Chính trường Trung Quốc lại một lần nữa thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế khi ông Mã Hưng Thụy, cựu Ủy viên Bộ Chính trị, bị khai trừ khỏi Đảng với cáo buộc liên quan đến tham nhũng. Từng được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu của lớp quan chức xuất thân từ giới khoa học – kỹ thuật, sự sụp đổ bất ngờ của ông không chỉ gây chấn động trong giới lãnh đạo Bắc Kinh…
Ông Mã Hưng Thụy từng được coi là hình ảnh đại diện cho thế hệ quan chức “kỹ trị” mới của Trung Quốc – những người có nền tảng khoa học, kỹ thuật và được kỳ vọng đóng góp vào quá trình hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng, từ một nhân vật được đánh giá là có triển vọng chính trị, ông đã trở thành một trong những quan chức cấp cao bị CS Trung Quốc loại khỏi hàng ngũ quyền lực trong chiến dịch kỷ luật nội bộ đang tiếp diễn dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình.
Theo những thông tin được công bố, ông Mã Hưng Thụy, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Trung Quốc và từng giữ chức Phó Trưởng ban Lãnh đạo Công tác Nông thôn Trung ương, bắt đầu bị điều tra từ tháng 4 năm 2026 với cáo buộc “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Đây là cụm từ thường được các cơ quan kỷ luật Trung Quốc sử dụng trong những vụ việc liên quan đến các quan chức bị điều tra vì tham nhũng hoặc những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình thi hành nhiệm vụ.
Ông Mã Hưng Thụy không phải là một chính khách xuất thân thuần túy từ con đường chính trị truyền thống. Trước khi bước vào bộ máy lãnh đạo, ông từng là một nhà nghiên cứu trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, có nhiều năm hoạt động trong ngành khoa học công nghệ. Chính nền tảng chuyên môn này đã giúp ông tạo được dấu ấn riêng trong một hệ thống chính trị vốn lâu nay thường chú trọng đến những nhân vật có kinh nghiệm quản lý hành chính và tổ chức.
Trong quá trình thăng tiến, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng, trong đó có vị trí Bí thư Khu tự trị Tân Cương – một địa bàn có vai trò chiến lược đặc biệt quan trọng đối với Trung Quốc. Với lý lịch chuyên môn nổi bật cùng quá trình tiến thân nhanh chóng, ông từng được giới quan sát xem như một “ngôi sao đang lên” trong hàng ngũ lãnh đạo Bắc Kinh, đại diện cho xu hướng đưa những chuyên gia kỹ thuật vào các vị trí quyền lực cao.
Chính vì vậy, việc ông Mã Hưng Thụy bị khai trừ đã tạo ra nhiều chú ý. Đây là một trong những trường hợp hiếm hoi trong thời gian gần đây khi một nhân vật từng giữ ghế trong Bộ Chính trị Trung Quốc bị loại khỏi trung tâm quyền lực. Theo những thông tin được đưa ra, ông là Ủy viên Bộ Chính trị thứ ba bị thanh lọc kể từ năm 2025.
Trước ông Mã Hưng Thụy, một số quan chức cấp cao khác của Trung Quốc cũng từng bị điều tra, mất chức hoặc bị xử lý kỷ luật trong các chiến dịch chống tham nhũng. Những vụ việc liên tiếp này cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng dưới thời ông Tập Cận Bình không chỉ nhắm vào các quan chức cấp thấp, mà còn mở rộng tới những tầng lớp lãnh đạo cao nhất trong hệ thống.
Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đặt chiến dịch chống tham nhũng vào vị trí trung tâm trong chương trình củng cố kỷ luật nội bộ. Trong hơn một thập niên qua, hàng trăm ngàn cán bộ đã bị xử lý với nhiều mức độ khác nhau, trong đó có các quan chức cấp bộ trưởng, tướng lĩnh quân đội và nhiều nhân vật từng giữ những chức vụ quan trọng.
Những người ủng hộ chiến dịch này cho rằng đây là một biện pháp cần thiết nhằm làm trong sạch bộ máy, ngăn chặn tình trạng lạm dụng quyền lực và duy trì kỷ cương trong hệ thống quản lý. Tuy nhiên, giới quan sát quốc tế cũng đặt ra nhiều câu hỏi chung quanh tính minh bạch của quá trình điều tra, bởi nhiều vụ việc thường chỉ được công bố sau khi các quyết định xử lý đã được đưa ra.
Trường hợp của ông Mã Hưng Thụy càng gây chú ý bởi ông từng được xem là biểu tượng của lớp quan chức kỹ trị – những người được kỳ vọng sẽ thúc đẩy khoa học công nghệ, phát triển kinh tế và nâng cao năng lực quản trị quốc gia. Việc một nhân vật có hồ sơ chuyên môn nổi bật như ông vẫn rơi vào vòng điều tra cho thấy cuộc kiểm soát quyền lực tại Bắc Kinh đang tiếp tục được siết chặt.
Sự kiện này cũng đặt ra câu hỏi về tiêu chuẩn lựa chọn và giám sát các quan chức cấp cao tại Trung Quốc. Nếu ngay cả những nhân vật từng được đánh giá cao về năng lực chuyên môn, có quá trình thăng tiến nhanh chóng và giữ vị trí quan trọng trong bộ máy cũng có thể bị điều tra, điều đó cho thấy hệ thống quyền lực tại Bắc Kinh đang đặt nặng yêu cầu về sự trung thành, kỷ luật và kiểm soát nội bộ.
Về mặt chính trị, mỗi vụ xử lý một nhân vật cấp cao tại Trung Quốc luôn mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi cá nhân. Nó không chỉ liên quan đến vấn đề tham nhũng, mà còn phản ánh cách thức vận hành quyền lực, sự thay đổi trong tương quan nội bộ và thông điệp mà giới lãnh đạo muốn gửi đến toàn bộ hệ thống.
Việc ông Mã Hưng Thụy bị khai trừ một lần nữa cho thấy thông điệp mạnh mẽ từ Bắc Kinh rằng không có vị trí nào được xem là hoàn toàn an toàn trong chiến dịch kỷ luật nội bộ. Tuy nhiên, vụ việc chắc chắn sẽ tiếp tục được giới quan sát quốc tế theo dõi để đánh giá mức độ minh bạch, tác động chính trị và những thay đổi sâu rộng đang diễn ra bên trong tầng lớp lãnh đạo Trung Quốc.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
