SAN JOSE, California (Calitoday News)– Một cảnh sát viên thuộc Sở Cảnh sát San Jose đã bị sa thải sau khi bị phát hiện sử dụng trái phép hệ thống camera đọc bảng số xe của thành phố để theo dõi một phụ nữ và cung cấp vị trí của bà cho người anh họ đang bị tố cáo bạo hành gia đình.
Cảnh sát trưởng San Jose Paul Joseph xác nhận vụ việc và cho biết hành động của viên cảnh sát là sự vi phạm nghiêm trọng lòng tin mà cộng đồng dành cho lực lượng thực thi pháp luật.
Theo thông tin được công bố, viên cảnh sát — hiện chưa được SJPD tiết lộ danh tính — đã sử dụng điện thoại cá nhân để truy cập hệ thống camera Flock Safety của sở cảnh sát và tìm kiếm thông tin về chiếc xe của người phụ nữ.
Người phụ nữ này trước đó đã cáo buộc anh họ của viên cảnh sát có hành vi bạo hành đối với mình.
Thay vì sử dụng hệ thống cho mục đích điều tra chính thức, viên cảnh sát đã lấy dữ liệu về vị trí chiếc xe rồi chuyển thông tin cho người anh họ. Người này sau đó sử dụng thông tin để tìm đến người phụ nữ.
Nạn nhân phát hiện có người biết vị trí của mình
Vụ việc bị phát hiện vào khoảng tháng 2/2025, sau khi người phụ nữ báo với cảnh sát rằng người đàn ông mà cô đã tố cáo dường như biết được vị trí của mình.
Điều này làm dấy lên nghi vấn rằng thông tin mà lẽ ra chỉ cơ quan thực thi pháp luật mới có quyền tiếp cận đã bị tiết lộ.
Một cuộc điều tra nội bộ sau đó xác định viên cảnh sát đã thực hiện những tìm kiếm không được phép trên hệ thống Flock bằng thiết bị cá nhân.
Theo Bay Area News Group, viên cảnh sát khi đó mới làm việc cho SJPD khoảng hai năm. Sau cuộc điều tra kéo dài khoảng một năm, ông bị sa thải vào tháng 4/2026.
Cảnh sát trưởng Paul Joseph nói:
“Khi một cảnh sát viên vi phạm lòng tin của công chúng nghiêm trọng đến mức này, trách nhiệm của tôi rất rõ ràng: người đó không thể tiếp tục ở vị trí có quyền lực cảnh sát và không thể mang huy hiệu San Jose.”
Điều tra hình sự nhưng không bị truy tố
Ngoài cuộc điều tra hành chính, vụ việc cũng được điều tra theo hướng hình sự.
Tuy nhiên, cuối cùng viên cảnh sát không bị truy tố hình sự. Theo các tường thuật về vụ việc, nhà chức trách xác định hành vi này không dẫn đến cáo buộc hình sự theo luật hiện hành, dù việc sử dụng dữ liệu rõ ràng vi phạm chính sách của sở cảnh sát.
Đáng chú ý, người anh họ của viên cảnh sát cũng không bị truy tố hình sự đối với cáo buộc bạo hành gia đình ban đầu.
Điều này không thay đổi kết luận hành chính của SJPD về hành vi của viên cảnh sát: ông đã sử dụng quyền truy cập vào một hệ thống giám sát của cảnh sát cho mục đích cá nhân và chuyển dữ liệu cho một thành viên trong gia đình.
SJPD cũng chuyển hồ sơ của viên cảnh sát này đến California Commission on Peace Officer Standards and Training – POST, cơ quan có thẩm quyền xem xét việc thu hồi chứng nhận hành nghề của cảnh sát viên.
Nếu chứng nhận bị thu hồi, người này có thể bị ngăn làm cảnh sát tại các cơ quan thực thi pháp luật khác ở California.
Flock có thể biết một chiếc xe đã xuất hiện ở đâu
Vụ việc đặc biệt gây chú ý vì công cụ bị lạm dụng là Flock Safety, hệ thống camera đọc bảng số tự động đang được sử dụng rộng rãi tại San Jose và nhiều thành phố khác.
