Đại học Columbia sa thải gần 180 nhân viên sau khi ông Trump cắt 400 triệu USD vì lo ngại vấn đề bài Do Thái
(AP) — Đại học Columbia cho biết hôm thứ Ba rằng họ sẽ sa thải gần 180 nhân viên để đối phó với việc cựu Tổng thống Donald Trump cắt khoản tài trợ 400 triệu USD do không hài lòng với cách trường xử lý các cuộc biểu tình của sinh viên phản đối chiến tranh Gaza.
Theo thông báo từ trường đại học, những người nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng hoặc không gia hạn hôm thứ Ba chiếm khoảng 20% số nhân viên được trả lương từ các khoản tài trợ liên bang bị chấm dứt.
Người phát ngôn của trường, bà Jessica Murphy, từ chối cho biết liệu sẽ có thêm đợt sa thải nào nữa hay không, nhưng nói rằng Columbia đang thực hiện nhiều biện pháp để tạo sự linh hoạt về tài chính, bao gồm giữ nguyên mức lương hiện tại và đưa ra các ưu đãi nghỉ hưu tự nguyện.
Hoạt động nghiên cứu cũng sẽ bị thu hẹp lại, một số khoa sẽ ngừng các nghiên cứu, trong khi một số khác duy trì một mức độ nghiên cứu nhất định và tìm kiếm nguồn tài trợ thay thế.
Theo trường đại học, các công việc bị ảnh hưởng bao gồm từ dự án phát triển thuốc xịt mũi kháng virus cho các bệnh truyền nhiễm, đến các nghiên cứu khoa học về tử vong và bệnh tật ở phụ nữ mang thai, điều trị bệnh mãn tính như hậu COVID kéo dài, chăm sóc trẻ sơ sinh bị hội chứng cai nghiện opioid, và tầm soát ung thư đại trực tràng.
Dù việc sa thải được dự đoán từ trước, nhưng vẫn khiến giảng viên “nản lòng”, theo ông Marcel Agueros, thư ký của chi nhánh Hiệp hội Giáo sư Đại học Hoa Kỳ (AAUP) tại Columbia. Nhóm này đã đệ đơn kiện chính quyền Trump lên tòa án liên bang, cho rằng việc cắt giảm là bất hợp pháp.
Các quan chức của trường cho biết họ đang làm việc với chính quyền Trump với hy vọng khôi phục khoản tài trợ. Tuy nhiên, ông Agueros, giáo sư ngành thiên văn học, nói rằng sẽ mất nhiều năm để khắc phục thiệt hại đã xảy ra.
“Khi nguồn tài trợ bị gián đoạn, người ta phải rời đi, không thể tuyển người mới, một số sáng kiến phải tạm dừng hoặc hủy bỏ, và nghiên cứu bị đình trệ,” ông nói.
Vào tháng Ba, chính quyền Trump đã rút khoản tài trợ sau khi cho rằng trường Ivy League này đã không đủ mạnh tay với tình trạng bài Do Thái trong khuôn viên trường, giữa bối cảnh chiến tranh Israel-Hamas nổ ra vào tháng 10 năm 2023.
Chỉ trong vài tuần, Columbia đã nhượng bộ trước một loạt yêu cầu từ chính quyền Cộng hòa như điều kiện tiên quyết để được khôi phục tài trợ.
Các yêu cầu bao gồm: cải tổ quy trình kỷ luật sinh viên, cấm người biểu tình đeo mặt nạ, cấm biểu tình trong các tòa nhà học thuật, áp dụng định nghĩa mới về bài Do Thái, và đặt chương trình nghiên cứu Trung Đông dưới sự giám sát của một phó hiệu trưởng, người sẽ có quyền quyết định về chương trình giảng dạy và tuyển dụng.
Sau khi Columbia công bố các thay đổi này, Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ, bà Linda McMahon, cho biết trường đang “đi đúng hướng”, nhưng từ chối cho biết liệu khoản tài trợ có được khôi phục hay không. Các phát ngôn viên của Bộ Giáo dục liên bang chưa phản hồi email yêu cầu bình luận vào thứ Ba.
Columbia từng là trung tâm của các cuộc biểu tình ở các trường đại học Mỹ hồi mùa xuân năm ngoái. Các sinh viên ủng hộ Palestine đã dựng trại và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường vào tháng 4, dẫn đến hàng chục vụ bắt giữ và lan rộng thành phong trào phản đối trên toàn quốc.
