Từ vụ cán bộ đô thị bị cáo buộc nhận tiền để làm ngơ trước những công trình xây cất sai phép ở Đà Nẵng, cho tới vụ án với hàng chục bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế bị truy tố, những hồ sơ này đang lần lượt phơi bày nhiều câu hỏi về trách nhiệm công vụ, việc lợi dụng chức quyền và những khoản lợi bất chánh được cho là đã phát sanh đàng sau các thủ tục vốn phải được thực hiện theo đúng quy định…
Ngày 23 tháng 9 năm 2026, Công an TP Đà Nẵng cho biết đã khởi tố 17 bị can trong một vụ án liên quan tới các hành vi nhận, đưa và môi giới hối lộ, làm giả hồ sơ để hợp thức hóa nhà xây cất trái phép, đồng thời giải quyết thủ tục cấp điện, cấp nước không đúng quy định. Vụ án gây chú ý vì trong số những người bị khởi tố có nhiều cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ quản lý trật tự đô thị và cung cấp những dịch vụ dân sinh thiết yếu.
Theo cơ quan điều tra, 8 cán bộ thuộc Tổ Trật tự đô thị phường Hòa Khánh bị khởi tố về hành vi nhận hối lộ. Những người này bị cáo buộc đã nhiều lần nhận tiền, với tổng số lên tới hàng tỷ đồng, để bỏ qua hoặc không xử lý những công trình xây cất, sửa chữa trái phép trên địa bàn. Cùng trong vụ án, 4 giới chức và nhân viên thuộc Điện lực Liên Chiểu và Xí nghiệp Cấp nước khu vực 4 Đà Nẵng bị khởi tố với cáo buộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhận tiền, ưu tiên giải quyết thủ tục cấp điện, cấp nước cho hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện.
Ngoài nhóm cán bộ nói trên, cơ quan điều tra còn khởi tố 5 người khác với những hành vi liên quan tới việc làm giả hồ sơ, đưa và môi giới hối lộ. Theo thông tin ban đầu, mục đích của những hành vi này là hợp thức hóa những căn nhà xây cất trái phép hoặc giúp những trường hợp không đủ điều kiện vẫn được giải quyết thủ tục điện, nước. Công an TP Đà Nẵng cho biết cuộc điều tra vẫn đang được mở rộng nhằm xác định rõ vai trò của những cá nhân có liên quan.
Nếu vụ án tại Đà Nẵng đặt ra vấn đề về việc lợi dụng chức vụ để làm ngơ trước những sai phạm trong xây cất và các dịch vụ dân sinh, thì một vụ án khác liên quan tới Viện Pháp y tâm thần Trung ương lại gây chú ý bởi quy mô lớn hơn rất nhiều.
Theo cáo trạng được công bố trước phiên tòa dự trù khai diễn ngày 28 tháng 9 năm 2026 tới đây, có 65 bị cáo sẽ bị đưa ra xét xử, trong đó có 39 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế của Viện cùng một số cơ sở liên quan, bị truy tố về các hành vi nhận hối lộ và những sai phạm khác. Phiên tòa dự kiến được Tòa án Nhân dân TP Hà Nội xét xử trong khoảng 10 ngày.
Nhân vật trung tâm trong hồ sơ vụ án là Nguyễn Thị Mai Anh và chồng là Lê Văn Đông. Theo cáo trạng, Mai Anh có 7 tiền án, tiền sự, trong khi Đông có 13 tiền án, tiền sự. Mai Anh thuộc diện chữa bệnh bắt buộc từ năm 2016 và năm 2020, nhưng bị cáo buộc đã nhiều lần trốn khỏi cơ sở điều trị. Cơ quan tố tụng cho rằng hai vợ chồng đã đưa tiền, đồng thời tài trợ những chuyến du lịch, nghỉ dưỡng cho một số giới chức, bác sĩ và nhân viên y tế để được tạo điều kiện sinh hoạt tương đối tự do bên trong Viện. Theo hồ sơ được công bố, những hành vi này còn liên quan tới việc một số nhân viên của Viện bị cáo buộc nhận tiền để làm ngơ trước các hoạt động của hai người này.
Đáng chú ý, cáo trạng cho rằng một số bác sĩ, điều dưỡng nhận tiền định kỳ từ 1 tới 10 triệu đồng để làm ngơ trước việc bệnh nhân thuộc diện chữa bệnh bắt buộc trốn viện hoặc che giấu những thông tin liên quan. Một số nhân viên bảo vệ cũng bị cáo buộc nhận tiền để mở cổng, qua đó tạo điều kiện cho Mai Anh trốn viện 37 lần và Đông 11 lần. Hồ sơ vụ án vì thế không chỉ xoay quanh chuyện nhận tiền, mà còn liên quan tới cách thức một cơ sở có nhiệm vụ phục vụ hoạt động giám định và điều trị bắt buộc bị cho là đã bị lợi dụng trong một thời gian dài.