Camera Flock được đặt dọc các tuyến đường và tự động chụp hình phương tiện đi qua. Hệ thống có thể ghi nhận bảng số xe cùng nhiều thông tin liên quan, tạo thành cơ sở dữ liệu mà cảnh sát có thể tìm kiếm trong quá trình điều tra.
Chẳng hạn, khi cảnh sát đang tìm một chiếc xe liên quan đến vụ cướp hoặc một nghi phạm nguy hiểm, họ có thể nhập bảng số và kiểm tra chiếc xe đã được camera ghi nhận ở đâu.
Đó là công cụ rất hữu ích trong điều tra tội phạm.
Nhưng chính khả năng đó cũng đồng nghĩa một người có quyền truy cập trái phép có thể sử dụng hệ thống để theo dấu vị trí và hành trình của một cá nhân.
San Jose hiện có gần 500 camera đọc bảng số tự động thuộc hệ thống này.
SJPD thay đổi chính sách sau vụ việc
Sau khi phát hiện vụ lạm dụng, Sở Cảnh sát San Jose đã thay đổi chính sách.
Cảnh sát viên hiện bị cấm sử dụng thiết bị cá nhân để truy cập Flock và một số cơ sở dữ liệu nhạy cảm của lực lượng thực thi pháp luật.
SJPD cũng triển khai hoặc thử nghiệm các công cụ kiểm toán nhằm phát hiện những tìm kiếm bất thường và xác định liệu cảnh sát viên có sử dụng cơ sở dữ liệu cho mục đích không liên quan đến công việc hay không.
Không phải trường hợp lạm dụng đầu tiên ở California
Vụ San Jose càng gây chú ý vì đây không phải lần đầu hệ thống đọc bảng số xe của cảnh sát tại California bị cáo buộc sử dụng cho mục đích cá nhân.
Theo SFGATE, đây là trường hợp thứ ba được biết đến tại California trong đó một viên chức sử dụng công nghệ đọc bảng số để theo dõi phụ nữ.
Các vụ trước bao gồm một cảnh sát viên quận Riverside bị cáo buộc sử dụng dữ liệu thực thi pháp luật trong một vụ liên quan đến người phụ nữ mà ông ta quen biết, và một cựu cảnh sát viên Orange County sử dụng hệ thống đọc bảng số để theo dõi một phụ nữ mà ông có quan hệ tình cảm.
Những trường hợp như vậy đang trở thành lập luận quan trọng của các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư: vấn đề không chỉ là chính phủ thu thập bao nhiêu dữ liệu, mà còn là ai được quyền truy cập dữ liệu đó và có cơ chế nào ngăn một cá nhân sử dụng nó vì mục đích riêng hay không.
Flock vốn đã gây tranh cãi tại San Jose
Ngay trước khi vụ viên cảnh sát này được công khai, hệ thống Flock tại San Jose đã đối mặt với nhiều tranh cãi liên quan đến quyền riêng tư và việc chia sẻ dữ liệu.
Các tổ chức dân quyền, trong đó có ACLU of Northern California và Electronic Frontier Foundation, từng đặt vấn đề về việc sử dụng hệ thống đọc bảng số và khả năng dữ liệu của người dân được truy cập bởi các cơ quan bên ngoài.
Một số thành phố Bay Area thậm chí đã xem xét lại quan hệ với Flock. Mountain View và Cupertino nằm trong số những nơi đã chấm dứt hoặc cân nhắc lại việc sử dụng công nghệ này trong bối cảnh những lo ngại về quyền riêng tư và cách dữ liệu được truy cập.
Vụ việc tại San Jose giờ đây cung cấp một ví dụ rất cụ thể về rủi ro mà những người chỉ trích từng cảnh báo: một hệ thống được xây dựng để giúp cảnh sát truy tìm tội phạm lại bị một cảnh sát viên sử dụng để giúp người thân tìm một phụ nữ đã cáo buộc người đó bạo hành mình.
Cảnh sát trưởng Joseph cho biết vụ việc cho thấy cần phải tiếp tục siết chặt kiểm soát đối với những công nghệ giám sát mạnh như Flock.
Calitoday tổng hợp