Khi trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1, ông Trump đã nhanh chóng cắt tài trợ liên bang cho các trường đại học mà ông cho là quá dung túng với chủ nghĩa bài Do Thái.
GIÃ BIỆT TRƯƠNG HOÀNG XUÂN- TÁC GIẢ BẢN THỀ KHÔNG PHẢN BỘI QUÊ HƯƠNG QUA ĐỜI TẠI SÀI GÒN HƯỞNG THỌ 85 TUỔI!
Dương Ngọc Lãng
Nhạc sĩ Trương Hoàng Xuân không nổi tiếng bằng Anh Việt Thu, Trầm Tử Thiêng… nhưng ông là tác giả bản Thề Không Phản Bội Quê Hương ( nhà báo Tuấn Khanh phỏng vấn ông và được biết như vậy) ” Hàng ngàn cánh tay vươn lên, hàng ngàn cánh tay vươn lên, quyết đấu tranh cho một nền hòa bình công chính….” được người hải ngoại hát trong những buổi sinh hoạt đấu tranh.
Nhiều năm trước, cố nhạc sĩ Ngô Mạnh Thu cho tôi biết rằng tác giả của bản Cờ Bay Trên Cổ Thành Quảng Trị gồm thơ của Tô Kiều Ngân và phổ nhạc bởi Trương Hoàng Xuân. Trên mạng xã hội thì ghi tên tác giả là Lê Kim Hoa. Nhạc sĩ Đỗ Kim Bảng hiện nay đã trên 90 tuổi, cư ngụ tại Quận Cam; cho biết Lê Kim Hoa là tên người yêu của Tô Kiều Ngân.
Cách đây mấy ngày, tôi có nhờ MC Trần Quốc Bảo gọi phôn hỏi Trương Hoàng Xuân để xác nhận rằng ông có phải là đồng tác giả với Tô Kiều Ngân hay không?
Tối Chủ nhật 4-5-2-2025, tôi gặp Trần Quốc Bảo cho biết rằng có gọi về gặp Trương Hoàng Xuân nhưng ông đang mệt và hẹn lúc khác sẽ trả lời. Và TQB kể rằng không ngờ Ngày hôm sau tức là ngày 3-5-2025 thì nhạc sĩ Trương Hoàng Xuân qua đời. Cho nên sự thắc mắc về tác giả thật sự của bản Cờ Bay Trên Cổ Thành Quảng Trị vẫn chưa được xác nhận.
Trương Hoàng Xuân sinh năm 1940 tại Sài Gòn. Ông học nhạc từ nhỏ trong nhà thờ và chơi đàn kiếm sống tại các nhà hàng khi 16 tuổi.
Năm 1960, ông tốt nghiệp Sư phạm, về dạy tại Long Khánh, tỉnh Bình Tuy. Đến năm 1968 thì ông đi lính và được điều về Đài phát thanh Quân đội làm việc chung với Tô Kiều Ngân, Đỗ Kim Bảng, Trầm Tử Thiêng.
Năm 1972, ông được Bộ Giáo dục Việt Nam Cộng hòa bổ nhiệm về dạy nhạc tại trường Trung học tổng hợp Nguyễn An Ninh, Quận 10.
Năm 1978, Sở giáo dục chính quyền mới cho thôi việc, ông xin qua Ngành Bưu điện làm công tác văn nghệ quần chúng cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2000.
Sau khi ly hôn, ông sống một mình tại quận Phú Nhuận. Ông qua đời vào ngày 3 tháng 5 năm 2025 ở tuổi 85.
Nhạc sĩ Trương Hoàng Xuân viết được mấy chục ca khúc, có lúc ghi tên là Thy Linh. Bản Hái Hoa Rừng Cho Em đã được Chế Linh và Thiên Trang hát trên băng nhạc Asia, bản Bạc Trắng Lửa Hồng được Đan Nguyên và Phi Nhung hát trên băng nhạc Thúy Nga.
Lễ hỏa táng ông diễn ra ngày 8 tháng 5 năm 2025 tại Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, Sài Gòn.
Cung Kính Giã Biệt nhạc sĩ Trương Hoàng Xuân! Bản hùng ca của ông viết thật hay nhưng số phận của nó cũng nổi trôi theo vận nước Việt Nam Cộng Hòa!
