WASHINGTON (calitoday News) – Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 30/9/2026 bắt đầu gửi các khoản hoàn tiền $500 cho hơn 950.000 người Mỹ tham gia bảo hiểm theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả Phải chăng (Affordable Care Act – ACA, thường gọi là ObamaCare). Chính quyền nói đây là khoản hoàn lại cho những người đã phải gánh các khoản phí cao hơn mức cần thiết để vận hành HealthCare.gov.
Ai sẽ nhận được $500?
Điểm quan trọng là không phải tất cả những người có ObamaCare đều được nhận $500.
Khoản tiền chủ yếu dành cho những người mua bảo hiểm ACA thông qua HealthCare.gov, nhưng không nhận trợ cấp premium và vì vậy phải tự trả toàn bộ phí bảo hiểm. Theo một giới chức Tòa Bạch Ốc, phần lớn người nhận có thu nhập trên 400% mức nghèo liên bang, tương đương khoảng $64.000/năm đối với một cá nhân hoặc $132.000 đối với gia đình bốn người. Một số người có thu nhập từ 100% đến 400% mức nghèo nhưng không nhận trợ cấp cũng có thể đủ điều kiện.
Chính quyền cho biết đã xác định những người đủ điều kiện, vì vậy đây không phải chương trình mà mọi người cần nộp đơn để xin khoản $500.
Chỉ áp dụng tại 30 tiểu bang
Các khoản hoàn tiền chỉ áp dụng cho người đủ điều kiện tại 30 tiểu bang sử dụng sàn bảo hiểm liên bang HealthCare.gov:
Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Delaware, Florida, Hawaii, Indiana, Iowa, Kansas, Louisiana, Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, New Hampshire, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, Oregon, South Carolina, South Dakota, Tennessee, Texas, Utah, West Virginia, Wisconsin và Wyoming.
Điều đó có nghĩa là California không nằm trong chương trình hoàn tiền này, bởi California vận hành sàn ACA riêng thay vì sử dụng HealthCare.gov.
Tại sao chính quyền Trump trả lại $500?
Vấn đề bắt nguồn từ khoản gọi là “user fee”. Các hãng bảo hiểm bán chương trình ACA thông qua HealthCare.gov phải trả cho chính phủ liên bang một khoản phí tính theo tỷ lệ phần trăm premium. Khoản này dùng để vận hành website HealthCare.gov, tổng đài hỗ trợ và các chương trình giúp người dân ghi danh bảo hiểm. Các hãng bảo hiểm thường tính chi phí đó vào premium mà khách hàng phải trả.
Chính quyền Trump cho rằng dưới thời Tổng thống Joe Biden, mức phí này cao hơn số tiền thực tế cần thiết để vận hành hệ thống, tạo ra khoản thặng dư ít nhất $500 triệu. Ông Trump nói số tiền dư đó nên được trả lại cho những người đã phải chịu chi phí.
Các mức phí liên quan cũng thay đổi theo năm. Reuters cho biết phí của sàn liên bang là 1,5% premium trong năm 2025 và 2,5% trong năm 2026, đều được ấn định dưới chính quyền Biden. Chính quyền Trump sau đó đặt mức phí năm 2027 ở 1,9%.
Có tranh luận về cách gọi đây là “overcharge”
Cách giải thích của chính quyền Trump không phải không có tranh cãi.
Cynthia Cox, chuyên gia về ACA tại tổ chức nghiên cứu chính sách y tế KFF, nói với Reuters rằng việc chính phủ có thặng dư từ user fees không nhất thiết chứng minh người tham gia đã bị “tính phí quá mức.” Theo bà, một phần thặng dư có thể xuất hiện vì chính quyền hiện tại giảm chi tiêu cho những chương trình như hỗ trợ ghi danh trong khi vẫn tiếp tục thu phí.
Bà Cox cũng cho biết bà không biết có tiền lệ nào chính phủ liên bang hoàn trả trực tiếp loại ACA user fee này cho người tiêu dùng.
Vì vậy, trong bài báo Tám nghĩ nên viết “chính quyền Trump cho rằng người dân đã bị thu quá mức”, thay vì khẳng định đây là một sự thật đã được xác lập.
Séc đi kèm thư có chữ ký ông Trump
Người đủ điều kiện sẽ nhận séc của Bộ Ngân khố trị giá $500, cùng một lá thư có chữ ký của Tổng thống Trump. Trong thư, ông Trump nói chính quyền Biden đã thu quá mức để vận hành HealthCare.gov và ông đang trả lại số tiền đó cho người dân.
Tòa Bạch Ốc ban đầu thông báo séc sẽ bắt đầu được gửi trong tháng 10, nhưng việc phát hành thực tế đã bắt đầu từ 30/9. Tổng số tiền hoàn lại vào khoảng gần $500 triệu.
Không liên quan đến lời hứa $5.000 của Trump
Một điểm rất dễ gây nhầm: séc $500 này hoàn toàn khác với khoản $5.000 mà ông Trump gần đây đề cập.
Khoản $500 là chương trình hoàn lại ACA dành cho một nhóm người cụ thể đã mua bảo hiểm qua HealthCare.gov. Trong khi đó, khoản $5.000 là đề xuất riêng mà ông Trump nói sẽ dành cho người Mỹ nếu đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Khoản $5.000 đó chưa phải khoản thanh toán đang được phát hành.
Đợt gửi séc $500 diễn ra khoảng một tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chính quyền Trump mô tả chương trình là trả lại tiền thặng dư cho người mua bảo hiểm, trong khi các nhà phân tích và đối thủ chính trị đặt câu hỏi về cách mô tả khoản phí cũng như thời điểm phát hành séc.
Calitoday tổng hợp
