CaliToday News – Thứ Hai vừa qua, một hiệp hội thương mại đại diện cho các hãng hàng không giá rẻ (LCC) cho biết họ đang đề nghị chính quyền Trump cung cấp 2,5 tỷ USD để bù đắp chi phí nhiên liệu vốn đang tăng mạnh do cuộc chiến với Iran.
Theo dữ liệu từ ngành hàng không, giá nhiên liệu bay tại Bắc Mỹ đã chạm mốc khoảng 4,10 USD/gallon vào cuối tuần trước, tăng khoảng 88% so với cùng kỳ năm ngoái. Tình trạng này đã buộc nhiều hãng bay phải tăng giá vé.
“Kể từ tháng 2, giá nhiên liệu bay đã tăng gần 100%, gây áp lực tài chính nặng nề lên các hãng hàng không giá rẻ,” Hiệp hội Các hãng hàng không Giá trị (AVA) cho biết trong một thông báo. Tổ chức này nhấn mạnh rằng “quỹ thanh khoản” trị giá 2,5 tỷ USD mà họ đang tìm kiếm sẽ được “sử dụng độc quyền để bù đắp chi phí nhiên liệu phát sinh, xem như một biện pháp cần thiết và có trọng điểm nhằm ổn định hoạt động và duy trì mức giá vé phải chăng trong giai đoạn biến động này.”
Trong một diễn biến riêng biệt, Spirit Airlines — một thành viên của hiệp hội — đang đàm phán vay một khoản lên tới 500 triệu USD từ chính quyền Trump. Theo thỏa thuận đang được xây dựng, chính phủ sẽ có quyền mua cổ phần sở hữu tại hãng thông qua các công cụ tài chính gọi là chứng quyền (warrants). Chính phủ có thể nắm giữ tới 90% cổ phần của công ty vốn đang trong quá trình phá sản lần thứ hai trong vòng hai năm.
Tại phiên tòa phá sản tuần trước, luật sư của Spirit, ông Marshall Huebner từ công ty luật Davis Polk & Wardwell, đã xác nhận các cuộc thảo luận với chính phủ và nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề. Ông nói: “Lượng tiền mặt thực tế mà Spirit có để duy trì hoạt động sẽ không còn tồn tại được lâu nữa.”
Hiệp hội này — hiện cũng đại diện cho các hãng Allegiant Air, Avelo Airlines, Frontier Airlines và Sun Country Airlines — đồng thời tìm kiếm các biện pháp khẩn cấp từ Quốc hội. Nhóm này muốn các nhà lập pháp tạm thời miễn thuế tiêu thụ đặc biệt 7,5% và phí chặng bay 5,30 USD trên mỗi hành khách. Các khoản phí này thường được tính vào giá vé và nộp vào quỹ liên bang để chi trả cho các chương trình hàng không.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu những nỗ lực này có nhận được sự ủng hộ hay không.
Phía hiệp hội lập luận rằng khoản tiếp viện 2,5 tỷ USD là “sự hỗ trợ tạm thời của chính phủ nhằm bảo tồn tính cạnh tranh thiết yếu của ngành,” tương tự như hàng tỷ USD mà Quốc hội đã phê duyệt cho các hãng hàng không trong đại dịch Covid-19.
Dù vậy, gói cứu trợ thời đại dịch được dành cho cả các hãng hàng không lớn lẫn các hãng giá rẻ. Lần này, các hãng hàng không lớn không tham gia vào yêu cầu cứu trợ của nhóm hàng không giá rẻ.
Theo các nguồn tin thân cận, các nhà lập pháp và quan chức chính phủ cũng bày tỏ sự hoài nghi về việc liệu tất cả các hãng hàng không giá rẻ có thực sự cần hỗ trợ tiền mặt hay không. Trong khi Spirit Airlines đã nộp đơn phá sản hai lần kể từ cuối năm 2024, các hãng giá rẻ khác dường như không rơi vào tình trạng khủng hoảng tài chính trầm trọng tương tự.
Ngay cả thỏa thuận mà chính phủ đang đàm phán với Spirit cũng nhận được những phản ứng trái chiều trong nội bộ chính quyền Trump.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick là người ủng hộ chính cho thỏa thuận này. Ngược lại, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy đã công khai lo ngại về việc liệu khoản đầu tư vào Spirit có hiệu quả hay không.
“Điều chúng tôi không muốn làm là ném tiền vào nơi không hiệu quả (put good money after bad). Đã có rất nhiều tiền được đổ vào Spirit, nhưng họ vẫn chưa tìm được con đường dẫn đến lợi nhuận,” ông Duffy trả lời Reuters tuần trước.
Hiện chưa rõ liệu chính quyền có thể hoàn tất thỏa thuận với Spirit mà không cần sự đồng ý từ Quốc hội hay không, nơi ý tưởng về một gói cứu trợ đang vấp phải sự phản đối gay gắt từ cả hai đảng.
Tuần trước, Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Cộng hòa, Texas), Chủ tịch ủy ban giám sát hàng không, gọi nỗ lực giải cứu này là “một ý tưởng hoàn toàn TỒI TỆ”. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (Dân chủ, Massachusetts) cũng chỉ trích chính quyền vì cố gắng dàn xếp một gói cứu trợ khi “cuộc chiến với Iran của Donald Trump đã gây ra giá nhiên liệu cao ngất ngưởng, trực tiếp đẩy Spirit Airlines vào đường cùng.”
Bà đặt câu hỏi: “Người dân Mỹ nhận được gì từ gói cứu trợ bằng tiền thuế của dân này?”
Theo các chuyên gia, có rất ít kịch bản mà chính quyền có thể lách qua Quốc hội để thực hiện thỏa thuận với Spirit. Một phương án đang được xem xét là Tổng thống sẽ kích hoạt Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (Defense Production Act). Tuy nhiên, để làm được điều này, Tổng thống phải xác định rằng việc cứu trợ Spirit là vì lợi ích an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.
Nguồn Tổng Hợp
