Một tai nạn đường sắt thảm khốc vừa xảy ra tại tỉnh Giza, Ai Cập, khiến 7 người thiệt mạng và 125 người bị thương. Đáng chú ý, cuộc điều tra sơ khởi cho thấy có dấu hiệu hệ thống an toàn bị tắt, nhân viên đường sắt thiếu trách nhiệm, thậm chí sửa đổi sổ sách để che giấu sai phạm. Thảm họa một lần nữa phơi bày những khuyết điểm nghiêm trọng trong việc điều hành và bảo trì hệ thống đường sắt tại quốc gia này…
Vụ tai nạn xảy ra hôm Chủ nhật, ngày 8 tháng 11 năm 2026, tại khu vực Al-Ayyat, thuộc tỉnh Giza, phía nam thủ đô Cairo. Theo Reuters và Associated Press, địa điểm này cách Cairo khoảng 52 đến 76 cây số, nằm trên tuyến đường sắt nối thủ đô với vùng Thượng Ai Cập. Theo Cơ quan Đường sắt Quốc gia Ai Cập, đoàn tàu số 134, mang tên Tahya Misr, khởi hành từ Giza đi tỉnh Fayoum, đã đâm vào phía sau đoàn tàu số 2010 đang trên đường từ Cairo đến thành phố Aswan. Cú va chạm mạnh khiến nhiều toa xe trật khỏi đường ray, một số toa lật nghiêng và hư hại nặng. Hình ảnh tại hiện trường cho thấy các toa tàu bị bóp méo, cửa kính vỡ nát, hành lý và vật dụng cá nhân văng tung tóe ra đường ray cùng những cánh đồng gần đó. Nhiều hành khách bị kẹt bên trong, buộc lực lượng cứu nạn phải huy động cần cẩu và máy móc hạng nặng để đưa họ ra ngoài.
Theo Bộ Y tế Ai Cập, có ít nhất 7 người thiệt mạng, trong đó có nhân viên lái tàu, và 125 người bị thương. Tổng cộng 132 người bị ảnh hưởng bởi thảm họa này. Một số nạn nhân đã được xuất viện sau khi chữa trị, trong khi những người khác vẫn phải nằm lại bệnh viện. Các thương tích được ghi nhận gồm gãy xương tay chân, chấn thương đầu, mặt, ngực và cột sống. Những bệnh viện tại Giza và tỉnh Beni Suef lân cận được đặt trong tình trạng sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhân. Theo AFP, lực lượng cứu nạn phải sử dụng cần cẩu cùng các thiết bị chuyên dụng để nâng những toa tàu bị lật, trong lúc xe cứu thương liên tục chuyển người bị thương đến các bệnh viện.
Ngay sau tai nạn, cư dân sống quanh khu vực đã chạy đến giúp đỡ hành khách trước khi lực lượng cứu nạn có mặt đầy đủ. Ayman Gamal, một cư dân làng Kafr Girza thuộc khu vực Al-Ayyat, kể với AP rằng người dân địa phương đã tìm cách kéo những người còn sống ra khỏi các toa xe, đồng thời gọi xe cứu thương. Ông cho biết tận mắt chứng kiến khoảng 80 người bị thương được đưa đi cấp cứu. Một hành khách tên Farha Gamal, đi trên chuyến tàu hướng về Fayoum, mô tả cảnh tượng bên trong toa xe vô cùng kinh hoàng, nhiều người hoảng loạn tìm lối thoát. Trong khi đó, Ahmed Moussa, một nhân chứng được AFP phỏng vấn, cho biết có hành khách bị mắc kẹt dưới những toa tàu lật nghiêng, khiến nhân viên cứu nạn phải đào bới và tìm cách tiếp cận.
Tuy nhiên, điều khiến dư luận đặc biệt chú ý là những sai phạm được phát giác trong cuộc điều tra sau tai nạn. Ngày 9 tháng 11, Ahram Online loan tin Văn phòng Công tố Ai Cập đã ra lệnh tạm giữ nhân viên kiểm soát tại nhà ga El-Raqqa cùng trưởng ga để phục vụ cuộc điều tra. Theo kết quả giảo nghiệm kỹ thuật sơ khởi do công tố viên công bố, người lái đoàn tàu số 134 đã tắt hệ thống điều khiển tự động. Cùng lúc đó, nhân viên kiểm soát và trưởng ga bị cáo buộc không theo dõi bảng điều khiển tín hiệu tại vị trí T10, khiến việc giám sát và cảnh báo an toàn không được thực hiện theo đúng quy định. Đáng chú ý hơn, công tố viên cho biết nhân viên kiểm soát nhà ga còn sửa đổi sổ ghi chép tín hiệu nhằm che giấu việc không làm tròn nhiệm vụ. Hai nhân viên này được cho là đã thừa nhận một số thiếu sót trong lúc bị thẩm vấn. Công tố cũng yêu cầu tạm giữ viên phụ lái của đoàn tàu số 134 để lấy lời khai.
