Thỏa hiệp ngưng bắn tại Gaza đã có hiệu lực hơn một năm, nhưng tiếng bom đạn vẫn chưa chấm dứt. Những cuộc oanh kích mới nhất của Israel tiếp tục cướp đi sinh mạng của nhiều người Palestine, trong đó có cả trẻ em. Vì sao hòa bình vẫn còn xa vời, và ai sẽ phải chịu trách nhiệm trước thảm cảnh kéo dài này?…
Ngày 10 tháng 11 năm 2026, Dải Gaza một lần nữa rung chuyển vì những cuộc oanh kích và loạt súng của quân đội Israel, khiến nhiều người Palestine thiệt mạng, mặc dù thỏa hiệp ngưng bắn do Hoa Kỳ đứng ra làm trung gian đã có hiệu lực từ ngày 10 tháng 10 năm 2025. Theo hãng thông tấn Associated Press (AP), ít nhất năm người Palestine thiệt mạng trong những cuộc tấn công và nổ súng hôm thứ Ba. Tuy nhiên, bản tin cập nhật của Reuters cùng ngày cho biết số người chết đã tăng lên ít nhất bảy người sau khi một cuộc oanh kích khác xảy ra tại thành phố Gaza. Tình hình chiến sự diễn biến liên tục, đồng thời cho thấy an ninh tại Gaza vẫn vô cùng bất ổn, dù lệnh ngưng bắn đã được công bố từ lâu.
Theo AP, bốn người Palestine thiệt mạng trong ba cuộc oanh kích riêng biệt tại thành phố Gaza, trong khi một người khác bị bắn chết tại Khan Younis, miền Nam Gaza, sau khi vượt qua khu vực được gọi là “Đường Vàng”, ranh giới phân định vùng triển khai quân đội Israel theo thỏa hiệp ngưng bắn. Bệnh viện Shifa tại Gaza xác nhận những trường hợp tử vong ở thành phố Gaza, trong khi Bệnh viện Nasser loan báo về người đàn ông bị bắn tại Khan Younis. Quân đội Israel cho biết họ đã tấn công những tay súng tại thành phố Gaza, nhưng chưa đưa ra lời giải thích ngay về vụ nổ súng ở Khan Younis.
Trong bản tin cập nhật ngày 10 tháng 11, Reuters cho biết hai cha con Fadi Rajab và Abubakr, mới 13 tuổi, đã thiệt mạng khi một cuộc oanh kích đánh trúng mái một nơi trú ẩn dành cho những người phải rời bỏ nhà cửa tại khu phố Zeitoun, thành phố Gaza. Một người Palestine khác tử nạn trong cuộc tấn công gần một trường học ở khu phố Daraj.
Tại Khan Younis, một người đàn ông cũng bị bắn chết. Đến cuối ngày, một cuộc oanh kích khác đánh trúng cơ sở đúc kim loại tại khu phố Sabra, khiến thêm ba người thiệt mạng. Như vậy, tổng số người chết được Reuters ghi nhận trong ngày lên ít nhất bảy người. Quân đội Israel nói những cuộc tấn công tại Zeitoun và Daraj nhắm vào các phần tử vũ trang, nhưng chưa giải thích rõ những vụ việc còn lại.
Những diễn biến trên cho thấy thỏa hiệp ngưng bắn vẫn chưa đủ sức chấm dứt bạo lực tại Gaza. Kể từ khi lệnh đình chiến bắt đầu có hiệu lực vào tháng 10 năm 2025, Israel và Hamas liên tục cáo buộc nhau vi phạm những điều khoản đã cam kết. Israel cho rằng Hamas đang tìm cách tổ chức lại lực lượng, phục hồi kho võ khí và chuẩn bị những hoạt động có thể đe dọa binh sĩ Israel. Trái lại, Hamas tuyên bố vẫn tôn trọng thỏa hiệp ngưng bắn, đồng thời cáo buộc Israel tiếp tục mở những cuộc tấn công nhằm phá hoại tiến trình hòa bình.
Một trong những bất đồng lớn nhất hiện nay là tương lai quân sự của Hamas và vấn đề Israel rút quân khỏi Gaza. Theo Reuters, quân đội Israel vẫn kiểm soát khoảng hai phần ba diện tích Dải Gaza, trong khi hơn hai triệu cư dân Palestine phần lớn phải chen chúc trong phần đất còn lại, giữa những khu nhà đổ nát, lều tạm và hệ thống hạ tầng bị tàn phá.
