Sau hơn 4 năm chiến tranh tiêu hao và bế tắc, việc Mỹ, Ukraine và Nga xuất hiện trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao tại Abu Dhabi cho thấy một thực tế khó phủ nhận: mọi bên đều đã chạm tới giới hạn của sức mạnh quân sự và buộc phải dò tìm lối thoát trên bàn cờ ngoại giao…
Ngày 6 tháng 2 năm 2026, tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất), các cuộc tiếp xúc ngoại giao hiếm hoi giữa đại diện Mỹ, Ukraine và Nga đã chính thức diễn ra, đánh dấu nỗ lực mới nhất nhằm tìm kiếm khả năng chấm dứt cuộc chiến tranh Nga – Ukraine đã bước sang năm thứ tư. Dù không được công bố là một hội nghị hòa bình chính thức, các cuộc họp này nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế bởi sự hiện diện gián tiếp của cả ba bên vốn đang đối đầu gay gắt trên chiến trường và bàn cờ địa chính trị.
Phái đoàn Mỹ do Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách chính trị Victoria Nuland dẫn đầu, cùng sự tham gia của các quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia. Phía Ukraine cử Chánh văn phòng Tổng thống Andriy Yermak và Ngoại trưởng Dmytro Kuleba tham dự, trong khi Nga được cho là đại diện bởi Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov và một số quan chức an ninh cấp cao. Các cuộc gặp không diễn ra theo hình thức ba bên ngồi chung bàn, mà thông qua các phiên làm việc song song và tiếp xúc gián tiếp, với vai trò trung gian của các nhà ngoại giao U A E và đại diện Liên Hợp Quốc.
Việc Abu Dhabi được chọn làm địa điểm tổ chức phản ánh tính toán cẩn trọng của các bên. Không gian Trung Đông được xem là tương đối trung lập, ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ áp lực chính trị nội bộ của châu Âu hay Mỹ, đồng thời cho phép các cuộc tiếp xúc diễn ra kín đáo, giảm thiểu rủi ro gây phản ứng tiêu cực trong dư luận trong nước của mỗi bên.
Đối với Washington, việc thúc đẩy đối thoại vào thời điểm này xuất pháttừ nhiều áp lực chồng chéo. Phát biểu bên lề cuộc họp ngày 7 tháng 2 năm 2026, bà Victoria Nuland thừa nhận rằng Mỹ “ủng hộ mọi nỗ lực ngoại giao nghiêm túc nhằm giảm bớt bạo lực và tiến tới một giải pháp bền vững”. Sau hơn bốn năm viện trợ quân sự và tài chính quy mô lớn cho Ukraine, chính quyền Mỹ đang phải đối mặt với sự mệt mỏi ngày càng tăng trong Quốc Hội và xã hội, trong khi các ưu tiên chiến lược khác, từ Trung Đông đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, ngày càng đòi hỏi nguồn lực.
Ukraine bước vào các cuộc tiếp xúc tại Abu Dhabi với lập trường thận trọng nhưng không thể đứng ngoài. Tổng thống Volodymyr Zelensky, trong bài phát biểu ngày 5 tháng 2 năm 2026 tại Kiev, khẳng định Ukraine “không từ bỏ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ”, song cũng nhấn mạnh rằng mọi cơ hội nhằm cứu sinh mạng người dân Ukraine đều cần được xem xét. Sau nhiều năm chiến tranh, nền kinh tế Ukraine chịu tổn thất nặng nề, cơ sở hạ tầng bị tàn phá nghiêm trọng, trong khi triển vọng viện trợ dài hạn từ phương Tây ngày càng thiếu chắc chắn.
Về phía Nga, sự tham gia của phái đoàn do ông Sergei Ryabkov đại diện cho thấy Moscow không loại trừ kênh ngoại giao, nhưng cũng không sẵn sàng nhượng bộ căn bản. Phát biểu với báo chí Nga ngày 6 tháng 2 năm 2026, ông Ryabkov cho rằng “mọi giải pháp phải dựa trên thực tế hiện nay và bảo đảm an ninh lâu dài cho Nga”. Cách diễn đạt này được giới phân tích hiểu là tín hiệu Moscow muốn tìm kiếm sự công nhận ngầm đối với các lợi ích chiến lược đã đạt được, hơn là quay lại trạng thái trước chiến tranh.
Nội dung thảo luận tại Abu Dhabi được cho là tập trung vào các vấn đề mang tính kỹ thuật và nhân đạo, như cơ chế ngừng bắn cục bộ tại một số khu vực nóng, bảo đảm an toàn cho các hành lang xuất khẩu ngũ cốc, trao đổi tù binh và giảm nguy cơ va chạm trực tiếp giữa lực lượng Nga và NA TO. Các vấn đề cốt lõi như đường biên giới lãnh thổ hay quy chế các vùng tranh chấp được cố ý tránh đề cập công khai, nhằm ngăn tiến trình đối thoại sớm rơi vào bế tắc.
Giới quan sát quốc tế nhận định rằng khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh toàn diện trong ngắn hạn là rất thấp. Sự khác biệt sâu sắc về mục tiêu chiến lược giữa Mỹ, Ukraine và Nga vẫn tồn tại, trong khi mỗi bên đều phải cân nhắc kỹ lưỡng các ràng buộc chính trị trong nước. Tuy nhiên, việc các cuộc tiếp xúc diễn ra sau hơn bốn năm xung đột được xem là dấu hiệu cho thấy không bên nào mong muốn cuộc chiến tiếp tục leo thang vượt tầm kiểm soát.
Abu Dhabi, vì thế, có thể không phải là nơi khép lại chiến tranh, nhưng lại là một điểm mốc quan trọng cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa hoàn toàn đóng lại. Trong bối cảnh trật tự quốc tế đang bị xói mòn bởi xung đột và cạnh tranh quyền lực, việc các bên chấp nhận đối thoại, dù dè dặt và đầy tính toán, vẫn là bước đi cần thiết để ngăn cuộc chiến Nga – Ukraine trở thành một cuộc khủng hoảng kéo dài không có lối thoát./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp)