Mỹ bắt đầu nhận hàng Trung Quốc chịu thuế 145%: Nhập khẩu giảm, nguy cơ thiếu hàng tăng.
Người tiêu dùng Mỹ sắp đối mặt với giá cả leo thang và nguy cơ thiếu hàng do ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại của cựu Tổng thống Donald Trump. Những con tàu đầu tiên chở hàng hóa Trung Quốc chịu mức thuế nhập khẩu 145% đã bắt đầu cập cảng Mỹ, đánh dấu giai đoạn mới của chính sách thuế quan mạnh tay nhằm vào Trung Quốc.
Theo Giám đốc điều hành Cảng Los Angeles, Gene Seroka, lượng hàng cập cảng trong tuần này đã giảm khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái, và lượng hàng trên mỗi tàu giảm tới hơn 50%. Nhiều đơn hàng đã bị hủy do các doanh nghiệp Mỹ không thể gánh chi phí tăng gấp đôi do thuế. Dự kiến trong tháng 5, 20% số chuyến tàu đã bị hủy, và con số này tiếp tục tăng trong tháng 6.
Seroka cảnh báo rằng giá sản phẩm hiện đã tăng gấp 2,5 lần chỉ sau một tháng và không ai biết tình trạng này sẽ kéo dài bao lâu.
Doanh nghiệp tránh thuế, người tiêu dùng gánh hậu quả
Thay vì nhập hàng vào Mỹ, một số nhà bán lẻ chọn lưu kho hàng hóa tại Trung Quốc vì chi phí thấp hơn nhiều so với trả thuế cao. Ryan Petersen, CEO của Flexport, cho biết lượng container nhập khẩu có thể giảm tới 60%, kéo theo nguy cơ thiếu hàng và giá cả tăng mạnh. Khi lượng hàng tồn kho tại Mỹ cạn kiệt, người tiêu dùng sẽ bắt đầu cảm nhận rõ tác động với nguồn cung hạn chế và giá cả leo thang.
Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia dự báo lượng hàng nhập khẩu vào Mỹ sẽ giảm ít nhất 20% trong nửa cuối năm 2025, còn JP Morgan thậm chí dự đoán lượng hàng từ Trung Quốc có thể giảm tới 80%.
Trong thời gian tới, người tiêu dùng vẫn dựa vào hàng tồn kho đã có sẵn tại Mỹ, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình trạng kéo dài thêm vài tuần, hàng sẽ cạn kiệt và các kệ hàng sẽ trống rỗng. Dù không đến mức không còn gì để bán, Seroka cho biết lựa chọn sản phẩm sẽ ít đi, và những mặt hàng được ưa chuộng sẽ đắt đỏ hơn.
Thời kỳ tích trữ kết thúc – thương mại có nguy cơ chững lại
Giai đoạn các doanh nghiệp Mỹ ồ ạt tích trữ hàng hóa để né thuế đã kết thúc. Điều này đã khiến thâm hụt thương mại trong tháng 3 tăng lên mức kỷ lục 140,5 tỷ USD. Tuy nhiên, khi thuế mới đã chính thức có hiệu lực, các chuyên gia dự đoán áp lực lạm phát sẽ gia tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức mua của người dân và đà phục hồi kinh tế.
Dù một số chuyến hàng đã lên đường trước khi thuế được áp dụng vẫn sẽ được miễn thuế nếu cập cảng trước ngày 27/5, các chuyên gia của Wells Fargo cho rằng sau thời điểm đó, khối lượng thương mại sẽ giảm rõ rệt.
Nguồn CNN
Cá sấu gần hồ ở Florida tấn công và giết chết một phụ nữ trên thuyền nhỏ
Một con cá sấu đã tấn công và giết chết một phụ nữ khi bà đang ở trên một chiếc thuyền nhỏ tại vùng nước gần một hồ nổi tiếng ở bang Florida vào thứ Ba, theo thông tin từ giới chức.
Ủy ban Bảo tồn Cá và Động vật Hoang dã Florida (FWC) cho biết người phụ nữ đang ngồi trên thuyền tại cửa suối Tiger Creek – nơi hợp lưu với hồ Kissimmee, cách Orlando khoảng 70 dặm về phía nam – thì bị cá sấu tấn công ngay sau 4 giờ chiều.
