California (AP) — Sự rút lui đầy bất ngờ của Hạ nghị sĩ Eric Swalwell đã làm đảo lộn cuộc đua vào ghế Thống đốc California. Trong bối cảnh việc bỏ phiếu qua thư dự kiến bắt đầu sau chưa đầy một tháng nữa, hiện vẫn chưa có ứng cử viên nào của đảng Dân chủ bứt phá thành người dẫn đầu rõ rệt.
Đảng Dân chủ, vốn nắm quyền kiểm soát bang này trong nhiều năm, đang công khai bày tỏ lo ngại về kịch bản bị “gạt ra rìa” trong kỳ tổng tuyển cử vào tháng 11. California áp dụng hệ thống bầu cử sơ đẳng “top-two” (hai người cao phiếu nhất) đầy biến số: tất cả các ứng viên thuộc mọi đảng phái sẽ cùng xuất hiện trên một lá phiếu, và chỉ hai người có số phiếu cao nhất mới được đi tiếp vào vòng chung kết, bất kể họ thuộc đảng nào. Dù đang chiếm ưu thế tại bang, đảng Dân chủ lo sợ rằng danh sách ứng viên quá đông đảo sẽ làm phân tán phiếu bầu, tạo cơ hội cho hai ứng viên đảng Cộng hòa dắt tay nhau vào vòng trong.
Cuộc đua thay thế Thống đốc Gavin Newsom — người sẽ mãn nhiệm sau năm nay — đang trở nên hỗn loạn khi các ứng viên tranh cãi gay gắt về tiêu chuẩn tham gia tranh luận và các chính sách xoay quanh bản sắc chính trị.
Dưới đây là những gương mặt nổi bật trong cuộc đua:
Chad Bianco (Đảng Cộng hòa)
Là Cảnh sát trưởng hạt Riverside từ năm 2018, ông Bianco là người ủng hộ nhiệt thành của Tổng thống Donald Trump và các chính sách của ông. Bianco có hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành thực thi pháp luật.
Gần đây, ông đã gây tranh cãi khi thu giữ hơn nửa triệu lá phiếu từ một cuộc bầu cử đặc biệt hồi tháng 11, với lý do điều tra sự sai lệch trong việc kiểm phiếu. Hành động này đang đối mặt với nhiều thách thức pháp lý, và Tòa án Tối cao bang đã ra lệnh cho Bianco phải tạm dừng việc thu giữ này.
Steve Hilton (Đảng Cộng hòa)
Ông Hilton từng là bình luận viên bảo thủ với chương trình riêng trên Fox News trong 6 năm. Trước đó, ông từng giữ vai trò cố vấn cho cựu Thủ tướng Anh David Cameron.
Tuần trước, ông Trump đã gọi Hilton là “một người đàn ông thực thụ” và chính thức lên tiếng ủng hộ ông. Tuy nhiên, đảng Cộng hòa tại bang vẫn chưa quyết định ủng hộ ứng viên nào trong kỳ đại hội cuối tuần qua.
Katie Porter (Đảng Dân chủ)
Cựu Hạ nghị sĩ Porter nổi tiếng với hình ảnh cầm chiếc bảng trắng trong các buổi điều trần tại Quốc hội để chất vấn các CEO. Bà đắc cử vào Quốc hội năm 2018 sau khi giành chiến thắng tại một khu vực bầu cử vốn thuộc phe Cộng hòa ở Quận Cam. Năm 2024, bà từng thất bại trong nỗ lực tranh cử vào Thượng viện Mỹ.
Năm ngoái, bà Porter vấp phải luồng ý kiến trái chiều sau khi dọa bỏ dở một buổi phỏng vấn truyền hình vì tranh cãi căng thẳng với phóng viên. Bà cũng đối mặt với những cáo buộc về việc đối xử khắt khe với nhân viên. Bà là một trong hai phụ nữ duy nhất trong danh sách ứng viên nổi bật; lịch sử California chưa từng có nữ thống đốc.
Tom Steyer (Đảng Dân chủ)
Từng là nhà quản lý quỹ đầu cơ tỷ phú trước khi trở thành hoạt động tích cực cho phe cánh tả, ông Steyer chủ yếu tự bỏ tiền túi để vận động tranh cử. Ứng viên theo đường lối cấp tiến này cũng từng tham gia cuộc đua vào ghế Tổng thống năm 2020 nhưng không thành công.
Gần đây, ông Steyer đối mặt với hàng loạt câu hỏi về các khoản đầu tư trong quá khứ vào khai thác than và hệ thống nhà tù tư nhân — nơi hiện được Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) dùng làm trung tâm giam giữ.
Matt Mahan (Đảng Dân chủ)
Thị trưởng San Jose, ông Matt Mahan, người thường xuyên chỉ trích Thống đốc Newsom trước khi chính thức tham gia đường đua vào tháng 1 năm nay. Tự nhận mình là một đảng viên Dân chủ ôn hòa, ông đã nhanh chóng thu hút được hàng triệu đô la hỗ trợ từ Thung lũng Silicon và các lãnh đạo doanh nghiệp.
Ông Mahan lần đầu đắc cử vào Hội đồng thành phố năm 2020 và trở thành Thị trưởng vào năm 2022. Đây là nhiệm kỳ chính trị đầu tiên của ông.
Betty Yee (Đảng Dân chủ)
Bà Yee từng giữ chức Kiểm soát viên bang và Phó Chủ tịch đảng Dân chủ tại bang. Với tư cách là quan chức tài chính hàng đầu của tiểu bang, bà chịu trách nhiệm giải ngân ngân sách, kiểm toán các cơ quan chính phủ và phục vụ trong hơn 70 ban ngành và ủy ban.
Bà Yee cố gắng xây dựng hình ảnh một lãnh đạo cấp tiến, nhưng chiến dịch của bà vẫn chưa tạo được sức bật đáng kể kể từ khi công bố tranh cử cách đây hơn hai năm.
Xavier Becerra (Đảng Dân chủ)
Ông Becerra từng giữ chức Bộ trưởng Y tế dưới thời Tổng thống Joe Biden, trực tiếp điều hành công tác ứng phó với đại dịch COVID-19. Trước đó, ông là Tổng chưởng lý California trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump và có hơn hai thập kỷ kinh nghiệm làm Hạ nghị sĩ.
Dù từng giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp bang trước đây, chiến dịch hiện tại của ông vẫn chưa có nhiều khởi sắc. Năm ngoái, cựu Chánh văn phòng của ông đã bị truy tố với các cáo buộc tham nhũng liên quan đến âm mưu chiếm đoạt tiền tranh cử của Becerra, dù bản thân ông Becerra không bị cáo buộc có sai phạm.
Antonio Villaraigosa (Đảng Dân chủ)
Ông Villaraigosa đắc cử Thị trưởng Los Angeles vào năm 2014, trở thành chính trị gia gốc Latinh đầu tiên giữ vai trò này sau hơn một thế kỷ. Ông cũng từng phục vụ trong cơ quan lập pháp bang, bao gồm cả chức vụ Chủ tịch Hạ viện bang.
Năm 2018, ông từng tranh cử Thống đốc nhưng thất bại trước ông Newsom ngay từ vòng sơ loại.
Tony Thurmond (Đảng Dân chủ)
Ông Thurmond giữ chức lãnh đạo ngành giáo dục của bang từ năm 2019. Ông nổi bật với các nỗ lực phản đối chính sách buộc nhân viên nhà trường phải thông báo cho phụ huynh nếu con em họ thay đổi đại từ nhân xưng hoặc bản dạng giới. Ông cũng từng là thành viên của cơ quan lập pháp bang.
