Khi thời hạn ghi danh mở (open enrollment) cho bảo hiểm theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng (Affordable Care Act – ACA) sắp khép lại, dữ liệu của tiểu bang và liên bang cho thấy nhiều người đang chuyển sang gói rẻ hơn hoặc bỏ hẳn bảo hiểm, do chi phí ngày càng vượt quá khả năng chi trả.
Năm ngoái, Quốc hội đã không gia hạn các khoản tín dụng thuế tăng cường dành cho người mua bảo hiểm ObamaCare. Hệ quả là phí bảo hiểm hàng tháng tăng vọt trên khắp nước Mỹ.
“Người ta nói rằng: ‘Tôi không thể cân đối nổi nữa. Tôi không kham nổi. Đành phải liều và hy vọng năm nay không gặp vấn đề sức khỏe nào,’” bà Audrey Morse Gasteier, Giám đốc điều hành Massachusetts Health Connector (sàn giao dịch ACA của bang Massachusetts), cho biết.
NBC News đã liên hệ với 20 tiểu bang cùng Washington, D.C. — những nơi vận hành sàn ACA riêng — để hỏi về thay đổi số lượng ghi danh năm 2026. Mười bang đã phản hồi kèm số liệu mới nhất. Tại 30 bang còn lại, người dân mua ACA qua HealthCare.gov, trang do Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (CMS) điều hành.
Hôm thứ Hai, CMS công bố dữ liệu cho thấy, trên toàn quốc, số người ghi danh giảm hơn 800.000 so với năm ngoái. Theo đó, người mới tham gia ít hơn và số người tái gia hạn cũng giảm.
Tại ba bang Idaho, Massachusetts và Virginia, giới chức y tế cho biết số người bỏ bảo hiểm cho năm 2026 cao gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Ở Pennsylvania, số trường hợp chấm dứt bảo hiểm đã tăng hơn gấp ba, vượt 70.000 người, và vẫn tiếp tục tăng.
Các bang khác như California, Kentucky và New York cho biết số lượng ghi danh mới đang giảm, đồng thời nhiều người chuyển sang gói Bronze — mức thấp nhất — tuy có phí rẻ hơn nhưng khấu trừ (deductible) cao. Ba bang Colorado, Minnesota và New Mexico cho biết tổng ghi danh nhìn chung đi ngang hoặc tăng.
Tuy vậy, giới chức và các chuyên gia chính sách y tế cảnh báo: tổng số ghi danh hiện tại chưa chắc phản ánh số người thực sự có bảo hiểm trong năm nay. Đợt ghi danh mở sẽ kết thúc vào 15/1 tại hầu hết các bang, nên vẫn còn cơ hội để người dân đăng ký. Ngoài ra, dữ liệu từ tiểu bang chỉ phản ánh một phần; con số toàn quốc cuối cùng do liên bang công bố có thể phải vài tuần nữa mới hoàn chỉnh.
Bà Cynthia Cox, Giám đốc chương trình ACA tại KFF (tổ chức nghiên cứu chính sách y tế phi đảng phái), nhận định dựa trên nghiên cứu của bà, “có vẻ như ghi danh toàn quốc giảm so với năm ngoái, nhưng thoạt nhìn mức giảm không nghiêm trọng như nhiều người từng dự đoán.”
Vẫn có khả năng Quốc hội thông qua dự luật để khôi phục các khoản trợ cấp tăng cường. Tuần trước, Hạ viện đã thông qua dự luật gia hạn tín dụng thuế thêm 3 năm, trong khi Thượng viện đang soạn một phiên bản riêng.
Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật nói rằng ông có thể phủ quyết dự luật gia hạn ba năm này.
Nguy cơ mất bảo hiểm có thể còn tệ hơn
Một số người đã ghi danh cho gói bảo hiểm năm 2026 nhưng có thể không đóng được kỳ phí đầu tiên. Thông thường, các hãng bảo hiểm sẽ chấm dứt các hợp đồng không thanh toán sau vài tuần hoặc vài tháng — nghĩa là quy mô mất bảo hiểm đầy đủ có thể chỉ lộ rõ vào cuối mùa xuân hoặc mùa hè.