Bà đã rơi xuống nước và không còn được nhìn thấy cho đến khi thi thể được tìm thấy gần đó, FWC cho biết trong một tuyên bố.
Lực lượng tham gia cứu hộ bao gồm các sĩ quan bảo tồn động vật hoang dã và cảnh sát trưởng quận Polk, theo FWC.
Văn phòng cảnh sát trưởng cho biết trong một tuyên bố riêng rằng người phụ nữ đang ở trên một chiếc kayak – loại thuyền có thân khép kín – cùng với một người khác không bị thương. Tuy nhiên, một người phát ngôn của FWC nói cơ quan này tin rằng đó là một chiếc xuồng (canoe) – cũng là thuyền dùng mái chèo, nhưng có thân mở.
Một thợ săn cá sấu đã được cử đến hiện trường, theo FWC. Hiện chưa có thông tin cho thấy con cá sấu gây ra vụ tấn công đã bị bắt.
Vụ việc đang được điều tra.
Danh tính người phụ nữ chưa được công bố, và Văn phòng Giám định Y khoa quận Polk chưa phản hồi yêu cầu bình luận vào tối thứ Ba.
Nguồn nbc news
Chính quyền Trump giải thể ủy ban chống lây nhiễm của CDC
Chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã giải thể một ủy ban cố vấn liên bang chuyên đưa ra các hướng dẫn phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện và cơ sở y tế.
Ủy ban này có tên là HICPAC – Ủy ban Thực hành Kiểm soát Lây nhiễm trong Chăm sóc Sức khỏe – là nơi xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia về rửa tay, đeo khẩu trang và cách ly bệnh nhân, được áp dụng rộng rãi tại các bệnh viện Mỹ.
Theo bốn thành viên của ủy ban, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã thông báo việc giải thể HICPAC vào thứ Sáu tuần trước. Một bức thư mà NBC News thu thập được cho biết quyết định này đã có hiệu lực từ ngày 31/3. Lý do đưa ra là để thực hiện sắc lệnh của ông Trump về việc cắt giảm lực lượng lao động liên bang.
Trước đó, một số hiệp hội y tế đã gửi thư lên Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., kêu gọi giữ lại ủy ban vì lo ngại việc cắt giảm ảnh hưởng đến hoạt động của ngành y tế công. Hiện CDC và Bộ Y tế chưa phản hồi về việc này.
Trang web của HICPAC hiện vẫn còn truy cập được, nhưng không còn được cập nhật nữa.
Một số thành viên lo ngại rằng việc giải thể HICPAC sẽ khiến các hướng dẫn y tế không còn được cập nhật theo tiến bộ khoa học mới hoặc không kịp thời ứng phó với các loại vi khuẩn mới kháng thuốc – điều đặc biệt nguy hiểm trong bệnh viện.
Connie Steed, thành viên ủy ban từ năm 2023, cho rằng nếu không có HICPAC, khi cần thay đổi hướng dẫn, các bệnh viện sẽ phải tự xoay xở.
Bác sĩ Anurag Malani, thành viên mới của HICPAC, cho biết ủy ban đang gần hoàn thành bộ hướng dẫn mới về phòng ngừa mầm bệnh lây qua không khí – bộ hướng dẫn chưa được cập nhật từ năm 2007. Trong đó có đề xuất gây tranh cãi là cho phép dùng khẩu trang y tế thay cho khẩu trang N95 trong một số trường hợp.
Ông nói rằng những bài học từ đại dịch Covid đã giúp hình thành hướng dẫn mới này, và nếu không tiếp tục hoàn thiện, hệ thống y tế sẽ kém sẵn sàng hơn khi gặp đại dịch tương tự.
Jane Thomason – chuyên gia kiểm soát lây nhiễm tại Hiệp hội Y tá Quốc gia – cũng bày tỏ tiếc nuối vì ủy ban bị giải thể. Dù tổ chức của cô từng chỉ trích một số hướng dẫn của HICPAC, nhưng cô cho rằng việc không còn các cuộc họp công khai sẽ làm giảm tính minh bạch và ảnh hưởng đến an toàn của bệnh nhân và nhân viên y tế.