Để xác định nguyên nhân và trách nhiệm liên quan, Văn phòng Công tố đã thành lập một ủy ban gồm các giáo sư chuyên ngành kỹ thuật thuộc Đại học Cairo. Ủy ban này được giao nhiệm vụ kiểm tra toàn diện hệ thống điều hành đường sắt, từ thiết bị điều khiển, tín hiệu, phương tiện giám sát cho đến công tác bảo trì, quy trình vận hành và nhân lực.
Các chuyên gia cũng phải xét xem những chương trình canh tân đường sắt được thực hiện trong những năm gần đây có thật sự cải thiện mức độ an toàn hay không. Ngoài việc khám nghiệm hiện trường, các điều tra viên còn xem lại hình ảnh từ hệ thống camera an ninh, lấy lời khai nhân chứng và thẩm vấn những viên chức phụ trách hạ tầng, bảo trì, vận hành cùng an toàn đường sắt. Một số hành khách cho biết đoàn tàu số 134 chạy với tốc độ cao kể từ khi rời nhà ga Al-Ayyat cho đến lúc xảy ra tai nạn.
Tai nạn tại Giza nhanh chóng trở thành vấn đề chính trị, gây thêm áp lực lên chính phủ của Tổng thống Abdel-Fattah el-Sisi. Sau khi sự việc xảy ra, ông el-Sisi tuyên bố đang theo dõi sát tình hình, gửi lời chia buồn đến thân nhân những người thiệt mạng và ra lệnh mở cuộc điều tra khẩn cấp. Tổng thống nhấn mạnh rằng bất cứ cá nhân hay cơ quan nào bị xác định có trách nhiệm vì thiếu bổn phận đều phải chịu biện pháp xử lý thích đáng. Thủ tướng Moustafa Madbouly cũng gửi lời chia buồn, đồng thời yêu cầu chính phủ trợ giúp gia đình các nạn nhân và chăm sóc những người bị thương.
Ngày 9 tháng 11, Wahid Qorqar, Chủ tịch Ủy ban Giao thông và Truyền thông thuộc Hạ viện Ai Cập, cho biết ông đã đề nghị Chủ tịch Hạ viện Hisham Badawy triệu tập một phiên họp khẩn cấp. Bộ trưởng Giao thông Vận tải Kamel El-Wazir cùng các viên chức hữu trách được mời đến giải trình về thảm họa. Theo Ahram Online, phiên họp dự trù diễn ra ngày 10 tháng 11, nhằm làm sáng tỏ trách nhiệm quản lý, tình trạng vận hành hệ thống tín hiệu và những biện pháp ngăn ngừa tai nạn tương tự. Việc Bộ trưởng Giao thông Vận tải phải ra trước Hạ viện giải trình cho thấy sự việc không còn đơn thuần là một trục trặc kỹ thuật, mà đã trở thành vấn đề liên quan trực tiếp đến trách nhiệm điều hành của chính phủ.
Thảm họa tại Giza cũng gợi lại lịch sử đau thương của ngành hỏa xa Ai Cập. Năm 2002, một đoàn tàu chở khách chạy từ Cairo về miền nam bốc cháy dữ dội, khiến hơn 300 người thiệt mạng; nhiều nguồn tin ghi nhận số tử vong vượt quá 360 người. Đây là một trong những tai nạn đường sắt thảm khốc nhất trong lịch sử Ai Cập. Trong những năm tiếp theo, quốc gia này vẫn liên tiếp xảy ra các vụ đụng tàu và trật bánh gây tử vong. Đáng chú ý, vào tháng 9 năm 2026, hai đoàn tàu chở hàng cũng đụng nhau tại chính khu vực Al-Ayyat, khiến hai nhân viên đường sắt bị thương. Việc cùng một địa điểm liên tục xảy ra tai nạn đặt ra nhiều câu hỏi về tình trạng bảo trì, giám sát và mức độ an toàn của những đoạn đường sắt có nguy cơ cao.
Ai Cập hiện có dân số khoảng 110 triệu người. Hệ thống hỏa xa là phương tiện di chuyển quan trọng của hàng triệu hành khách mỗi ngày. Trong nhiều năm qua, chính phủ đã công bố những chương trình đầu tư trị giá hàng tỷ bảng Ai Cập để canh tân hạ tầng giao thông, thay thế đầu máy, toa xe và nâng cấp hệ thống tín hiệu.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
