LONDON (AP) — Trong thế giới của những sai lầm ngoại giao, mọi chuyện có thể còn tồi tệ hơn nhiều.
Tại bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước hôm thứ Ba để vinh danh Quốc vương Charles III và Hoàng hậu Camilla, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong một cuộc gặp riêng diễn ra trước đó cùng ngày, quốc vương Anh đã đồng ý với ông rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Hiện tại chúng ta đang thực hiện một số công việc ở Trung Đông… và chúng ta đang làm rất tốt,” Trump nói với khán giả. “Chúng ta đã đánh bại đối thủ đó về mặt quân sự, và chúng ta sẽ không bao giờ để đối thủ đó – Charles đồng ý với tôi, thậm chí còn hơn cả tôi – chúng ta sẽ không bao giờ để đối thủ đó sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Mặc dù nhiều người Anh sẽ đồng tình với quan điểm của tổng thống, nhưng bình luận này đã gây ra một chút băn khoăn trong giới chuyên gia ở Anh.
Ở Anh, điều này là không thể chấp nhận được.
Theo thông lệ, người ta không được phép tiết lộ những cuộc trò chuyện riêng tư với quốc vương. Điều này một phần là vì quốc vương phải giữ thái độ đứng ngoài những tranh chấp chính trị, nhưng cũng vì quốc vương không có khả năng can thiệp vào một cuộc tranh luận công khai và đính chính nếu lời nói của mình bị trích dẫn sai.
“Thông thường, theo quy định, tôi nghĩ các cuộc thảo luận giữa các nguyên thủ quốc gia thường diễn ra kín đáo, trong các cuộc họp riêng tư,” Craig Prescott, chuyên gia về luật hiến pháp và chế độ quân chủ tại Đại học Royal Holloway, London, cho biết. “Và, bạn biết đấy, đây là điều mà chính phủ Anh muốn tránh.”
Trước chuyến đi của nhà vua tới Hoa Kỳ, đã có khá nhiều lo lắng, diễn ra trong bối cảnh ông Trump công khai bày tỏ sự thất vọng với Thủ tướng Anh Keir Starmer vì ông này đã không ủng hộ các hành động của Mỹ trong cuộc chiến tranh Iran.
Giống như tất cả các chuyến thăm hoàng gia khác, đây là một sự kiện ngoại giao được dàn dựng cẩn thận theo yêu cầu của chính phủ Anh, với hy vọng rằng mối quan hệ nồng ấm giữa nhà vua và ông Trump, người dường như rất yêu thích mọi thứ thuộc về hoàng gia, có thể giúp hàn gắn rạn nứt.
Nhưng Trump là một nhà lãnh đạo không theo khuôn mẫu, có xu hướng phá vỡ các quy tắc, và đã có những lo ngại về những gì ông ấy có thể nói hoặc làm.
Ít nhất trong trường hợp này, những phát ngôn của nhà vua dường như hoàn toàn nằm trong khuôn khổ chính sách hiện hành của chính phủ Anh.
Cung điện Buckingham cho biết trong một tuyên bố nhằm làm rõ bối cảnh phát biểu của tổng thống: “Nhà vua đương nhiên luôn ghi nhớ lập trường lâu dài và được biết đến rộng rãi của chính phủ về việc ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân.”
Prescott nói rằng, “về một mặt nào đó, đây luôn là vấn đề, chính là Trump sẽ làm gì hoặc nói gì – liệu ông ta có đặt nhà vua vào tình thế khó xử hay không.”
“Lúc nào cũng có vấn đề về những gì anh ấy đăng tải trên mạng xã hội,” ông nói. “Và tôi nghĩ, bạn biết đấy, chuyện này có thể còn tồi tệ hơn nhiều.”
Trước bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước, Charles đã có bài phát biểu trước phiên họp chung của Quốc hội Hoa Kỳ. Nhà vua đã nhận được những tràng pháo tay nhiệt liệt nhiều lần trong suốt bài phát biểu, trong đó ca ngợi mối quan hệ lâu dài giữa Hoa Kỳ và Anh, đồng thời đề cập đến những khác biệt về NATO, sự ủng hộ dành cho Ukraine và sự cần thiết phải chống lại biến đổi khí hậu.
Giờ đây, từ góc nhìn của chính phủ Anh, chuyến đi đang chuyển sang một địa điểm an toàn hơn khi nhà vua và hoàng hậu rời Washington và đến New York, nơi trọng tâm sẽ là các ngành công nghiệp sáng tạo của thành phố, thay vì chính trị.
Prescott nói rằng phần khó khăn nhất của chuyến đi có lẽ đã qua rồi.
“Nếu đây là tranh cãi duy nhất phát sinh từ giai đoạn này của chuyến thăm cấp nhà nước, tôi nghĩ nhìn chung đây là một thành công to lớn đối với nhà vua và chính phủ Anh, bởi vì nhà vua đã có thể đưa ra một số nhận xét khá thẳng thắn tại Quốc hội mà không gây ra bất kỳ phản ứng tiêu cực nào từ phía tổng thống.”
“Theo một nghĩa nào đó,” ông nói, “bạn có cảm giác rằng nhà vua đã khá chiếm được cảm tình của Washington bằng bài phát biểu trước Quốc hội và, bạn biết đấy, bài phát biểu rất dí dỏm của ông ấy tại bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước.”
Ny (Theo The Hill)