Theo CDC, HICPAC đã đưa ra tổng cộng 540 khuyến nghị trong suốt hơn 30 năm hoạt động, trong đó 90% đã được CDC áp dụng. Bác sĩ Malani nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các hướng dẫn thống nhất để tránh tình trạng mỗi bang, mỗi địa phương phải tự xử lý theo cách riêng.
Nguồn nbc news
Dấu vân tay trên bao thuốc lá giúp phá vụ án mạng chưa có lời giải ở San Jose
( KRON ) — Một người đàn ông Ohio phải đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội siết cổ một người phụ nữ 24 tuổi mà hắn ta gặp tại một quán bar ở San Jose 48 năm trước, Văn phòng Biện lý Quận Santa Clara thông báo hôm thứ Ba. Willie Eugene Sims, hiện 69 tuổi, đã bị bắt sau khi các thám tử cho biết dấu vân tay của hắn ta được tìm thấy trên bao thuốc lá của nạn nhân.
Jeanette Ralston được bạn bè nhìn thấy lần cuối khi còn sống khi cô rời quán bar Lion’s Den ngay trước nửa đêm ngày 31 tháng 1 năm 1977. Bạn bè cô kể với các nhà điều tra rằng cô đi cùng một người đàn ông lạ mặt mà cô vừa gặp tại quán bar.
Ralston, một cư dân San Mateo, được phát hiện đã chết vào ngày hôm sau. Các công tố viên cho biết thi thể của cô bị “kẹt chặt” bên trong chiếc Volkswagen Beetle của cô, chiếc xe được tìm thấy đỗ tại một khu chung cư gần quán bar San Jose. Giám định y khoa của Quận Santa Clara phát hiện ra rằng Ralston chết do bị siết cổ bằng một chiếc áo sơ mi dài tay. Bằng chứng, theo văn phòng của DA, cho thấy cô đã bị tấn công tình dục.
“Kẻ giết người đã cố đốt xe của cô ấy, nhưng xe không cháy”, các công tố viên cho biết.
Vụ án bị rơi vào im lặng sau khi không có nghi phạm nào được xác định vào thời điểm đó.
Vào tháng 8 năm 2024, một dấu vân tay trên một gói thuốc lá Eve thuộc về Ralston được tìm thấy trùng khớp với Sims, văn phòng DA cho biết. Sims đã đóng quân tại Fort Ord ở Quận Monterey với tư cách là một binh nhì của Quân đội Hoa Kỳ và bị kết án vào năm 1978 vì tội tấn công giết người.
Văn phòng DA giải thích rằng Sims đã chuyển khỏi California trước khi DNA của hắn ta được nhập vào cơ sở dữ liệu CODIS. Vài tuần trước, các điều tra viên đã đến Ohio để thu thập mẫu DNA từ Sims.
Văn phòng công tố viên cho biết: “Phòng thí nghiệm tội phạm của công tố viên đã tìm thấy ADN phù hợp với Sims trên móng tay của Ralston và chiếc áo dùng để siết cổ cô ấy”.
Sims đang chờ dẫn độ về California. Nếu bị kết tội, hắn ta phải đối mặt với mức án tù từ 25 năm đến chung thân.
Ny (Theo KRON)
Hai phi cơ United va chạm cánh trên đường băng
SAN FRANCISCO ( KRON ) — Hai máy bay của United Airlines đã va chạm cánh với nhau trên đường băng tại Phi trường quốc tế San Francisco vào đêm Thứ Hai. Sự cố xảy ra khi một trong hai phi cơ đang lùi khỏi cổng, theo người phát ngôn của hãng hàng không, khiến hai chuyến bay xuyên Thái Bình Dương chở hơn 500 hành khách phải hủy bỏ.
Không có thương vong nào xảy ra và hành khách đều rời khỏi cả 2 phi cơ. United Airlines cho biết họ đang làm việc với hành khách để đặt lại chỗ cho họ trên các chuyến bay khác.
Cả hai phi cơ liên quan đều là Boeing 777. Một trong hai phi cơ, UA877, bay đến Hồng Kông, chở 306 hành khách và 16 thành viên phi hành đoàn. Chiếc còn lại, UA863, bay đến Sydney, chở 202 hành khách và 16 thành viên phi hành đoàn.
Theo Cục Hàng không Liên bang, vụ va chạm giữa hai phi cơ xảy ra vào khoảng 12:35 sáng, khi đó các phi cơ đang di chuyển trong khu vực mà bộ phận kiểm soát không lưu không liên lạc với phi hành đoàn.