Kế hoạch do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cổ võ nhằm chấm dứt chiến tranh, giải quyết vấn đề giải giới Hamas, đưa quân đội Israel rút khỏi Gaza và tiến tới công cuộc tái thiết. Tuy nhiên, các nhà thương thuyết vẫn chưa đạt được đồng thuận về điều kiện giải giới Hamas cũng như thời điểm Israel rút quân. Chính sự bế tắc này khiến thỏa hiệp ngưng bắn tuy tồn tại trên giấy tờ, nhưng chưa đem lại một nền hòa bình ổn định cho người dân trên thực địa.
Theo những cơ quan y tế tại Gaza được Reuters trích dẫn, ít nhất 1.600 người Palestine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel kể từ khi thỏa hiệp ngưng bắn có hiệu lực. Phía Israel cho biết bốn binh sĩ của họ cũng đã tử trận trong cùng thời gian. Nếu tính từ ngày cuộc chiến bùng nổ, 7 tháng 10 năm 2023, giới chức Palestine cho biết hơn 74.000 người đã thiệt mạng trong chiến dịch quân sự của Israel. Cuộc chiến bắt đầu sau khi các tay súng do Hamas cầm đầu tấn công miền Nam Israel, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Những con số thương vong khủng khiếp ấy cho thấy cái giá nhân mạng của cuộc chiến đã vượt xa mức độ của một cuộc khủng hoảng thông thường, để trở thành một trong những thảm họa nhân đạo nghiêm trọng nhất tại Trung Đông trong nhiều năm qua.
Trong khi đó, những lời cảnh báo về tình trạng nhân đạo và nhân quyền tại Gaza ngày càng gia tăng. Một ủy ban điều tra độc lập do Liên Hiệp Quốc thành lập vừa công bố phúc trình, trong đó cho rằng Israel vẫn tiếp tục thực hiện những hành vi mang tính diệt chủng tại Gaza, bất chấp thỏa hiệp ngưng bắn. Theo phúc trình này, Israel đã mở rộng phạm vi kiểm soát từ khoảng 53% lên ít nhất 60% diện tích Gaza kể từ tháng 10 năm 2025. Ủy ban cũng cho biết ít nhất 196 người Palestine, trong đó có phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng vì hỏa lực Israel trong thời gian đình chiến. Chính phủ Israel bác bỏ những cáo buộc trên, gọi phúc trình là một chiến dịch thông tin sai lạc nhằm bôi nhọ quốc gia này, đồng thời phủ nhận cáo buộc diệt chủng. Đây là những nhận định nghiêm trọng của một cơ quan điều tra do Liên Hiệp Quốc thành lập.
Tình trạng căng thẳng không chỉ giới hạn tại Gaza. Ngày 10 tháng 11, tại làng Qusra thuộc vùng Bờ Tây bị chiếm đóng, những người định cư Israel bị cáo buộc tấn công người Palestine cùng các nhà hoạt động đang tham gia mùa thu hoạch ô liu. Theo AP, nhà hoạt động Mattan Berner Kaeish thuộc tổ chức Protect the Harvest cho biết nhiều người bị đánh bằng gậy và ném đá. Một đoạn phim do tổ chức Rabbis for Human Rights công bố cho thấy một người định cư đeo mặt nạ dùng cán cờ đánh vào đầu một phụ nữ. Quân đội Israel có mặt tại hiện trường và tìm cách giải tán đám đông. Cùng ngày, Trung Đông còn chứng kiến những diễn biến căng thẳng khác, từ các cuộc oanh kích tại Yemen đến những lời tuyên bố đối đầu giữa giới chức Iran và Hoa Kỳ, cùng những báo cáo về sự cố tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Những diễn biến này cho thấy tình hình toàn vùng vẫn đầy bất trắc, mặc dù không phải tất cả những mặt trận đều có liên hệ trực tiếp với nhau.
Điều đáng lo ngại nhất là thường dân Palestine tiếp tục phải gánh chịu hậu quả của sự bế tắc chính trị và quân sự. Một thỏa hiệp ngưng bắn chỉ có ý nghĩa khi các bên thực sự tôn trọng những điều đã cam kết, thường dân được bảo vệ, phẩm vật cứu trợ được đưa vào đầy đủ và chương trình tái thiết được xúc tiến. Không thể gọi đó là thành công nếu bom đạn vẫn trút xuống những khu dân cư, trẻ em tiếp tục chết dưới hỏa lực và hàng triệu người vẫn phải sống trong cảnh màn trời chiếu đất, thiếu thực phẩm, thuốc men và những nhu cầu căn bản.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
