CaliToday News – Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bước vào hội nghị thượng đỉnh quan trọng tại Bắc Kinh với những trọng tâm chiến lược hoàn toàn khác biệt. Trong khi ông Tập gây sức ép về vấn đề Đài Loan, ông Trump lại tập trung vào các thỏa thuận thương mại và lợi ích của giới doanh nghiệp cũng như nông dân Mỹ.
Tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến đi là phái đoàn gồm gần 20 lãnh đạo cao cấp từ các tập đoàn hàng đầu như Tesla, SpaceX, Nvidia, Goldman Sachs, BlackRock, Boeing và GE Aerospace. Ông Trump khẳng định với ông Tập rằng các doanh nghiệp này “đang mong chờ cơ hội giao thương và hợp tác dựa trên nguyên tắc đôi bên cùng có lợi.”
Căng thẳng Đài Loan bao trùm nghị sự
Tuy nhiên, phía Trung Quốc đã phát đi tín hiệu rõ ràng rằng quan hệ hai nước sẽ đối mặt với xung đột nếu vấn đề Đài Loan không được giải quyết thỏa đáng. Trên nền tảng X, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh dẫn lời Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh: “Vấn đề Đài Loan là mối quan tâm cốt lõi quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ.”
Bà Mao Ninh viết: “Nếu được xử lý đúng đắn, quan hệ song phương sẽ ổn định. Ngược lại, hai nước sẽ đối mặt với va chạm, thậm chí là xung đột, đẩy toàn bộ mối quan hệ vào tình thế nguy hiểm.”
Hai nhà lãnh đạo đã hội đàm khoảng hai giờ đồng hồ vào sáng thứ Năm (giờ địa phương) tại Đại lễ đường Nhân dân và dự kiến sẽ tiếp tục gặp gỡ vào thứ Sáu.
“Bẫy Thucydides” và những góc nhìn khác biệt
Ngay từ những lời mở đầu, hai bên đã cho thấy những mối bận tâm trái ngược. Trong khi ông Trump nhấn mạnh vào tình hữu nghị cá nhân, ông Tập lại lưu tâm đến sức nặng của cuộc gặp khi lưu ý rằng “cả thế giới đang quan sát.” Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đặt câu hỏi liệu hai quốc gia có thể vượt qua “Bẫy Thucydides” — lý thuyết cho rằng chiến tranh dễ xảy ra khi một cường quốc mới nổi đe dọa vị thế của một cường quốc hiện hữu.
Ngoại trưởng Marco Rubio sau đó khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan là “không thay đổi” và cảnh báo rằng việc Trung Quốc dùng vũ lực với hòn đảo này sẽ là một “sai lầm khủng khiếp.”
“Họ luôn nêu vấn đề đó ra, còn chúng tôi luôn làm rõ lập trường của mình, sau đó chuyển sang các chủ đề khác,” ông Rubio trả lời phỏng vấn NBC News.
Căng thẳng càng gia tăng khi chính quyền Trump vừa phê duyệt gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan hồi tháng 12 năm ngoái và dự kiến sẽ thông qua thêm một gói trị giá 14 tỷ USD khác sau khi ông kết thúc chuyến thăm.
Thương mại, Dầu mỏ và Hồ sơ Iran
Theo thông cáo từ Tòa Bạch ốc, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về thương mại, cuộc chiến tại Iran và tình hình eo biển Hormuz.
Một quan chức Tòa Bạch ốc cho biết: “Chủ tịch Tập bày tỏ sự phản đối đối với việc quân sự hóa eo biển Hormuz hoặc bất kỳ nỗ lực thu phí sử dụng nào tại đây. Ông cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc mua thêm dầu của Mỹ để giảm sự phụ thuộc vào eo biển này trong tương lai.” Cả hai nước cũng đồng thuận rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Đối với một người tự nhận là “bậc thầy thỏa thuận” như ông Trump, thành công của thượng đỉnh lần này đồng nghĩa với việc mang về các hợp đồng kinh tế cụ thể. Trả lời Fox News, ông Trump cho biết ông Tập đã đồng ý mua đậu nành, dầu mỏ, khí thiên nhiên hóa lỏng và máy bay Boeing.
Những nhận định đa chiều
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo Mỹ không nên đánh đổi vấn đề Đài Loan lấy các thỏa thuận thương mại. Daniel Swift, nhà phân tích tại Quỹ Phòng thủ Dân chủ (FDD), nhận định: “Liệu những cam kết mua hàng có xứng đáng để chúng ta thay đổi vị thế tại Đài Loan? Câu trả lời chắc chắn là không.”
Ở góc độ khác, bà Zongyuan Zoe Liu từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) cho rằng việc thượng đỉnh này diễn ra đã là một thành công đối với ông Tập. Bà cảnh báo một kết cục xấu sẽ là việc ông Trump phê duyệt gói bán vũ khí 14 tỷ USD ngay khi vừa về nước, điều chắc chắn sẽ dẫn đến sự trả đũa từ Bắc Kinh.
Tuy nhiên, ông Edgard Kagan từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) lại cho rằng thông điệp của Trung Quốc về Đài Loan lần này vẫn nhất quán với quá khứ. Theo ông, Bắc Kinh đang kỳ vọng sự kết hợp giữa nhu cầu kinh tế của Mỹ và mong muốn về một mối quan hệ ổn định, dễ dự đoán hơn từ phía Trung Quốc.
Các quan chức Mỹ cho biết ông Trump và ông Tập có thể sẽ còn gặp nhau thêm 4 lần nữa trong năm nay.
Nguồn Tổng hợp
