồ sơ thương vong chi tiết, thường được các cơ quan Liên Hiệp Quốc và chuyên gia độc lập xem là tương đối đáng tin cậy.
Tòa án Tối cao Israel xem xét đơn yêu cầu mở cửa Gaza cho báo chí quốc tế
Hiệp hội Báo chí Nước ngoài (FPA) ngày thứ Hai đã đề nghị Tòa án Tối cao Israel cho phép các nhà báo được vào Gaza một cách tự do và độc lập.
FPA, đại diện cho hàng chục tổ chức tin tức toàn cầu, đã vận động hơn hai năm qua để giành quyền tiếp cận độc lập vào Gaza. Israel cấm phóng viên vào Gaza độc lập kể từ sau cuộc tấn công 7/10/2023, với lý do việc này có thể gây nguy hiểm cho cả nhà báo và binh sĩ.
Quân đội Israel chỉ cho phép các chuyến thăm ngắn, không thường xuyên và dưới sự giám sát nghiêm ngặt.
Luật sư của FPA lập luận trước hội đồng ba thẩm phán rằng các hạn chế này không còn hợp lý, và nếu nhân viên cứu trợ có thể ra vào Gaza thì nhà báo cũng nên được phép. Họ cho rằng các chuyến “đi cùng quân đội” không thể thay thế cho việc tiếp cận độc lập. Phán quyết của tòa dự kiến sẽ được đưa ra trong vài ngày tới.
Nguồn AP
