Eo biển Đài Loan lại một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông quốc tế khi Bộ Quốc phòng Đài Loan xác nhận tàu Phúc Kiến – chiến hạm hàng không hiện đại và lớn nhất của Trung Quốc đã di chuyển qua vùng biển, trong bối cảnh tình hình quân sự tại khu vực tiếp tục duy trì ở mức căng thẳng cao…
Theo Bộ Quốc phòng Đài Loan, hàng không mẫu hạm Phúc Kiến được ghi nhận di chuyển qua eo biển vào ngày 23/6/ 2026, đã được hệ thống quan sát, trinh sát và tình báo của hòn đảo theo dõi chặt chẽ. Phía Đài Bắc cho biết các hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh khu vực Đài Loan gần như diễn ra hằng ngày, với tàu chiến và phi cơ quân sự thường xuyên xuất hiện trong vùng nhận diện phòng không. Việc tàu Phúc Kiến xuất hiện lần này được đánh giá là một tín hiệu có ý nghĩa chiến lược, vừa thể hiện năng lực hải quân, vừa mang tính răn đe trong bối cảnh địa dư chính trị khu vực ngày càng phức tạp.
Tàu Phúc Kiến là hàng không mẫu hạm thế hệ mới do Trung Quốc tự đóng, được trang bị hệ thống máy phóng điện từ hiện đại, cho phép chiến đấu cơ cất cánh hiệu quả hơn so với các hàng không mẫu hạm trước đây như Liêu Ninh và Sơn Đông. Với thiết kế boong phẳng và khả năng mang nhiều phi cơ hơn, Phúc Kiến được xem là một bước tiến quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa hải quân Trung Quốc, đưa năng lực tác chiến trên mặt biển tiến gần hơn đến các cường quốc hải quân hàng đầu thế giới.
Đáng lưu ý, theo phía Đài Loan, trong thời gian gần đây Trung Quốc không chỉ gia tăng hiện diện của tàu chiến mà còn triển khai thêm các tàu hải cảnh hoạt động dọc vùng biển phía đông hòn đảo. Động thái này được cho là nhằm củng cố lập trường chủ quyền và gia tăng áp lực chiến lược trong khu vực. Chính quyền Đài Bắc đã lên tiếng phản đối, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục duy trì hệ thống giám sát, tình báo và theo dõi chặt chẽ mọi hoạt động quân sự từ phía Trung Quốc.
Song song với diễn biến liên quan đến tàu Phúc Kiến, truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong đó có Đài truyền hình trung ương CCTV, cũng công bố thông tin về cuộc thao diễn kéo dài hơn 40 ngày của lực lượng tác chiến hàng không mẫu hạm Liêu Ninh trên Biển Đông. Theo CCTV, đợt diễn tập này bao gồm nhiều nội dung tác chiến phức hợp như phòng không, chống hạm, yểm trợ tác chiến, cứu hộ tầm xa và đặc biệt là các cuộc bắn đạn thật.
CCTV cho biết thêm, trong quá trình huấn luyện, lực lượng tác chiến Liêu Ninh đã tiến hành nhiều cuộc phối hợp giữa chiến hạm và phi cơ, bao gồm cả các kịch bản tấn công lẫn phòng thủ. Đáng chú ý là các cuộc diễn tập chung với nhóm tàu đổ bộ tấn công được tổ chức tại khu vực phía tây Thái Bình Dương, nhằm tăng cường khả năng phối hợp trong các chiến dịch viễn dương, một khả năng ngày càng được nhấn mạnh trong chiến lược hải quân hiện đại của Trung Quốc.
Trong các thông tin được công bố, phía Trung Quốc cũng cho rằng nhóm tác chiến Liêu Ninh đã phải đối diện với các hoạt động “theo dõi ở cự ly gần, quấy nhiễu và khiêu khích lặp đi lặp lại” từ tàu và phi cơ Nhật Bản. Tuy nhiên, các tình huống này được mô tả là đã được xử lý “chuyên nghiệp và thận trọng”, phản ánh cách tiếp cận kiểm soát tình hình trong môi trường tác chiến đa phương.
Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, vào cuối tháng 5, nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm Liêu Ninh cùng các tàu hộ tống đã được theo dõi khi hoạt động tại khu vực phía đông đảo Luzon của Philippines. Đây là một khu vực nằm sâu trong Thái Bình Dương, cho thấy phạm vi hoạt động của hải quân Trung Quốc đang tiếp tục mở rộng ra ngoài các vùng biển truyền thống, tiến dần đến năng lực tác chiến viễn dương.
Nhìn tổng thể, hai diễn biến liên quan đến Phúc Kiến và Liêu Ninh trong cùng giai đoạn đã phản ánh rõ xu hướng gia tăng cường độ hoạt động của hải quân Trung Quốc tại cả Biển Đông lẫn eo biển Đài Loan. Nếu Phúc Kiến thể hiện bước tiến về kỹ thuật và năng lực triển khai chiến lược, thì Liêu Ninh lại cho thấy mức độ dày đặc của các cuộc thao dượt thực chiến và phối hợp liên binh chủng.
Giới quan sát quốc tế cho rằng, việc Trung Quốc liên tục điều động hàng không mẫu hạm đến các khu vực nhạy cảm không chỉ mang ý nghĩa huấn luyện quân sự đơn thuần, mà còn hàm chứa thông điệp chiến lược đối với các bên liên quan trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc ngày càng gia tăng, mọi hoạt động trên mặt biển đều có thể được diễn giải theo nhiều tầng ý nghĩa khác nhau, từ phòng thủ, răn đe cho đến phô diễn thực lực.
Ở chiều ngược lại, phía Đài Loan và các quốc gia trong khu vực tiếp tục duy trì mức cảnh giác cao, đồng thời tăng cường năng lực quan sát và phối hợp quốc phòng. Tuy vậy, các bên đều giữ thái độ thận trọng trong phát ngôn công khai nhằm tránh làm leo thang căng thẳng.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp: BBC, Reuters,…