“Giống như khác biệt giữa việc bỏ hàng vào giỏ và thực sự trả tiền,” bà Cox nói. “Dữ liệu ghi danh có thể khiến chúng ta tưởng rằng nhiều người có bảo hiểm hơn thực tế.”
Giới chức bang Virginia dự báo số người bỏ bảo hiểm sẽ còn tăng đến tháng 3, khi hết thời gian ân hạn để đóng phí lần đầu và các hãng có thể chấm dứt hợp đồng.
“Xu hướng ghi danh xấu nhất vẫn còn ở phía trước,” ông Kevin Patchett, Giám đốc Virginia’s Insurance Marketplace, nói. “Phải thêm một, hai tháng nữa mới thấy rõ tác động.”
Tại Idaho, giới chức dự kiến số người rời bỏ bảo hiểm sẽ tiếp tục tăng đến tháng 4.
Ông Pat Kelly, Giám đốc điều hành Your Health Idaho (sàn ACA của bang), cho biết khi hủy ghi danh, người dân có thể trả lời một bảng hỏi tự nguyện. “Chúng tôi thấy số người viện dẫn lý do ‘không đủ khả năng chi trả’ cao gấp khoảng ba lần so với cùng kỳ năm ngoái,” ông nói.
Đổ xô sang gói rẻ hơn
Bà Sophie-Charlotte Bidet, một luật sư công làm việc theo hợp đồng tại Mammoth Lakes, California, cho biết phí bảo hiểm của gia đình bà sẽ tăng gấp ba, lên 3.300 USD/tháng, sau khi trợ cấp thuế tăng cường hết hiệu lực.
Bà chuyển từ gói Silver sang Bronze cho năm 2026, nhưng vẫn phải làm thêm hai công việc để gánh khoản phí mới 2.800 USD/tháng.
Đi kèm, mức khấu trừ của gia đình bà tăng mạnh. Hôm Chủ nhật, con gái 10 tuổi của bà — bé Juliet — bị đau cổ tay, nhưng Bidet quyết định không đưa đi phòng cấp cứu, vì lo ngại chi phí tự trả có thể rất cao.
“Cảm giác như bị đấm thẳng vào bụng,” bà nói.
Giới chức California cho biết gần 3/4 số người gia hạn đã chuyển sang gói Bronze. Hơn 1/3 người ghi danh mới năm nay chọn Bronze, so với tỷ lệ chỉ khoảng 1/5 năm ngoái.
Tại Kentucky, bà Beth Fisher, Phó giám đốc điều hành phụ trách đối ngoại thuộc Nội các Y tế và Dịch vụ Gia đình của bang, cho biết gần 15.000 người đã đổi gói, trong đó đa số chuyển sang lựa chọn “dễ chi trả hơn”.
Bà Morse Gasteier của Massachusetts cho biết các nhà chức trách đang thấy tầng lớp trung lưu chuyển sang gói rẻ hơn nhiều hơn trước.
Hệ lụy lan rộng với toàn hệ thống y tế
Các chuyên gia cảnh báo, xu hướng đổi sang gói rẻ hoặc bỏ bảo hiểm có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền trong toàn hệ thống chăm sóc sức khỏe.
“Khi nghĩ đến người không có bảo hiểm hoặc mua những gói bảo hiểm rác, chúng ta biết điều gì sẽ xảy ra,” bà Morse Gasteier nói. “Họ trì hoãn khám chữa bệnh. Bệnh trở nặng. Và không phải họ biến mất khỏi hệ thống y tế — họ vẫn tới phòng cấp cứu, vẫn tới bệnh viện và các trung tâm y tế cộng đồng.”
Những bệnh nhân này vẫn cần được chữa trị; bệnh viện không được phép từ chối người không có khả năng chi trả.
“Nhiều bệnh viện, đặc biệt ở vùng nông thôn, sẽ buộc phải cắt giảm dịch vụ hoặc đóng cửa,” ông Larry Gostin, Giám đốc O’Neill Institute for National and Global Health Law thuộc Đại học Georgetown, nói. “Việc không gia hạn trợ cấp phí bảo hiểm ACA sẽ kích hoạt một cuộc khủng hoảng cấp quốc gia.”
Nguồn NBC news
