CaliToday News – Vào mùa thu năm 2024, cảnh sát Ý đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích các bức ảnh chụp tại một hội chợ đồ cổ nổi tiếng, qua đó nhận diện được một bức tranh sơn dầu từng bị đánh cắp từ một nhà thờ gần L’Aquila suốt 20 năm trước.
Lực lượng Carabinieri Bảo vệ Di sản Văn hóa, tức đội đặc nhiệm phòng chống tội phạm nghệ thuật của Ý, đã bắt đầu sử dụng một thuật toán AI để xác định các cổ vật và tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp kể từ năm 2023. Nền tảng này mang tên SWOADS (Stolen Works of Art Detection System – Hệ thống Phát hiện Tác phẩm Nghệ thuật Bị đánh cắp), do Salvatore Rapicavoli – một kỹ sư công nghệ thông tin gia nhập đội đặc nhiệm vào năm 2023 – trực tiếp phát triển.
Theo một bài viết từ BBC, quy trình truy vết bắt đầu khi các sĩ quan cảnh sát Ý đến thăm Mercanteinfiera vào tháng 10 năm 2024. Đây là một “ngôi làng đồ cổ” có lịch sử 40 năm, thu hút nhiều nhà triển lãm trên khắp châu Âu. Khi các sĩ quan tải các bức ảnh họ đã chụp lên cơ sở dữ liệu tội phạm nghệ thuật, hệ thống Swoads lập tức phát tín hiệu cảnh báo về một bức tranh vẽ người phụ nữ trẻ đang cầm một cuộn giấy.
Bức tranh sơn dầu này có sự tương đồng rất lớn – dù đối với mắt thường của con người thì không hoàn toàn trùng khớp – với bức họa Saint Agnese thế kỷ 17 từng bị lấy cắp từ Virgo Potens, một nhà thờ nhỏ ở Sulmona thuộc vùng Abruzzo.Trong vòng hai thập kỷ qua, hình ảnh chú cừu mà Thánh Agnese ôm trong bức tranh gốc đã bị vẽ đè lên bằng một cuộn giấy khắc chữ Latinh. Dẫu vậy, Swoads vẫn nhận diện thành công nhờ khả năng tìm ra “những dấu vân tay thị giác ẩn sâu bên trong các tác phẩm – ghép nối những điểm tương đồng giữa các sắc độ màu và đường nét thô sơ”.
Mục tiêu ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán tội phạm nghệ thuật của kỹ sư Rapicavoli đã mang lại thành công vang dội. Theo BBC, hệ thống Swoads đã giúp thu hồi hơn 300 bức tranh lớn cùng các bức tượng, bên cạnh hơn 165.000 hiện vật nhỏ như tiền xu, thư từ và huy chương. Tổng cộng, số cổ vật này có giá trị ước tính vượt mức 200 triệu USD.
Đối với bức chân dung Saint Agnese, tác phẩm hiện đã được trao trả về đúng nhà thờ nơi nó từng bị đánh cắp. Trong khi đó, những kẻ trộm bức tranh này vẫn chưa bị bắt giữ.
Ban tập viên CaliToday