Khi một trong những chiếc Boeing 777 đang rời khỏi cổng để bay đến Sydney, Úc, đầu cánh phải của nó đã chạm vào đầu cánh trái của một chuyến bay khởi hành đến Hồng Kông, FAA cho biết trong một tuyên bố. Một đoạn video dường như được quay từ bên trong một trong những nhà ga của phi trường cho thấy các công nhân đứng trên một thang máy thủy lực đang kiểm tra điểm mà hai cánh bị chạm vào.
United không nói rõ phi cơ bị hư hại như thế nào hoặc nguyên nhân dẫn đến tai nạn.
Tai nạn xảy ra vào thời điểm lo ngại gia tăng về hàng không thương mại tại Hoa Kỳ, sau các vụ tai nạn, gián đoạn và vấn đề đường bay khác và một tuần sau khi các kiểm soát viên không lưu mất liên lạc tạm thời với các máy bay tại Phi trường quốc tế Newark Liberty, công đoàn của họ cho biết. Sự cố liên lạc tại Newark đã gây ra hàng trăm chuyến bay bị hoãn và hủy, ngoài ra còn có hàng chục chuyến bay bị chuyển hướng. Tuần trước, United cho biết họ sẽ cắt giảm lịch trình bay hàng ngày tại Newark, với lý do thiếu hụt kiểm soát viên không lưu.
Tháng trước, hai phi cơ phản lực của American Airlines, trong đó có một máy bay chở ít nhất sáu thành viên Quốc hội từ New York và New Jersey, đã va cánh trên đường băng tại Phi trường Quốc gia Ronald Reagan bên ngoài Washington.
Không có ai bị thương trong vụ việc đó, nhưng nó đã mang lại sự giám sát mới về vấn đề an toàn tại Phi trường, nơi một phi cơ phản lực khu vực của American Airlines đang thực hiện phương án tiếp cận cuối cùng đã bị một trực thăng của Quân đội đâm vào ngày 29 tháng 1, khiến toàn bộ 67 người trên hai phi cơ thiệt mạng. Vụ tai nạn đó là vụ tai nạn chết người nhất ở Hoa Kỳ trong 20 năm.
Hôm thứ năm, các nhân viên kiểm soát không lưu đã chỉ thị cho hai chuyến bay thương mại hủy hạ cánh tại Phi trường Reagan vì một trực thăng của Quân đội Hoa Kỳ đang chuẩn bị hạ cánh gần Ngũ Giác Đài, FAA cho biết và cho biết thêm rằng họ đang điều tra.
Ngay sau khi những chuyến bay bị hủy bỏ đó, Quân đội cho biết họ đã đình chỉ các chuyến bay huấn luyện xung quanh Ngũ Giác Đài.
Ny (Theo NY times)
Trump đối đầu các đại học danh giá, Hạ viện Cộng hòa đề xuất tăng mạnh thuế lên quỹ tài trợ
(AP) – Cuộc chiến ngày càng căng thẳng giữa cựu Tổng thống Donald Trump và các trường đại học danh giá tại Mỹ đang tạo đà cho các nỗ lực của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện nhằm siết chặt các đặc quyền tài chính mà những ngôi trường này đang được hưởng. Một trong những biện pháp mạnh tay được đề xuất là tăng mức thuế đánh vào lợi nhuận từ quỹ tài trợ của các trường – hiện ở mức 1,4% – lên ít nhất 14%, thậm chí có thể lên tới 21%, tương đương mức thuế doanh nghiệp.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Trump liên tục chỉ trích các trường đại học hàng đầu như Harvard hay Columbia vì theo ông, họ đang gieo rắc tư tưởng “cánh tả cực đoan” cho sinh viên. Gần đây, chính quyền Trump đã gửi thư tới Đại học Harvard để ngăn chặn các khoản tài trợ mới, đồng thời nhấn mạnh rằng quỹ tài trợ hơn 53 tỷ USD của trường – phần lớn không chịu thuế – thậm chí còn lớn hơn GDP của nhiều quốc gia.
