Khi hàng chục chiến đấu cơ Trung Quốc liên tiếp xuất hiện quanh hòn đảo, quân đội Đài Loan lập tức mở cuộc diễn tập sẵn sàng chiến đấu kéo dài năm ngày với kịch bản xấu nhất. Bầu không khí tại eo biển Đài Loan đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết, làm dấy lên nỗi lo về một điểm nóng có thể châm ngòi cho cuộc khủng hoảng lớn nhất tại châu Á…
Những chuyển động quân sự mới nhất tại eo biển Đài Loan đang khiến tình hình an ninh tại Đông Á nóng lên từng ngày. Trong bối cảnh các hoạt động của quân đội Trung Quốc liên tục gia tăng quanh hòn đảo, Bộ Quốc phòng Đài Loan ngày 21 tháng 6 năm 2026 đã công bố kế hoạch mở cuộc “Diễn tập Sẵn sàng Chiến đấu Tức thời” kéo dài năm ngày, từ 22 đến 26 tháng 6, với mục tiêu đặt toàn bộ quân lực vào tình trạng phản ứng nhanh trước nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột bất ngờ. Theo Reuters và Focus Taiwan, đây là một trong những chương trình thao dượt thực chiến quan trọng nhất của quân đội Đài Loan trong năm nay, phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong tư duy phòng thủ của Đài Bắc.
Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Đài Loan, cuộc diễn tập lần này được tiến hành với phương châm “quân nhân thật, địa hình thật, thời gian thực, trang bị thật và thực hành thực tế”. Khác với những cuộc thao diễn mang tính trình diễn theo kịch bản cố định trước đây, mục tiêu trọng tâm là giúp các đơn vị ở mọi cấp làm quen với môi trường chiến trường thực sự, nâng cao khả năng chuyển đổi từ thời bình sang thời chiến trong thời gian ngắn nhất.
Giới quân sự Đài Loan cho biết trong những năm gần đây, quân đội trên đảo đã xây dựng nhiều kịch bản giả định mới, trong đó đáng chú ý nhất là tình huống Trung Quốc bất ngờ biến một cuộc thao diễn quân sự quy mô lớn quanh Đài Loan thành một chiến dịch tấn công thực sự. Kịch bản này không phải là giả thuyết xa vời. Nó được xây dựng dựa trên thực tế rằng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ngày càng thường xuyên mở các cuộc thao diễn bao vây, phong tỏa và điều động lực lượng quy mô lớn quanh hòn đảo.
Thông báo về cuộc diễn tập được đưa ra đúng vào lúc Bộ Quốc phòng Đài Loan công bố những con số mới nhất về hoạt động quân sự của Trung Quốc trong khu vực. Theo bản báo cáo ngày 21 tháng 6, có tổng cộng 21 phi cơ quân sự Trung Quốc xuất hiện gần Đài Loan trong vòng 24 giờ, gồm các chiến đấu cơ J-16, phi cơ cảnh báo sớm và chỉ huy trên không KJ-500 cùng phi cơ tiếp liệu chiến lược Y-20. Đáng chú ý, 19 trong số 21 chiếc đã tiến vào khu vực phía tây nam Đài Loan trước khi bay ra Tây Thái Bình Dương để thực hiện các chuyến huấn luyện tầm xa trên biển.
Các chuyên gia quân sự nhận định sự xuất hiện đồng thời của chiến đấu cơ J-16, phi cơ chỉ huy KJ-500 và phi cơ tiếp liệu Y-20 cho thấy Trung Quốc không đơn thuần thực hiện các chuyến tuần tra thông thường. Đây là đội hình thường được sử dụng trong các chiến dịch tác chiến hỗn hợp đường dài, nơi các phi cơ chiến đấu được hỗ trợ bởi hệ thống chỉ huy trên không và khả năng tiếp nhiên liệu giữa không trung nhằm kéo dài thời gian hoạt động.
Theo Reuters, chính quyền của Tổng thống Lai Ching-te kể từ khi lên cầm quyền đã đẩy mạnh chương trình hiện đại hóa quân đội. Trọng tâm của chiến lược này là chuyển từ mô hình huấn luyện nặng tính hình thức sang khả năng tác chiến thực sự, với mục tiêu bảo đảm các đơn vị có thể phản ứng tức khắc trong trường hợp khủng hoảng bùng nổ.
Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết cuộc diễn tập kéo dài năm ngày lần này sẽ tập trung vào việc tăng cường hệ thống chỉ huy, khả năng phối hợp tác chiến, mạng lưới tiếp vận và công tác chuẩn bị chiến trường. Các đơn vị tham gia sẽ thực hành trong điều kiện gần giống chiến tranh thực tế nhất nhằm đánh giá khả năng điều động lực lượng trọng yếu và duy trì hoạt động chiến đấu liên tục.
Trong những năm gần đây, áp lực quân sự mà Trung Quốc tạo ra đối với Đài Loan đã gia tăng đáng kể. Theo số liệu của Bộ Quốc phòng Đài Loan, năm 2025 ghi nhận số lượng phi cơ quân sự Trung Quốc xuất hiện quanh hòn đảo ở mức cao nhất từ trước tới nay. Bắc Kinh nhiều lần tuyên bố việc thống nhất Đài Loan là mục tiêu không thể thay đổi và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực nếu cần thiết.
Về phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao nước này vẫn luôn khẳng định các hoạt động quân sự quanh Đài Loan là hợp pháp và nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia. Bắc Kinh xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, trong khi chính quyền tại Đài Bắc bác bỏ quan điểm đó và nhấn mạnh rằng chỉ người dân Đài Loan mới có quyền quyết định tương lai của hòn đảo.
Theo giới quan sát quốc tế, điều khiến cộng đồng an ninh lo ngại nhất hiện nay không phải là khả năng một cuộc chiến toàn diện xảy ra ngay lập tức, mà là nguy cơ tính toán sai lầm hoặc một sự cố bất ngờ có thể đẩy hai bên vào vòng xoáy đối đầu ngoài tầm kiểm soát. Khi chiến đấu cơ, chiến hạm và các lực lượng quân sự hoạt động với mật độ dày đặc trong một không gian hẹp, chỉ cần một va chạm nhỏ hoặc một quyết định sai lầm cũng có thể tạo ra một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.
Reuters nhận định cuộc diễn tập bắt đầu từ ngày 22 tháng 6 không chỉ đơn thuần là một chương trình huấn luyện quân sự thông thường. Nó phản ánh mức độ cảnh giác ngày càng cao của Đài Loan trước sức ép từ Trung Quốc và cho thấy hòn đảo đang chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, đó là một cuộc tấn công có thể bắt đầu mà không cần bất kỳ lời tuyên chiến nào.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
