Một đợt cải tổ mới đang được khởi động khi Bộ Chính trị CSVN đề ra phương hướng tiếp tục cắt giảm từ 5 đến 10% nhân sự trong toàn bộ guồng máy chính quyền và các tổ chức thuộc hệ thống đảng trong giai đoạn 2027-2031, nhằm từng bước loại bỏ quan niệm về chế độ làm việc suốt đời trong bộ máy công quyền…
Ngày 9 tháng 6, Bộ Chính trị CSVN đã ban hành Kết luận số 40 nhằm bổ sung và sửa đổi các quy định liên quan đến việc quản lý nhân sự trong hệ thống chính trị, đồng thời xác định phương hướng phân bổ chỉ tiêu nhân sự cho giai đoạn 2027-2031. Thay mặt Bộ Chính trị, ông Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư, đã ký ban hành văn kiện này, trong đó nêu rõ chủ trương tiếp tục cắt giảm khoảng từ 5 đến 10% nhân sự trong toàn bộ guồng máy.
Theo Kết luận số 40, việc cắt giảm nhân sự sẽ không chỉ dựa vào những chỉ tiêu hành chánh đơn thuần mà phải gắn liền với lộ trình cụ thể, kế hoạch rõ ràng cùng trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và địa phương. Bộ Chính trị yêu cầu tiến trình tinh giản phải đi đôi với việc phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của từng cấp, đồng thời gia tăng việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, điện toán hóa và cải tiến phương thức điều hành.
Ban Tổ chức Trung ương được giao nhiệm vụ tiếp tục hoàn chỉnh các quy định về quản lý nhân sự, kiểm tra lại số liệu để trình lên Thường trực Ban Bí thư ban hành quyết định phân bổ chỉ tiêu nhân sự cho năm 2026. Song song với đó, Bộ Chính trị cũng yêu cầu thu gọn các đầu mối bên trong, cắt giảm những tầng nấc trung gian, sắp xếp lại các đơn vị công lập và giảm bớt số lượng cấp chỉ huy trong các cơ quan và tổ chức. Một điểm đáng chú ý là phương thức quản lý nhân sự sẽ từng bước chuyển từ cách tính dựa trên số lượng sang đánh giá dựa trên phẩm chất và hiệu quả làm việc. Các tiêu chuẩn công tác sẽ được lượng định cụ thể để làm căn cứ đánh giá viên chức và công chức.
Đặc biệt, Bộ Chính trị yêu cầu đưa ra khỏi guồng máy những người không đáp ứng được yêu cầu hoặc không hoàn thành nhiệm vụ được giao, nhằm tạo điều kiện tuyển dụng những người có trình độ và khả năng phù hợp hơn. Đồng thời, các cơ quan phải bảo đảm việc bố trí nhân viên đúng với chức năng và nhiệm vụ của từng vị trí, tránh tình trạng sử dụng không đúng chuyên môn như đã xảy ra trong thời gian qua.
Đối với các địa phương và cơ quan hiện có số lượng công chức, viên chức vượt quá chỉ tiêu được phân bổ cho năm 2026, Bộ Chính trị yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch và lộ trình thích hợp để đưa số lượng nhân sự trở lại đúng quy định trước khi năm 2026 kết thúc. Trong khi đó, Hà Nội và Sài Gòn sẽ tiếp tục được áp dụng những quy định đặc biệt trong việc quản lý và sử dụng nhân sự theo những chủ trương riêng của Bộ Chính trị.
Một điểm mới đáng chú ý khác là định hướng thay đổi tận gốc quan niệm quản lý nhân sự. Thay vì duy trì việc phân bổ chỉ tiêu cố định trong thời gian dài như trước đây, Bộ Chính trị gợi ý chuyển sang chu kỳ ba năm để có thể điều chỉnh linh động hơn, phù hợp với tình hình thực tế. Việc xác định số lượng nhân sự phải dựa trên những tiêu chuẩn khoa học, khách quan, gắn liền với nhu cầu thực sự của từng lãnh vực và từng vị trí công tác.
Thực tế cho thấy chủ trương cắt giảm nhân sự đã được tiến hành liên tục trong nhiều năm qua tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều mà dư luận quan tâm không phải chỉ là con số giảm được bao nhiêu phần trăm, mà là sau khi tinh giản, bộ máy ấy có thực sự hoạt động hữu hiệu hơn hay không. Bởi lẽ, nếu chỉ giảm bớt đầu mối trên giấy tờ nhưng phương thức vận hành vẫn cũ kỹ, thủ tục vẫn rườm rà và trách nhiệm vẫn chồng chéo thì việc cắt giảm nhân sự khó có thể tạo ra một sự thay đổi tận gốc.
Đằng sau những con số 5% hay 10%, thách thức lớn nhất thực chất nằm ở việc thay đổi tư duy điều hành. Một guồng máy ít người hơn chưa chắc đã mạnh hơn, nhưng một guồng máy biết tận dụng kỹ thuật hiện đại, đề cao trách nhiệm cá nhân và đánh giá nhân sự dựa trên kết quả công việc cụ thể chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Điều đó cũng giải thích vì sao lần này Bộ Chính trị CSVN không chỉ đề cập đến việc cắt giảm nhân sự mà còn nhấn mạnh tới việc điện toán hóa, quản trị bằng dữ liệu và lượng định hiệu quả công việc một cách cụ thể.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nhu cầu xây dựng một guồng máy gọn nhẹ, hữu hiệu và vận hành thông suốt ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, cải tổ chưa bao giờ là một công việc dễ dàng, bởi trở ngại lớn nhất không nằm ở việc phải cắt giảm bao nhiêu nhân sự, mà nằm ở chỗ liệu có đủ quyết tâm để loại bỏ những yếu kém đã tồn tại suốt nhiều năm và xây dựng được một nền hành chánh thật sự phục vụ người dân cùng giới doanh thương hay không. Đó mới là tiêu chuẩn sau cùng để đánh giá thành công của mọi cuộc cải tổ.
NGƯỜI QUAN SÁT
