(AP) — Việc giám sát một người tình đã giúp lực lượng vũ trang Mexico lần theo dấu vết của Nemesio Oseguera Cervantes, thủ lĩnh khét tiếng của Jalisco New Generation Cartel (CJNG), còn được biết đến với biệt danh “El Mencho”. Đối tượng đã bị bắt giữ và tử vong hôm Chủ nhật, theo thông tin các nhà chức trách Mexico công bố hôm thứ Hai.
Bộ trưởng Quốc phòng Mexico, Tướng Ricardo Trevilla, cho biết chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm Mexico hôm Chủ nhật — có sử dụng thông tin tình báo từ Mỹ — kết thúc khi các đơn vị đặc nhiệm phát hiện Oseguera Cervantes “ẩn náu trong bụi rậm” tại bang quê nhà Jalisco. Sau nhiều cuộc đấu súng, tám tay súng bị tiêu diệt; trùm ma túy và hai vệ sĩ bị thương, bị bắt giữ và tử vong trên đường được đưa về Mexico City, theo ông Trevilla.
Tổng cộng, hơn 70 người đã thiệt mạng trong chiến dịch và làn sóng bạo lực bùng phát sau đó, bao gồm lực lượng an ninh, các đối tượng bị nghi là thành viên cartel và những người khác.
Dưới đây là diễn biến vụ truy bắt tên trùm cartel quyền lực nhất Mexico — cũng là một trong những kẻ bị truy nã gắt gao nhất của Hoa Kỳ — theo mô tả của giới chức Mexico:
Lần theo dấu vết từ bạn tình
Cả Mexico và Mỹ đã theo dõi “El Mencho” suốt nhiều năm, trong bối cảnh đối tượng phải đối mặt với hàng loạt lệnh truy nã liên quan đến tội phạm có tổ chức và buôn bán ma túy ở cả hai nước.
Lần này, nỗ lực tình báo đã phát huy hiệu quả. Tướng Trevilla cho biết các điều tra viên quân đội đã xác định và theo dõi một cộng sự thân tín của một người tình của Oseguera Cervantes. Người này đã đưa người phụ nữ tới Tapalpa, bang Jalisco, vào ngày thứ Sáu để gặp trùm ma túy. Vị trí chính xác được xác nhận nhờ “những thông tin bổ sung rất quan trọng” do tình báo Mỹ cung cấp.
Phong tỏa đường bộ và đường không
Sau khi người phụ nữ rời đi — sau khi ở lại qua đêm với “El Mencho” — lực lượng đặc nhiệm hoàn tất kế hoạch khi đã xác nhận đối tượng lưu trú tại khu vực cùng một đội bảo vệ.
Các đơn vị quân đội Mexico và Mexican National Guard thiết lập vòng phong tỏa mặt đất, trong khi sáu trực thăng cùng lực lượng tăng viện sẵn sàng tại các bang giáp Jalisco. Không quân Mexico hỗ trợ trinh sát và phương tiện bay, theo ông Trevilla. Rạng sáng Chủ nhật, sau khi xác nhận sự hiện diện của mục tiêu, chiến dịch bắt đầu. Trong suốt quá trình, Tổng thống Claudia Sheinbaum được cập nhật mọi diễn biến khi đang công du miền bắc Mexico.
Phản ứng bạo lực dữ dội
Tướng Trevilla mô tả phản ứng của các phần tử tội phạm là cực kỳ bạo lực. Trong giao tranh, “El Mencho” tìm cách bỏ chạy cùng hai vệ sĩ, trong khi một nhóm vũ trang hạng nặng ở lại cầm chân lực lượng quân đội. Số người chết tại hiện trường là tám, nhiều hơn bốn người so với báo cáo ban đầu hôm Chủ nhật.
Trong số vũ khí thu giữ có hai ống phóng rocket, gồm một loại giống mẫu mà CJNG từng dùng năm 2015 để bắn rơi trực thăng quân sự. Vụ tấn công năm 2015 được coi là cột mốc cho thấy cartel sẵn sàng đối đầu chính quyền bằng hỏa lực sát thương quy mô lớn.
“Ẩn nấp trong bụi rậm”
Oseguera Cervantes tìm cách ẩn náu tại khu rừng rải rác các cabin ở ngoại ô Tapalpa. Dù được trang bị rocket, nhóm tội phạm không kịp triển khai. Cuối cùng, lực lượng đặc nhiệm “phát hiện hắn đang ẩn trong bụi rậm”, dẫn đến một cuộc đọ súng dữ dội khác khiến “El Mencho” và hai vệ sĩ bị thương.
Trong lúc hỗn loạn, một trực thăng quân sự buộc phải hạ cánh khẩn cấp sau khi trúng đạn; hai người bị bắt tại chỗ; ba binh sĩ bị thương.
Tử vong trên đường di chuyển
Sau khi kiểm soát hiện trường, trùm cartel và các vệ sĩ được đưa lên trực thăng để chuyển viện khẩn cấp. Tuy nhiên, ông Trevilla xác nhận họ tử vong trên đường, trong tình trạng nguy kịch. Kế hoạch bay sau đó được điều chỉnh: thay vì hạ cánh tại thủ phủ bang Jalisco, thi thể được chuyển thẳng về Mexico City nhằm ngăn ngừa nguy cơ trả đũa bạo lực.
Treo thưởng giết lính
Cách Tapalpa khoảng 100 km về phía tây, một nhân vật phụ trách hậu cần–tài chính có biệt danh “El Tuli” được cho là đã treo thưởng 20.000 peso (hơn 1.000 USD) cho mỗi binh sĩ bị giết, theo ông Trevilla.
Bộ trưởng Quốc phòng cũng nói “El Tuli” — bị cáo buộc là cánh tay phải của Oseguera — là kẻ chủ mưu của hàng loạt chướng ngại đường bộ, phóng hỏa và tấn công các cơ sở chính quyền trên khắp bang Jalisco.
Bộ trưởng An ninh Omar García Harfuch cho biết bạo lực nghiêm trọng nhất xảy ra tại Jalisco, nơi 25 thành viên Vệ binh Quốc gia, một cán bộ trại giam, một nhân viên viện công tố và một phụ nữ dân sự thiệt mạng, cùng với 30 nghi phạm tội phạm.
Tại bang lân cận Michoacán, bốn tay súng khác bị tiêu diệt và 15 nhân viên an ninh bị thương.
Một lữ đoàn lính dù đã lần ra “El Tuli”, bắn chết đối tượng trong một cuộc đấu súng, thu giữ vũ khí dài và ngắn cùng gần 1,4 triệu USD tiền mặt gồm đô la Mỹ và peso Mexico. Dù vậy, các đòn trả đũa của cartel vẫn tiếp diễn tại nhiều bang ở Mexico.
