CaliToday News – Những con đường xung quanh Tử Cấm Thành cổ kính thường xuyên ngập tràn các cặp đôi chụp ảnh cưới trên phông nền đỏ thắm — biểu tượng cho truyền thống và sự may mắn. Thế nhưng, chính truyền thống hôn nhân tại đây lại đang lao dốc nghiêm trọng, đẩy quốc gia 1,4 tỷ dân vào một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học sâu sắc.
Dù sở hữu bộ ảnh cưới lung linh tại đây, Ding Ying (29 tuổi) thừa nhận cô từng “không mấy mặn mà” với việc lập gia đình cho đến khi tình cờ gặp đúng người. Khi được hỏi điều gì đã khiến cô và bạn bè đồng trang lứa ngần ngại bước vào cuộc sống hôn nhân, câu trả lời vô cùng đơn giản: “Áp lực cuộc sống”.
Sức hút giảm sút từ thực tế khắc nghiệt
Từ lâu, hôn nhân luôn được coi là tiền đề xã hội tối quan trọng để thành lập gia đình tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cả việc kết hôn lẫn sinh con dường như đang dần mất đi sức hút đối với giới trẻ. Họ đang phải loay hoay trong bối cảnh thị trường việc làm cạnh tranh khốc liệt, tăng trưởng kinh tế giảm tốc và sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa công việc và cuộc sống.
Theo số liệu chính thức, Trung Quốc ghi nhận chưa đầy 1,7 triệu lượt đăng ký kết hôn trong quý I năm nay — giảm 6,2% so với cùng kỳ năm ngoái và chỉ bằng một nửa so với mức của năm 2017. Tỷ lệ sinh cũng chạm mức thấp kỷ lục, đẩy quốc gia này vào năm thứ tư liên tiếp sụt giảm dân số, đồng thời đánh mất vị thế quốc gia đông dân nhất thế giới vào tay Ấn Độ.
“Quan niệm của những người trẻ trưởng thành về một gia đình lý tưởng cũng như cuộc sống mà họ mong muốn cho bản thân đang dần thay đổi.”
— Bà Yun Zhou (Nhà nhân khẩu học xã hội, Đại học Michigan)
Những giải pháp gây tranh cãi của chính phủ
Để cứu vãn tình hình, giới chức trách đã triển khai hàng loạt biện pháp từ trợ cấp tài chính, hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ cho đến kéo dài thời gian nghỉ thai sản. Đầu năm nay, chính phủ thậm chí còn áp mức thuế 13% đối với các biện pháp tránh thai — một động thái mà các chuyên gia đánh giá phần lớn chỉ mang tính biểu tượng.
Bên cạnh đó, chiến dịch truyền thông còn len lỏi vào giảng đường. Các trường đại học được kêu gọi đưa “giáo dục tình yêu” vào giảng dạy nhằm thúc đẩy góc nhìn tích cực về hôn nhân. Thậm chí, Trường Đại học Lực lượng Dân sự Bắc Kinh đã ra mắt ngành học kéo dài 4 năm về “Dịch vụ và quản lý hôn nhân”, đào tạo từ mai mối, tổ chức cưới cho đến tư vấn tâm lý.
Tuy nhiên, hiệu quả của những chính sách này vẫn là một dấu hỏi lớn. Bà Yu Xiaohui, trưởng khoa tại trường đại học này, nhận định: “Khi mạng lưới an sinh xã hội được củng cố, người trẻ không còn cảm thấy cần phải sinh con để dưỡng già, cũng không cần bạn đời để làm chỗ dựa kinh tế. Họ tin rằng bản thân có thể sống tốt khi ở một mình”.
Khát vọng tự do của phụ nữ thế hệ mới
Sự phát triển về học vấn và địa vị kinh tế của phụ nữ đang tái định hình cấu trúc xã hội. Zhang Mengzhuo, một sinh viên ngành dịch vụ cưới, chia sẻ: “Phụ nữ ngày nay không còn coi hôn nhân là một lựa chọn bắt buộc trong đời nữa”.
Bất chấp việc chính phủ đặt phụ nữ làm trọng tâm trong các chiến dịch khuyến sinh — với lời kêu gọi “tích cực xây dựng nền văn hóa sinh sản mới” của Chủ tịch Tập Cận Bình — thực tế lại cho thấy sự phản kháng ngầm từ nhóm đối tượng này.
Nhà nhân khẩu học Yun Zhou phân tích, định hướng của chính phủ đang va chạm mạnh mẽ với thực tế của phụ nữ thành thị có học thức cao. Họ đang bị kẹt giữa một tầm nhìn truyền thống ép phụ nữ về với gian bếp, một thị trường lao động phân biệt đối xử gay gắt, và khát vọng cháy bỏng được sống cuộc đời tự do của chính mình.
Bà Zhou khẳng định, xu hướng nhân khẩu học của Trung Quốc sẽ rất khó đảo ngược. Nếu không có một cam kết kiên định đối với bình đẳng giới và một hệ thống an sinh xã hội thực chất, mọi biện pháp bề nổi của chính phủ đều khó có thể mang lại sự phục hồi cho tỷ lệ sinh.
Nguồn Tổng Hợp
