SACRAMENTO, California (Calitoday News)– Thống đốc California Gavin Newsom vừa đưa ra tuyên bố rõ ràng nhất từ trước đến nay về khả năng tranh cử Tổng thống năm 2028: nếu cựu Phó Tổng thống Kamala Harris quyết định bước vào cuộc đua, ông sẽ không tranh cử.
Newsom đưa ra phát biểu trong một cuộc phỏng vấn dài với nhà báo Jake Tapper của CNN, được thực hiện tại trang trại của gia đình bên vợ ông ở Montana.
Khi được hỏi về khả năng Harris ra tranh cử năm 2028, Newsom nói ông chưa biết bà sẽ quyết định thế nào.
Nhưng về phần mình, ông khẳng định:
“I wouldn’t run if she ran.”
Tức “Tôi sẽ không tranh cử nếu bà ấy tranh cử.”
Newsom giải thích ông không muốn đặt Harris, bản thân mình và những người ủng hộ cả hai vào một cuộc đối đầu nội bộ không cần thiết.
Newsom: Đối đầu Harris chỉ khiến cả hai cùng thiệt
Điều đáng chú ý là lý do của Newsom không chỉ dựa trên mối quan hệ cá nhân lâu năm với Harris.
Cả hai đều xuất thân từ chính trường San Francisco, xây dựng mạng lưới chính trị tại California trong nhiều thập niên và có rất nhiều nhà tài trợ, cố vấn cũng như người ủng hộ chung.
Newsom nói với CNN rằng biểu đồ những người ủng hộ hai bên gần như chồng lên nhau, vì vậy một cuộc đấu giữa hai chính trị gia California có thể buộc những người vốn thân thiết với cả hai phải chọn phe.
Ông mô tả viễn cảnh đó bằng thuật ngữ “mutual assured destruction” – hủy diệt lẫn nhau.
Theo Newsom, một cuộc đấu Harris–Newsom trong vòng sơ bộ của Đảng Dân chủ sẽ trở thành “món quà” cho tất cả những ứng viên khác, bởi hai ứng viên California sẽ phải tiêu tốn tiền bạc và nguồn lực để đánh nhau trong khi những đối thủ khác hưởng lợi.
Newsom nói ông không nhìn thấy lợi ích nào trong kịch bản đó và không muốn đặt những người bạn cũng như những người ủng hộ chung của hai người vào tình thế khó xử.
Hai sự nghiệp bắt đầu từ San Francisco
Newsom và Harris có lịch sử chính trị gắn bó đặc biệt.
Cả hai cùng trưởng thành trong hệ thống chính trị San Francisco và đều có quan hệ với cựu Chủ tịch Hạ viện California kiêm cựu Thị trưởng San Francisco Willie Brown, một trong những nhân vật quyền lực nhất của chính trường California trong nhiều thập niên.
Harris sau đó trở thành Biện lý San Francisco, Tổng Chưởng lý California, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ và Phó Tổng thống.
Newsom đi theo con đường khác: từ Hội đồng Giám sát San Francisco lên Thị trưởng San Francisco, Phó Thống đốc California và cuối cùng trở thành Thống đốc.
Hai người vì vậy có những mạng lưới chính trị và tài trợ rất gần nhau, nhưng cho đến nay chưa bao giờ phải trực tiếp đối đầu trong một cuộc bầu cử lớn.
Newsom ngày càng để ngỏ khả năng tranh cử năm 2028
Tuyên bố mới không có nghĩa Newsom đã từ bỏ tham vọng vào Tòa Bạch Ốc.
Ngược lại, trong khoảng một năm qua, ông ngày càng công khai thừa nhận rằng mình đang nghiêm túc cân nhắc một chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2028.
Trong cuộc phỏng vấn với CBS trước đây, khi được hỏi liệu sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 ông có nghiêm túc cân nhắc tranh cử Tổng thống hay không, Newsom trả lời rằng nếu nói không thì ông sẽ “nói dối.”
Hoạt động chính trị gần đây của ông càng làm gia tăng suy đoán.
Newsom đã xuất hiện tại New Hampshire, Nevada, Michigan, North Carolina và South Carolina, trong đó nhiều nơi có vai trò quan trọng trong quá trình đề cử ứng viên Tổng thống.
Chỉ trong tuần qua, PBS đã theo Newsom trong chuyến đi North Carolina và South Carolina, nơi ông vận động và gây quỹ giúp các ứng viên Dân chủ cấp tiểu bang.
