Những ngày đầu năm 2026, bầu trời quanh các phi trường trọng điểm tại Việt Nam bất ngờ trở thành điểm nóng an ninh khi thiết bị bay không người lái liên tiếp xâm nhập vùng cấm. Hàng chục chuyến bay bị gián đoạn, buộc cơ quan chức năng phải kích hoạt cơ chế phối hợp chống khủng bố, đặt ra câu hỏi lớn về lỗ hổng kiểm soát không phận và trách nhiệm quản lý…
Sáng 25/ 2/ 2026, Bộ Xây Dựng Việt Nam chính thức gửi văn bản đề nghị Bộ Quốc Phòng, Bộ Công An và Ban Chỉ đạo Phòng, chống khủng bố các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương của quốc gia này tăng cường phối hợp, ngăn chặn tình trạng thiết bị bay không người lái (gọi tắt là UAV) xâm nhập trái phép vào khu vực hạn chế bay quanh các cảng hàng không, đặc biệt là cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, một trong những phi trường có mật độ khai thác cao nhất miền Trung.
Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, từ tháng 9/ 2025 đến tháng 2/ 2026, hàng loạt vụ flycam và các thiết bị bay không người lái liên tục xuất hiện trong vùng trời phi cơ cất cánh, tiếp cận và hạ cánh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động điều hành bay, an ninh trật tự và an toàn hàng không dân dụng.
Cụ thể, trong những ngày đầu năm mới Bính Ngọ, tình trạng trên diễn biến phức tạp hơn. Ngày 17/ 2/ 2026 (mùng 1 Tết), hai vụ việc UAV diễn ra đã buộc 17 chuyến bay phải bay chờ, một chuyến phải chuyển hướng sang phi trường dự bị và nhiều chuyến còn lại chậm trễ khởi hành. Năm ngày sau đó, tiếp tục ghi nhận thêm các sự cố có liên quan khiến hàng loạt chuyến bay khác bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổng cộng hơn 50 chuyến bay bị gián đoạn, gây thiệt hại kinh tế đáng kể và tiềm ẩn nguy cơ va chạm trực tiếp với tàu bay, đặt ra trách nhiệm quản lý an toàn bay trong giai đoạn cao điểm du lịch và Tết Nguyên đán.
Trước thực tế đó, trong văn bản gửi đến các cơ quan chức năng, Bộ Xây Dựng Việt Nam nhấn mạnh việc phối hợp liên ngành là hết sức cần thiết. Lực lượng chức năng được yêu cầu phải giám sát, kiểm tra chặt chẽ hoạt động bay không người lái, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh và xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm. Ban Chỉ đạo Phòng, chống khủng bố tại các địa phương, đặc biệt là tại Đà Nẵng, được đề nghị chỉ đạo lực lượng công an và quân đội thiết lập cơ chế phối hợp thường trực với các đơn vị hàng không dân dụng để cảnh báo sớm, ngăn chặn các hành vi xâm nhập trái phép.
Bộ Xây Dựng Việt Nam cũng đề nghị các lực lượng cảnh giới, kiểm tra và xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật, đồng thời xem xét áp dụng các biện pháp ngăn chặn từ xa đối với UAV. Việc tuyên truyền rộng rãi cho cộng đồng, đặc biệt là người dân sinh sống quanh cảng hàng không về nguy cơ và hậu quả pháp lý khi vi phạm các quy định về quản lý thiết bị bay không người lái là một điểm nhấn quan trọng trong công văn này. Theo Bộ này, chỉ một phút bay sai quy định có thể khiến hàng trăm hành khách đối mặt với rủi ro an toàn, đồng thời người điều khiển có thể bị xử phạt hành chính nặng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.
Những vụ việc này không chỉ làm nổi bật lỗ hổng trong quản lý không phận cận phi trường mà còn gợi mở câu hỏi lớn hơn về hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng. Mặc dù các quy định tại Nghị định số 288/2025/NĐ – CP đã được ban hành nhằm quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác, thực tế cho thấy việc kiểm soát UAV vẫn chưa thực sự hiệu quả. Điều này đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh công tác tuần tra, giám sát và xử lý vi phạm với sự tham gia chặt chẽ hơn nữa của cả ngành công an, quân đội và cơ quan quản lý hàng không.
Một số chuyên gia trong lĩnh vực hàng không bày tỏ lo ngại rằng tình trạng UAV xâm nhập vùng cấm bay sẽ còn nghiêm trọng hơn nếu các biện pháp kỹ thuật, ví dụ hệ thống radar giám sát tự động và các thiết bị gây nhiễu từ xa, không được triển khai đồng bộ. Hiện nay chỉ dựa vào kiểm soát thủ công và phối hợp địa phương có thể chưa đủ để đối phó với các xu hướng sử dụng flycam ngày càng phổ biến phục vụ quảng cáo, quay phim hay mục đích cá nhân.
Truyền thông quốc tế cũng đưa tin quân đội và cảnh sát tại Đà Nẵng đang tập trung truy tìm những người điều khiển thiết bị bay trái phép trong vùng trời hạn chế, nhưng đến thời điểm này việc xác định được danh tính các đối tượng chịu trách nhiệm vẫn chưa hiệu quả. Điều này cho thấy thách thức không chỉ là phòng ngừa mà còn là điều tra, xử lý những vi phạm phức tạp liên quan không chỉ đến an toàn bay mà còn tiềm ẩn các yếu tố an ninh quốc gia.
Việc Bộ Xây Dựng Việt Nam đề nghị lực lượng chống khủng bố vào cuộc rõ ràng nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong việc quản lý không phận nhạy cảm, đồng thời phản ánh áp lực ngày càng tăng từ các sự cố UAV thời gian qua. Tuy vậy, còn nhiều câu hỏi về việc các cơ quan chức năng có thể phối hợp hiệu quả ra sao, đặc biệt khi các quy định pháp luật, hệ thống giám sát kỹ thuật và năng lực xử lý vẫn đang ở mức phát triển ban đầu. Nếu không sớm có giải pháp toàn diện, tình trạng xâm nhập không phận sân bay bởi UAV có thể tiếp tục gây rủi ro, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn hàng không và quyền lợi của hành khách trong tương lai gần./.
NGƯỜI QUAN SÁT
