(AP) — Các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đang đe dọa chặn dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) và một số cơ quan khác trong cuộc bỏ phiếu thử vào sáng thứ Năm, động thái có thể đưa chính phủ Mỹ tiến gần hơn tới một đợt đóng cửa một phần nếu đảng Cộng hòa và Tòa Bạch Ốc không chấp thuận các hạn chế mới đối với chiến dịch tăng cường thực thi luật di trú của Tổng thống Donald Trump.
Tối thứ Tư xuất hiện một số tín hiệu cho thấy khả năng đạt tiến triển. Tòa Bạch Ốc được cho là cởi mở với việc tìm kiếm thỏa thuận với phe Dân chủ nhằm tránh đóng cửa chính phủ. Hai bên đang thảo luận phương án tách phần ngân sách dành cho DHS khỏi phần còn lại của dự luật và chỉ tài trợ ngắn hạn cho cơ quan này, theo một nguồn tin am hiểu đàm phán nhưng yêu cầu giấu tên.
Trong bối cảnh dư luận cả nước còn chấn động sau cái chết của hai người biểu tình do các nhân viên liên bang bắn tại Minneapolis, các thượng nghị sĩ Dân chủ đã đưa ra danh sách yêu cầu trước cuộc bỏ phiếu thử, trong đó có việc yêu cầu sĩ quan thực thi pháp luật bỏ mặt nạ, xuất trình danh tính và phải có lệnh bắt giữ. Nếu các yêu cầu này không được đáp ứng, phe Dân chủ tuyên bố sẵn sàng chặn dự luật chi tiêu quy mô lớn, khiến đảng Cộng hòa không đủ phiếu thông qua và dẫn đến đóng cửa chính phủ vào nửa đêm thứ Sáu.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer (New York) nói rằng đảng của ông sẽ không cung cấp số phiếu cần thiết cho đến khi Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) được “kiềm chế và cải tổ”.
“Người dân Mỹ ủng hộ lực lượng thực thi pháp luật. Họ ủng hộ an ninh biên giới. Nhưng họ không ủng hộ việc ICE gieo rắc sợ hãi trên đường phố và giết công dân Mỹ,” ông Schumer nói.
Ông Schumer thúc giục tách ngân sách DHS khỏi phần còn lại của dự luật — vốn bao gồm cả ngân sách cho Bộ Quốc phòng và nhiều cơ quan khác. Theo phương án đang bàn thảo, DHS vẫn được cấp ngân sách nhưng chỉ trong thời gian ngắn để tiếp tục đàm phán về các yêu cầu của phe Dân chủ, còn các cơ quan khác sẽ được tài trợ đến hết tháng 9.
Nếu không đạt được thỏa thuận, nước Mỹ có nguy cơ rơi vào một đợt đóng cửa nữa chỉ hai tháng sau lần trước, khi phe Dân chủ chặn dự luật chi tiêu do tranh cãi về trợ cấp y tế liên bang hết hạn, dẫn đến chính phủ đóng cửa 43 ngày.
Lần này, phe Dân chủ tỏ ra đoàn kết hơn sau các vụ nổ súng gây chết người đối với Alex Pretti và Renee Good.
Phe Dân chủ đưa ra yêu cầu
Thượng nghị sĩ Tina Smith (Minnesota) nói trong nội bộ đảng có “sự đồng thuận và mục tiêu chung”.
“Tóm lại, chúng tôi đang nói rằng các nhân viên ICE hành xử ngoài vòng pháp luật phải tuân thủ những quy tắc giống như cảnh sát địa phương,” bà nói. “Phải có trách nhiệm giải trình.”
Phe Dân chủ yêu cầu chấm dứt các cuộc tuần tra lưu động trong đô thị, phối hợp với cảnh sát địa phương khi bắt giữ người nhập cư, siết chặt quy định về lệnh bắt giữ, đồng thời thiết lập bộ quy tắc ứng xử có thể thực thi để xử lý các vi phạm.
Ông Schumer nói các nhân viên cần “bỏ mặt nạ, bật camera gắn trên người” và mang theo giấy tờ nhận dạng rõ ràng.
Nhiều trở ngại cho thỏa thuận
Dù có thảo luận, chưa rõ hai bên có đạt được điều gì đủ để làm hài lòng phe Dân chủ — những người muốn chấm dứt chiến dịch siết di trú mạnh tay của ông Trump.
Hạ viện đã thông qua gói sáu dự luật ngân sách còn lại dưới dạng một gói chung, khiến việc tách phần DHS trở nên khó khăn. Ngay cả khi Thượng viện giải quyết được, phe Cộng hòa tại Hạ viện cho biết họ không muốn thay đổi dự luật đã thông qua.
Trong khi đó, một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cho biết họ có thể chấp nhận tách ngân sách DHS để tiếp tục tranh luận, nhưng phản đối các yêu cầu buộc nhân viên ICE lộ mặt.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Bắc Carolina) nói việc để lộ danh tính có thể khiến gia đình nhân viên bị đe dọa. Thượng nghị sĩ John Cornyn (Texas) cáo buộc phe Dân chủ dùng “chiêu trò chính trị” và không nên trừng phạt người dân bằng một đợt đóng cửa chính phủ.
Phe Dân chủ khẳng định họ sẽ không lùi bước.
“Đây thực sự là một thời khắc mang tính đạo đức,” Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal (Connecticut) nói. “Chúng ta cần phải lập trường.”