Ngày 7 tháng 6 năm 2025, vụ việc tiếp tục bị phát giác khi công an bắt quả tang Lê Văn Đông tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi biển Sầm Sơn. Theo hồ sơ, điều dưỡng Trần Quốc An có mặt tại đây và bị cáo buộc sử dụng cần sa cùng “nước vui” do Đông cung cấp. Ngày 8 tháng 6 năm 2025, cơ quan công an khám xét buồng điều trị của Đông tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và thu giữ ma túy MDMA, những bộ tẩu hút có dấu vết methamphetamine cùng nhiều dụng cụ liên quan. VnExpress cũng cho biết trong hồ sơ vụ án còn có những cáo buộc khác liên quan tới việc sử dụng ma túy và đánh bạc của một số người làm việc tại Viện.
Một nội dung đặc biệt nghiêm trọng khác trong hồ sơ là cáo buộc “chạy” kết luận giám định tâm thần. Theo hồ sơ tố tụng, cựu Viện trưởng Trần Văn Trường bị cáo buộc trực tiếp nhận khoảng 4,6 tỷ đồng để đưa ra những kết luận giám định không đúng với tình trạng bệnh thực tế của 27 trường hợp, qua đó giúp những người này được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Tổng số tiền mà ông Trường bị quy trách nhiệm về hành vi nhận hối lộ được xác định là hơn 8 tỷ đồng, trong đó số tiền được cho là ông hưởng lợi riêng khoảng 6,8 tỷ đồng. Một nguồn tin từ hồ sơ cáo trạng nêu con số cụ thể là 4,68 tỷ đồng tiền nhận hối lộ trực tiếp từ hành vi “chạy giấy tâm thần” và 6,86 tỷ đồng tiền hưởng lợi riêng.
Bên cạnh đó, Nguyễn Thị Thu Hoài, cán bộ Phòng Tổ chức cán bộ, bị cáo buộc nhận gần 3,5 tỷ đồng từ 7 trường hợp xin việc, rồi chuyển khoảng 3 tỷ đồng cho Trần Văn Trường để ông này quyết định việc tuyển dụng. Cơ quan tố tụng cũng cáo buộc một số cán bộ đã sửa chữa, bổ sung những triệu chứng tâm thần vào hồ sơ bệnh án để phục vụ việc đưa ra kết luận giám định. Theo những thông tin trong cáo trạng, một số triệu chứng lâm sàng được cho là đã được ghi thêm hoặc chỉnh sửa nhằm dẫn tới kết luận những người được giám định “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
Vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương bắt đầu được khởi tố từ ngày 18 tháng 6 năm 2025, sau sự việc xảy ra ngày 7 tháng 6. Sau đó, vụ án tiếp tục được mở rộng với quyết định khởi tố thêm về hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án vào ngày 23 tháng 9 năm 2025. Đến tháng 11 năm 2025, cơ quan điều tra cho biết đã khởi tố 49 bị can, trong đó có 35 người bị điều tra về hành vi nhận hối lộ. Đến thời điểm chuẩn bị xét xử vào tháng 9 năm 2026, danh sách đã tăng lên 65 bị cáo. Theo thông tin hiện có, trong số này có nhiều cựu bác sĩ, điều dưỡng cùng những người từng công tác trong các cơ quan thực thi pháp luật.
Hồ sơ cũng cho thấy phạm vi vụ án không chỉ giới hạn trong chuyện “chạy” kết luận giám định. Theo cáo trạng được báo chí dẫn lại, còn có những cáo buộc liên quan tới việc can thiệp vào công tác tổ chức cán bộ, tuyển dụng, đưa và nhận hối lộ, cũng như làm sai lệch hồ sơ. Chẳng hạn, cơ quan tố tụng cáo buộc Mai Anh can thiệp vào công việc nội bộ của Viện nhằm giúp một số cán bộ, nhân viên có quan hệ thân thiết với mình được bổ sung vào quy hoạch lãnh đạo khoa, phòng, tham dự các khóa đào tạo nghiệp vụ hoặc được luân chuyển công tác theo hướng có lợi. Hồ sơ cũng nêu việc cơ quan điều tra thu giữ tại nơi ở của cựu Viện trưởng Trần Văn Trường một thùng giấy chứa hơn 4,5 tỷ đồng tiền mặt, cùng nhiều sổ tiết kiệm và giấy tờ liên quan tới bất động sản. Những chi tiết này hiện là nội dung của hồ sơ vụ án và sẽ được làm rõ tại phiên tòa.
NGƯỜI QUAN SÁT