Quan điểm của Trump nhanh chóng được các nghị sĩ Đảng Cộng hòa ủng hộ và đẩy mạnh trong Quốc hội. Họ đặt ra câu hỏi vì sao những trường đại học với nguồn tài chính khổng lồ lại được hưởng các ưu đãi về thuế mà phần lớn doanh nghiệp tư nhân không có. Trong một bức thư gửi Đại học Brown hồi tháng trước, Hạ nghị sĩ Troy Nehls (bang Texas), người đề xuất dự luật tăng thuế, cho biết Quốc hội đang xem xét lại liệu các quỹ tài trợ này có thực sự phục vụ lợi ích công cộng hay chỉ đơn thuần là công cụ đầu tư tài chính trong môi trường “gần như không chịu thuế.”
Hiện tượng này cho thấy niềm tin từng được xem là hiển nhiên – rằng các trường đại học đóng vai trò đủ quan trọng với xã hội để được miễn thuế – đang bị thách thức. Và điều đó diễn ra đúng lúc Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát đang tìm cách bù đắp khoản cắt giảm ngân sách lên tới 1,5 nghìn tỷ USD thông qua các điều chỉnh trong luật thuế.
Nguồn gốc chính sách: thuế quỹ tài trợ bắt đầu từ thời Trump
Trước năm 2017, các trường đại học không bị đánh thuế trên lợi nhuận từ các khoản đầu tư trong quỹ tài trợ. Tuy nhiên, với luật cải cách thuế được thông qua dưới thời Tổng thống Trump, mức thuế 1,4% đã được áp dụng đối với các trường có từ 500 sinh viên trở lên và quỹ tài trợ trung bình ít nhất 500.000 USD cho mỗi sinh viên toàn thời gian.
Đầu năm nay, Ủy ban Thuế vụ Hạ viện đã đề xuất nâng mức thuế này lên 14%. Một số nghị sĩ muốn đẩy con số đó lên 21%, thậm chí có người từng đề xuất mức 35% – điển hình là Phó Tổng thống đương nhiệm J.D. Vance khi còn là thượng nghị sĩ.
Năm 2023, mức thuế hiện hành đã mang lại cho ngân sách liên bang khoảng 380 triệu USD từ 56 trường đại học. Nếu tăng lên 14%, chính phủ có thể thu thêm khoảng 10 tỷ USD trong một thập kỷ – một con số không nhỏ, nhưng vẫn chưa đáng kể trong tổng thể các kế hoạch ngân sách lớn hơn của Quốc hội.
Theo Steven Bloom, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo dục Hoa Kỳ – đại diện cho hàng trăm hiệu trưởng các trường đại học trên toàn quốc – động lực đằng sau đề xuất tăng thuế này dường như không phải vì lý do tài chính thuần túy. “Số tiền có thể thu được không lớn, vì vậy động cơ thực sự dường như nằm ở chỗ khác,” ông nói, hàm ý rằng đó là một phần trong nỗ lực tấn công rộng hơn vào nền giáo dục đại học.
Nguồn tài chính khổng lồ của các trường đại học danh tiếng đang bị đặt nghi vấn về tính minh bạch và công bằng.
Đối với các trường đại học, quỹ tài trợ được xem là nền tảng đảm bảo sự ổn định lâu dài. Các trường thường chỉ sử dụng khoảng 5% lợi nhuận từ quỹ mỗi năm để hỗ trợ học bổng, chi phí giảng dạy và hoạt động thường xuyên. Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng các trường đã tích lũy được khối tài sản khổng lồ trong khi vẫn thu học phí cao ngất ngưởng – nhiều nơi lên đến 95.000 USD/năm.
Các trường như Harvard và Yale sở hữu hàng chục tỷ USD trong quỹ tài trợ, khiến dư luận đặt câu hỏi liệu họ có thực sự cần thêm ưu đãi thuế. Hiện tại, có khoảng 50 trường đại học tại Mỹ có quỹ tài trợ trên 1 tỷ USD, trong khi phần lớn các trường còn lại có quy mô tài chính khiêm tốn hơn nhiều.
Những đề xuất tăng thuế nếu được thông qua có thể gây thêm áp lực tài chính, nhất là với các trường đã phải dùng đến quỹ dự trữ để bù đắp cắt giảm chi tiêu trong bối cảnh kinh tế không ổn định. Tương lai của hàng nghìn sinh viên có thể bị ảnh hưởng nếu nguồn tài trợ học bổng bị thu hẹp.