CaliToday News – Các nam lao động gốc Latinh chuyên cắt mặt bàn đá nhân tạo tại bang California đang mắc phải một căn bệnh phổi nan y với tốc độ đáng báo động, theo một nghiên cứu mới.
Tình trạng gia tăng chóng mặt của bệnh bụi phổi silic
Các công nhân này đang mắc bệnh bụi phổi silic (silicosis) – tình trạng bụi silica vi mô từ các tấm đá họ mài và đánh bóng tàn phá bên trong phổi cho đến khi cơ quan này suy kiệt. Dù việc ghép phổi có thể kéo dài sự sống, căn bệnh chết người này vẫn sẽ tiếp tục tiến triển.
Theo dữ liệu từ Bộ Y tế Công cộng tiểu bang, số lượng ca mắc bệnh bụi phổi silic được báo cáo tại California đã tăng hơn mười lần trong chưa đầy 4 năm: từ năm 2019 đến hết năm 2022 ghi nhận 47 ca; từ năm 2023 đến tháng 8 năm nay, con số này đã lên tới 571 ca.
Theo kết quả phân tích dữ liệu tiểu bang công bố trên Tạp chí Y học New England (New England Journal of Medicine), người lao động không chỉ mắc bệnh ở độ tuổi trẻ hơn mà còn trải qua quá trình tiến triển bệnh trầm trọng và nhanh chóng hơn.
David Michaels, giáo sư y tế môi trường và nghề nghiệp tại Đại học George Washington kiêm đồng tác giả nghiên cứu, cho biết: “Rõ ràng là sản phẩm mặt bàn đá nhân tạo này… không thể được sản xuất một cách an toàn và kinh tế. Đây là một sản phẩm mà chúng ta không cần, đang tàn phá phổi của hàng trăm công nhân [tại California] và có lẽ là hàng nghìn công nhân trên khắp cả nước”.
Tác động nặng nề và các nỗ lực siết chặt quản lý
Theo Bộ Y tế Công cộng California, nam giới gốc Latinh chiếm khoảng 98% số ca mắc và khoảng một nửa số ca được ghi nhận tại Hạt L.A. Thung lũng San Fernando là tâm điểm của ngành cắt đá nhân tạo tại California, nơi tập trung hàng chục cơ sở.
Cơ quan y tế tiểu bang đã xác định 32 công nhân đã tử vong vì căn bệnh này kể từ năm 2019. Độ tuổi trung vị của các công nhân được chẩn đoán mắc bệnh là 46, và độ tuổi trung vị khi tử vong là 52. Các công nhân bị ảnh hưởng được ghi nhận đã có 16 đến 25 năm tiếp xúc với bụi silica khi làm việc. Tiểu bang đã theo dõi dữ liệu đối với 72 công nhân đã trải qua phẫu thuật ghép phổi và 51 công nhân được chuyển đến để đánh giá ghép phổi.
Ông Michaels, cựu trợ lý bộ trưởng lao động phụ trách Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA), nhận định bệnh bụi phổi silic ở những công nhân này đang tiến triển nhanh hơn nhiều so với các ngành nghề khác như xây dựng và khai mỏ.
Năm 2019, Bộ Y tế Công cộng California lần đầu tiên xác định trường hợp mắc bệnh bụi phổi silic ở một công nhân chế tạo mặt bàn đá. Nhận thức công chúng bắt đầu lan rộng vào năm 2022 và 2023, nhưng tiến độ lập pháp diễn ra chậm chạp. Đạo luật Thượng viện California số 20 ban hành năm 2025 đã mở rộng vai trò giám sát, truyền thông và giáo dục của cơ quan y tế tiểu bang, đồng thời đưa bệnh này vào danh mục bắt buộc phải báo cáo.
Dù luật mới yêu cầu chủ sử dụng lao động phải cung cấp thiết bị bảo hộ và dùng nước dập bụi, nhiều chuyên gia y tế cho rằng cần có hành động nghiêm ngặt hơn. Trước thực trạng số ca mắc gia tăng, Hiệp hội Y tế Nghề nghiệp & Môi trường miền Tây đã đệ trình kiến nghị lên Hội đồng Tiêu chuẩn An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp California (Cal/OSHA) vào tháng 12 năm ngoái.
Hiệp hội lưu ý rằng Cal/OSHA đã phạt 94% số cửa hàng được kiểm tra vì vi phạm, và 20% phải chịu lệnh đóng cửa khẩn cấp trong tổng số khoảng 140 cửa hàng được thanh tra (chỉ chiếm khoảng 10% trong tổng số khoảng 1.342 cơ sở chế tạo trên toàn bang). Đề xuất chỉ ra thành công của lệnh cấm toàn quốc tại Úc đối với đá nhân tạo chứa trên 1% silica kết tinh, và kiến nghị cấm sản xuất, chế tạo loại vật liệu này trong tiểu bang.
Vào cuối tháng 5, hội đồng tiêu chuẩn đã bỏ phiếu thông qua kiến nghị và tiến hành các bước ban hành quy định khẩn cấp để cấm chế tạo mặt bàn đá kỹ thuật và các sản phẩm tương tự.
Ban tập viên CaliToday