Newsom cũng trở thành một trong những tiếng nói Dân chủ nổi bật nhất đối đầu với Tổng thống Donald Trump, giúp ông xây dựng hình ảnh chính trị trên phạm vi toàn quốc thay vì chỉ giới hạn tại California.
Newsom nói năm 2024 ông “chưa sẵn sàng”
Trong cuộc phỏng vấn mới, Jake Tapper cũng hỏi Newsom về những ý kiến trước đây cho rằng ông lẽ ra nên thách thức Tổng thống Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2024.
Newsom nói thẳng rằng lúc đó ông chưa sẵn sàng.
Theo ông, một người muốn tranh cử Tổng thống phải trả lời được câu hỏi quan trọng nhất: “Why?” – Tại sao mình muốn trở thành Tổng thống?
Newsom cho rằng nếu một ứng viên không có một lý do và tầm nhìn đủ lớn để thuyết phục cử tri thì người đó không nên bước vào cuộc đua.
Ông nói mình hiện vẫn đang trải qua quá trình tự đánh giá xem liệu ông có phải là người phù hợp với thời điểm chính trị năm 2028 hay không.
Gia đình cũng có quyền “phủ quyết”
Newsom còn tiết lộ một điều kiện khác có thể quyết định việc ông có tranh cử hay không: vợ và bốn người con của ông phải đồng ý.
Ông nói nếu gia đình không ủng hộ thì việc tranh cử sẽ là “non-starter”, tức ngay từ đầu đã không thể xảy ra.
Newsom hiện 58 tuổi và sẽ kết thúc nhiệm kỳ thống đốc vào tháng 1/2027. Hiến pháp California giới hạn thống đốc ở hai nhiệm kỳ, vì vậy ông không thể tiếp tục tranh cử chức vụ này.
Điều đó khiến câu hỏi về bước đi tiếp theo của Newsom sau khi rời Sacramento càng được chú ý.
Còn Kamala Harris thì sao?
Harris đến nay chưa tuyên bố tranh cử Tổng thống năm 2028.
Sau thất bại trước Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2024, bà từng giữ thái độ khá kín tiếng về kế hoạch chính trị tương lai.
Tuy nhiên, Harris cũng chưa đóng cánh cửa trở lại Tòa Bạch Ốc.
Trong một cuộc phỏng vấn năm ngoái, khi được hỏi liệu có thể tranh cử Tổng thống một lần nữa hay không, bà trả lời “possibly” – có thể, đồng thời tuyên bố “I am not done” – tôi chưa xong với đời sống phục vụ công chúng.
Harris sau đó quyết định không tranh cử Thống đốc California năm 2026, càng khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu bà có đang giữ lựa chọn tranh cử Tổng thống năm 2028 hay không.
Quyết định của Harris có thể định hình cuộc đua của Newsom
Tuyên bố mới của Newsom vì vậy tạo ra một tình thế chính trị đáng chú ý: hai trong số những nhân vật Dân chủ nổi bật nhất California dường như sẽ không cùng xuất hiện trong cuộc đua Tổng thống 2028.
Nếu Harris tranh cử và Newsom giữ đúng lời tuyên bố, con đường vào vòng sơ bộ của Đảng Dân chủ sẽ được dành cho bà mà không phải đối đầu với một đối thủ có cùng căn cứ chính trị California.
Ngược lại, nếu Harris quyết định không tranh cử, một trong những trở ngại lớn đối với việc Newsom bước vào cuộc đua sẽ biến mất.
Nhưng Newsom vẫn nhấn mạnh rằng ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ngoài Harris, ông còn phải cân nhắc gia đình, tình hình đất nước sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 và liệu ông có một lý do đủ thuyết phục để yêu cầu cử tri đưa mình vào Tòa Bạch Ốc hay không.
Tám thấy headline Yên đưa ban đầu rất ổn, nhưng nếu muốn hấp dẫn hơn chút mà vẫn trung tính, Tám sẽ đặt:
Newsom: Sẽ không tranh cử Tổng thống năm 2028 nếu Kamala Harris ra tranh cử
Còn một chi tiết Tám nghĩ đắt nhất bài là câu “mutual assured destruction”. Nó cho thấy Newsom không chỉ nhường Harris vì tình bạn, mà ông đang tính toán rất thực tế rằng hai chính trị gia cùng California, cùng nguồn tài trợ và cùng nhóm cử tri mà đấu nhau thì có thể cả hai cùng thua.
Calitoday tổng hợp
