CaliToday News – Hội đồng thành phố San Jose vừa bỏ phiếu nhất trí áp lệnh tạm dừng 45 ngày đối với mọi đề xuất xây dựng hoặc mở rộng các cơ sở giam giữ trên đất tư nhân, đồng thời chỉ đạo soạn thảo quy định quản lý những dự án này. Sau 45 ngày đầu tiên, chính quyền thành phố có quyền gia hạn thời gian đóng băng tối đa hai năm.
Động thái trên diễn ra sau khi chính phủ liên bang lên kế hoạch xây dựng một cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) có khu giam giữ trên khu đất chưa hợp nhất ở phía đông Gilroy. Tuần trước, một thẩm phán liên bang đã chấp thuận yêu cầu tạm dừng thi công dự án này trong lúc chờ giải quyết vụ kiện do giới chức bang và hạt khởi xướng. Dù vậy, giới lãnh đạo địa phương lo ngại các dự án tương tự sẽ tiếp tục xuất hiện khi năng lực giam giữ di trú liên bang đang được mở rộng nhanh chóng trên toàn quốc, bao gồm gói chi tiêu khổng lồ do Quốc hội thông qua phân bổ 45 tỷ USD để lập các cơ sở giam giữ mới nhằm hỗ trợ chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Thị trưởng San Jose Matt Mahan cùng các ủy viên hội đồng Pamela Campos, Peter Ortiz, Bien Doan và Domingo Candelas đã đồng ký tên vào bản ghi nhớ đề xuất chính sách. Theo Thị trưởng Mahan, thành phố cần thực thi quyền quản lý đất đai để bảo vệ cư dân, bảo đảm an toàn sức khỏe và giảm thiểu tác động môi trường khi các dự án này có nguy cơ được đề xuất chớp nhoáng mà không hề báo trước.
Khoảng trống pháp lý và giải pháp quy hoạch
Hiện San Jose chưa có quy định cụ thể về sử dụng đất hoặc phân vùng dành riêng cho các trung tâm giam giữ tư nhân, khiến thành phố thiếu công cụ kiểm soát khi phát sinh dự án.
Trong thời gian áp dụng lệnh tạm hoãn, San Jose sẽ:
- Ngừng tiếp nhận và xử lý hồ sơ phát triển trung tâm giam giữ trên đất tư nhân, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ hạn hẹp.
- Rà soát chính sách để cập nhật quy chuẩn phân vùng và quy trình cấp phép xây dựng.
- Xem xét bản sửa đổi do Thị trưởng Mahan yêu cầu nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả đất công, dự kiến trình hội đồng trong vài tuần tới (hiện tại phạm vi điều chỉnh chưa áp dụng cho đất công do thuộc thẩm quyền liên bang và tiểu bang).
Giới chức thành phố cảnh báo các trung tâm giam giữ tư nhân gây áp lực lớn lên nguồn nước, hệ thống nước thải, giao thông và dịch vụ khẩn cấp. Bản vẽ của cơ sở ICE ở South County do San José Spotlight tiếp cận cho thấy khu vực giam giữ, xử lý thủ tục, kho vũ khí, đạn dược và trang thiết bị chiến thuật đòi hỏi những cân nhắc vận hành và an toàn nghiêm ngặt hơn hẳn các công trình thương mại thông thường.
Chiến lược dựa trên quy định sử dụng đất
Lệnh tạm dừng của San Jose là bước đi nhằm triển khai cẩm nang chính sách do Hạ nghị sĩ Thung lũng Silicon Sam Liccardo khởi xướng từ tháng 8. Trong quá khứ, các nỗ lực cấm hoàn toàn trung tâm giam giữ người di cư — như luật do Thống đốc Gavin Newsom ký năm 2019 — đã bị tòa án bác bỏ. Thay vào đó, Liccardo lập luận rằng việc tận dụng quy định sử dụng đất (như an toàn phòng cháy, tác động môi trường và hạ tầng) là công cụ pháp lý hiệu quả hơn.
Hai địa phương khác thuộc Vùng Vịnh là các hạt San Mateo và Napa cũng đã xúc tiến các lệnh tạm dừng tương tự. Trong khi đó, Giám sát viên Hạt Santa Clara Betty Duong cho biết hạt này không cần ban hành quy định mới vì các chính sách sử dụng đất hiện hành của hạt đã vượt trội so với mô hình mẫu của Liccardo. Tuy nhiên, bà vẫn hoan nghênh nỗ lực của San Jose trong việc tạo tiếng nói chung nhằm chống lại các chính sách liên bang. Hạ nghị sĩ Liccardo tiếp tục kêu gọi các địa phương nhanh chóng áp dụng cẩm nang này trước khi ICE nhắm mục tiêu vào cộng đồng của họ.
Ban tập viên CaliToday
