Một vụ án buôn bán động vật hoang dã gây chấn động vừa bùng nổ tại Nam Phi, khi cảnh sát nước này bắt giữ một doanh nhân người Việt với cáo buộc dính líu đến đường dây buôn lậu sừng tê giác xuyên quốc gia…
Ngày 11/3/2026, lực lượng điều tra đặc biệt của Nam Phi đã bắt giữ công dân Việt Nam Chu Dang Khoa, 44 tuổi, liên quan đến một mạng lưới buôn bán sừng tê giác hoạt động ở quy mô quốc tế. Ông Khoa được cho là chủ sở hữu một trang trại săn bắn và bảo tồn động vật hoang dã mang tên “Voi Game Lodge” tại Nam Phi. Việc bắt giữ này, được xem là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực trấn áp các tổ chức buôn bán động vật hoang dã đang hoành hành tại quốc gia này.
Theo thông tin từ đơn vị điều tra tội phạm ưu tiên của cảnh sát Nam Phi, được gọi là Hawks, chiến dịch bắt giữ được tiến hành sau nhiều tháng điều tra về một mạng lưới buôn lậu sừng tê giác có liên hệ quốc tế.
Ông Chu Dang Khoa bị bắt tại khu vực Heidelberg sau một chiến dịch truy bắt dựa trên thông tin tình báo. Đồng thời, lực lượng điều tra cũng tiến hành nhiều cuộc khám xét tại các địa điểm liên quan ở Centurion và những khu vực khác để thu thập chứng cứ.
Trong quá trình khám xét, cảnh sát phát hiện một số sản phẩm ngà voi đã được chế tác với tổng giá trị khoảng 200.000 rand Nam Phi, tương đương hơn 10.000 đô la Mỹ. Sau khi bị bắt, ông Khoa được đưa ra trình diện trước Kempton Park Magistrate’s Court thuộc tỉnh Gauteng vào ngày 12/3/2026.
Theo phía công tố Nam Phi, ông Khoa bị cáo buộc vi phạm luật bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học của nước này, trong đó có các tội danh liên quan đến buôn bán trái phép sản phẩm từ động vật hoang dã. Ngoài ra, các nhà điều tra còn nghi ngờ ông có thể dính líu đến việc dàn dựng một vụ trộm sừng tê giác ngay tại trang trại của mình.
Phiên điều trần về việc xin tại ngoại dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 20/3. Các công tố viên cho biết, họ có thể phản đối yêu cầu này vì lo ngại bị cáo có nguy cơ bỏ trốn.
Theo hồ sơ điều tra, vụ việc bắt nguồn từ một vụ án lớn liên quan đến việc mất cắp sừng tê giác tại trang trại Voi Game Lodge vào cuối năm 2025. Vào đêm lễ Giáng sinh năm đó, năm con tê giác tại trang trại này đã bị bắn chết và bị cắt sừng. Ban đầu vụ việc được báo cáo là một vụ săn trộm có tổ chức. Tuy nhiên sau quá trình điều tra, cơ quan chức năng nghi ngờ đây có thể là một vụ dàn dựng nhằm hợp thức hóa việc đưa sừng tê giác ra thị trường chợ đen.
Vụ án cũng liên quan đến một số nghi phạm khác. Trước đó, ngày 24/2/2026, một công dân Việt Nam khác là Tran Huy Bao, 52 tuổi, đã bị bắt tại Cape Town International Airport khi đang chuẩn bị lên chuyến bay sang Singapore cùng gia đình.
Ông này bị cáo buộc có liên quan đến việc vận chuyển trái phép 98 chiếc sừng tê giác ra khỏi Nam Phi. Các nhà điều tra cho rằng số sừng này có thể liên quan trực tiếp đến vụ việc xảy ra tại trang trại Voi Game Lodge.
Ngoài hai nghi phạm người Việt, cơ quan điều tra cũng bắt giữ hai công dân Nigeria là Tunji Olanrewaju Koyi và Koyode Adukunle Ongundele với cáo buộc tham gia vận chuyển sừng tê giác.
Các nhà chức trách cho rằng nhóm này có thể là một phần của mạng lưới buôn bán động vật hoang dã xuyên quốc gia, kết nối nguồn cung tại châu Phi với các thị trường tiêu thụ tại châu Á.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên ông Chu Dang Khoa dính líu đến các vụ án liên quan đến sừng tê giác. Theo hồ sơ tòa án, vào năm 2011 ông từng bị kết án tại Nam Phi vì tội tàng trữ trái phép năm chiếc sừng tê giác. Khi đó ông bị phạt khoảng 40.000 rand và bị trục xuất khỏi nước này. Tuy nhiên sau đó ông quay trở lại Nam Phi và tiếp tục kinh doanh trang trại động vật hoang dã.
Giới chức Nam Phi cho rằng việc bắt giữ ông Chu Dang Khoa có ý nghĩa quan trọng trong cuộc chiến chống buôn bán động vật hoang dã. Trong nhiều năm, lực lượng thực thi pháp luật thường chỉ bắt được những kẻ săn trộm trực tiếp ngoài thực địa, trong khi những người tổ chức và tài trợ cho các mạng lưới buôn lậu quy mô lớn hiếm khi bị đưa ra ánh sáng. Các tổ chức bảo tồn hy vọng vụ án lần này sẽ mở đường cho việc triệt phá các đường dây tội phạm quốc tế.
Nam Phi hiện là quốc gia có số lượng tê giác lớn nhất thế giới, vì vậy việc bảo vệ loài động vật quý hiếm này được xem là một ưu tiên quan trọng. Tuy nhiên trong nhiều năm qua, nạn săn trộm tê giác vẫn diễn ra nghiêm trọng do nhu cầu lớn từ thị trường chợ đen quốc tế. Sừng tê giác thường bị buôn lậu sang châu Á, nơi nó được sử dụng trong y học cổ truyền hoặc như một biểu tượng của sự giàu có.
Các tổ chức bảo tồn cho rằng, vụ bắt giữ lần này cho thấy cuộc chiến chống tội phạm môi trường đang bước sang giai đoạn mới, trong đó lực lượng điều tra tập trung truy tìm những kẻ đứng sau các mạng lưới buôn bán quốc tế.
Nếu các cáo buộc được chứng minh trước tòa, ông Chu Dang Khoa có thể phải đối mặt với những bản án nghiêm khắc theo luật bảo vệ động vật hoang dã của Nam Phi.
Trong khi đó, cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục được mở rộng. Cảnh sát Nam Phi cho biết, họ đang phối hợp với nhiều cơ quan quốc tế để truy vết toàn bộ đường dây buôn lậu sừng tê giác, vốn được xem là một trong những thị trường tội phạm sinh lợi nhất trong lĩnh vực buôn bán động vật hoang dã trên thế giới./.
NGƯỜI QUAN SÁT
