Cuộc tập trận Hán Quang 2026 của Đài Loan không còn chỉ là một cuộc thao dượt quân sự thường lệ. Với những tình huống giả định sát với thực tế chiến tranh như di tản giới lãnh đạo, chống phong tỏa đường biển, bảo vệ các cơ sở trọng yếu, đối phó chiến tranh mạng và duy trì hoạt động của chính quyền trong hoàn cảnh khẩn cấp, Đài Bắc đang phát đi một tín hiệu rõ ràng rằng họ đã chuẩn bị cho tình huống nghiêm trọng nhất trước áp lực quân sự ngày càng gia tăng từ Bắc Kinh…
Ngày 5 tháng 8 năm 2026, quân đội Đài Loan chính thức khai mạc cuộc tập trận thường niên Hán Quang, kéo dài trong 10 ngày. Đây được xem là một trong những cuộc diễn tập có quy mô lớn và sát thực tế nhất từ trước đến nay, diễn ra trong bối cảnh sức ép quân sự từ Trung Quốc chung quanh eo biển Đài Loan tiếp tục gia tăng.
Khác với những năm trước, khi Hán Quang chủ yếu tập trung vào việc phô diễn khả năng hỏa lực và sức mạnh quân sự, cuộc tập trận năm nay chú trọng nhiều hơn vào những tình huống thực chiến. Các nội dung bao gồm chống phong tỏa đường biển, bảo vệ trung tâm chỉ huy quốc gia, duy trì hoạt động của chính quyền, bảo vệ hạ tầng dân sự và tổ chức kháng cự trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công quy mô lớn.
Ngay trong ngày khai mạc, Tổng thống Đài Loan Lai Thanh Đức (Lai Ching-te) cùng các giới chức an ninh cao cấp trực tiếp theo dõi nhiều nội dung diễn tập. Theo kế hoạch được công bố, hơn 20.000 quân nhân dự bị được huy động, trở thành một trong những đợt gọi quân dự bị lớn nhất trong lịch sử cuộc tập trận Hán Quang.
Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết mục tiêu chính của cuộc thao dượt lần này là kiểm tra khả năng chiến đấu lâu dài, khả năng chỉ huy trong điều kiện bị tấn công, cũng như năng lực duy trì hoạt động của bộ máy chính quyền nếu xảy ra một cuộc khủng hoảng quân sự nghiêm trọng.
Một trong những điểm mới gây chú ý nhất trong Hán Quang 2026 là việc Đài Loan chủ động làm chậm hệ thống mạng di động tại một số khu vực nhằm mô phỏng tình huống hạ tầng viễn thông bị phá hoại do chiến tranh mạng hoặc các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn.
Đây là lần đầu tiên một nội dung như vậy được đưa vào cuộc tập trận với quy mô lớn. Chính quyền Đài Loan muốn kiểm tra khả năng phối hợp giữa quân đội, lực lượng cứu nạn, chính quyền địa phương và người dân trong hoàn cảnh hệ thống liên lạc thông thường bị gián đoạn.
Song song với đó, nhiều cuộc diễn tập phòng thủ đô thị, bảo vệ các cơ sở trọng yếu, duy trì đường tiếp vận và phân tán hệ thống chỉ huy cũng được triển khai trên nhiều khu vực khác nhau.
Ngày 6 tháng 8, Tổng thống Lai Thanh Đức tiếp tục tham gia một nội dung diễn tập mang mật danh “Vạn Quân” (Wan Chun), mô phỏng phương án bảo vệ và di tản nguyên thủ quốc gia trong tình huống chiến tranh.
Hình ảnh ông Lai mặc áo giáp, đội nón bảo hộ và di chuyển bằng xe bọc thép tới trung tâm chỉ huy đã được nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đăng tải. Theo hãng tin Reuters, đây là lần đầu tiên ông Lai trực tiếp tham dự kịch bản này kể từ khi nhậm chức, cho thấy chính quyền Đài Bắc muốn chứng minh rằng giới lãnh đạo dân sự cũng phải sẵn sàng trong trường hợp xảy ra biến cố quân sự.
Ngoài việc bảo vệ giới lãnh đạo, quân đội Đài Loan còn tiến hành nhiều nội dung quan trọng khác như chống đổ bộ, bảo vệ cầu chiến lược, kho vũ khí, căn cứ quân sự và các tuyến vận chuyển hậu cần.
Tối ngày 7 tháng 8, binh sĩ Đài Loan tiến hành diễn tập phong tỏa cầu Đạm Giang, một công trình được xem là có vị trí quan trọng trong việc kiểm soát khu vực cửa ngõ phía bắc Đài Bắc. Các hàng rào chống tăng, bao cát và chướng ngại vật được dựng lên nhằm mô phỏng tình huống ngăn chặn lực lượng đối phương tiến sâu vào khu vực đô thị nếu xảy ra chiến sự.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia quân sự, Hán Quang 2026 phản ánh một sự thay đổi lớn trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan. Nếu trước đây các cuộc tập trận thường được xây dựng theo những kịch bản có sẵn, thì lần này các đơn vị được yêu cầu xử lý linh hoạt hơn trước những tình huống bất ngờ.
Đài Loan cũng áp dụng nhiều phương pháp huấn luyện theo mô hình quân đội Hoa Kỳ, trong đó khuyến khích các sĩ quan cấp thấp và đơn vị tiền phương chủ động đưa ra quyết định thay vì hoàn toàn chờ mệnh lệnh từ cấp chỉ huy cao hơn.
Đây là kinh nghiệm được rút ra từ những cuộc chiến gần đây, đặc biệt là cuộc chiến tại Ukraine, nơi khả năng phản ứng nhanh, tác chiến phân tán và quyền quyết định của các đơn vị nhỏ đã đóng vai trò quan trọng trên chiến trường hiện đại.
Trong lúc Đài Loan tiến hành tập trận, Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì các hoạt động quân sự chung quanh hòn đảo. Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết vẫn ghi nhận sự xuất hiện của máy bay và tàu chiến Trung Quốc hoạt động gần khu vực trong thời gian diễn ra Hán Quang.
Bắc Kinh lâu nay vẫn khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Quốc và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực nếu cần thiết để đạt mục tiêu thống nhất. Chính quyền Trung Quốc cũng nhiều lần lên tiếng phản đối các cuộc tập trận của Đài Loan, đồng thời chỉ trích sự hỗ trợ quân sự từ Hoa Kỳ dành cho hòn đảo này.
Xét trên phương diện quân sự, Hán Quang 2026 cho thấy Đài Loan không chỉ chuẩn bị cho một cuộc tấn công đổ bộ truyền thống, mà đang đối phó với một kịch bản chiến tranh phức tạp hơn nhiều.
Giới phân tích cho rằng nguy cơ lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở các cuộc oanh kích bằng hỏa tiễn hoặc không kích, mà còn bao gồm phong tỏa hàng hải, tấn công mạng, phá hoại hệ thống thông tin và làm tê liệt các cơ sở dân sự.
Chính vì vậy, những nội dung như giảm tốc mạng di động, phân tán trung tâm chỉ huy và bảo vệ các công trình trọng yếu cho thấy một cách nhìn mới trong chiến tranh hiện đại: ngay cả khi không thể ngăn chặn hoàn toàn một cuộc tấn công, một quốc gia vẫn phải bảo đảm xã hội và bộ máy điều hành có thể tiếp tục tồn tại và hoạt động trong hoàn cảnh bị uy hiếp.
Nhiều chuyên gia cũng nhận định Hán Quang không chỉ là cuộc thao dượt của quân đội, mà còn là một phép thử đối với sức chịu đựng của toàn xã hội Đài Loan. Chính quyền, doanh nghiệp viễn thông, lực lượng cứu hộ và người dân đều được đặt vào những tình huống giả định.
Điều này phản ánh xu hướng phòng thủ toàn diện đang được nhiều quốc gia chú trọng, bởi chiến tranh ngày nay không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn lan rộng sang không gian mạng, hệ thống kinh tế, hạ tầng dân sự và đời sống thường nhật của người dân.
Vì vậy, Hán Quang 2026 không đơn thuần là một cuộc tập trận quân sự thường niên. Đây còn là một thông điệp chiến lược mà Đài Loan muốn gửi tới Bắc Kinh, các đồng minh và cộng đồng quốc tế rằng hòn đảo này đang chuyển từ tâm thế “chuẩn bị đối phó” sang “chuẩn bị chiến đấu”.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
