Khi chiến trường Biển Đen rực lửa với những đòn đánh táo bạo, thì phía sau hậu tuyến lại xuất hiện dấu hiệu chững lại, đẩy Ukraine vào thế vừa chiến đấu vừa chờ đợi…
Cuối tháng 4 năm 2026, cuộc chiến giữa Nga và Ukraine bất ngờ leo thang theo hai hướng tưởng như trái ngược nhưng lại gắn chặt với nhau: một bên là dấu hiệu suy giảm cam kết viện trợ quân sự lâu dài từ phía Hoa Kỳ, bên kia là những đòn tấn công táo bạo của Ukraine ngay tại vùng biển chiến lược gần cầu Kerch, biểu tượng quan trọng của Nga tại Crimea. Những diễn biến này không chỉ làm thay đổi cục diện chiến trường mà còn phơi bày một thực tế khắc nghiệt: Ukraine đang phải tiếp tục chiến đấu trong khi hậu phương quốc tế bắt đầu lung lay.
Ngày 30 tháng 4 năm 2026, trong một phiên điều trần tại Quốc hội Hoa Kỳ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth xác nhận Ngũ Giác Đài đã giải ngân khoảng 400 triệu Mỹ kim viện trợ quân sự cho Ukraine sau nhiều tháng trì hoãn. Tuy nhiên, phía sau quyết định này lại là một chi tiết gây tranh cãi: khoản viện trợ dài hạn cho năm 2027, dù từng được Quốc hội thông qua về nguyên tắc, lại không được ưu tiên đưa vào kế hoạch ngân sách thực tế.
Nhiều thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã công khai chỉ trích sự chậm trễ này, cho rằng nguồn viện trợ bị “nằm im” trong Ngũ Giác Đài trong khi Ukraine vẫn đang chịu áp lực quân sự ngày càng nặng nề từ phía Nga. Việc ngân sách năm 2027 bị treo lơ lửng không còn đơn thuần là chuyện kỹ thuật tài chánh, mà phản ánh một sự thay đổi trong cách nhìn chiến lược của Washington: từ hỗ trợ gần như vô hạn sang tính toán lại cái giá phải trả trong một cuộc chiến kéo dài.
Trong khi đó, ngay trên chiến trường, Ukraine dường như không chờ đợi. Đêm 29 rạng sáng 30 tháng 4 năm 2026, lực lượng hải quân Ukraine đã mở một cuộc tấn công trực tiếp vào các chiến hạm Nga đang làm nhiệm vụ bảo vệ cầu Kerch. Theo phía Ukraine, các mục tiêu bị đánh trúng gồm tàu tuần tra Sobol thuộc lực lượng an ninh FSB và tàu chống phá hoại lớp Grachonok.
Đây không phải chỉ là một đòn đánh mang tính biểu tượng. Cầu Kerch từ lâu được xem là huyết mạch tiếp vận của Nga tại Crimea, đồng thời cũng là biểu tượng chính trị kể từ khi Moscow sáp nhập bán đảo này vào năm 2014. Trước đó, vào tháng 6 năm 2025, Ukraine từng thực hiện một vụ nổ lớn làm gián đoạn hoạt động của cây cầu trong nhiều giờ. Nhưng lần này, thay vì đánh vào cấu trúc cầu, họ nhắm thẳng vào lực lượng bảo vệ, một dấu hiệu cho thấy chiến lược đã thay đổi: chuyển sang bào mòn năng lực phòng thủ của đối phương.
Những đoạn video do phía Ukraine công bố cho thấy các chiến hạm Nga bị đánh trúng trong đêm tối, với những cú đánh chính xác gây thiệt hại và thương vong. Điều đáng chú ý là cuộc tấn công diễn ra ngay trong khu vực được kiểm soát nghiêm ngặt, từng được xem là vùng khó tiếp cận. Điều này cho thấy khả năng tác chiến bất đối xứng của Ukraine đang gia tăng, đặc biệt trong lĩnh vực hải quân và thiết bị không người lái.
Hai diễn biến, một bên là sự do dự từ phía Hoa Kỳ, một bên là sự táo bạo của Ukraine, đã tạo ra một nghịch lý rõ ràng: Ukraine đang chiến đấu quyết liệt hơn trong khi nguồn hỗ trợ lại trở nên bấp bênh hơn. Đây chính là điểm nghẽn chiến lược. Một cuộc chiến tiêu hao không thể kéo dài chỉ bằng ý chí, nhưng cũng không thể giành phần thắng nếu thiếu những đòn đánh mang tính đột phá.
Ở góc độ chính trị, việc Washington chần chừ với gói viện trợ năm 2027 có thể được xem như một tín hiệu gửi đến cả hai phía. Đối với Ukraine, đó là lời nhắc rằng sự hỗ trợ không phải vô hạn. Đối với Nga, đó có thể là dấu hiệu cho thấy phương Tây bắt đầu mệt mỏi. Nhưng vấn đề là những tín hiệu như vậy không bao giờ đứng yên. Chúng luôn bị diễn giải, khai thác, và trở thành một phần của cuộc chiến tâm lý.
Trong bối cảnh đó, đòn tấn công tại khu vực Kerch không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là một tuyên bố chính trị. Ukraine đang cố chứng minh rằng họ vẫn có khả năng gây tổn thất cho Nga, ngay cả khi nguồn lực bị hạn chế. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc họ phải chấp nhận rủi ro lớn hơn, thực hiện những chiến dịch táo bạo hơn và nguy hiểm hơn.
Cuộc chiến vì vậy đang bước sang một giai đoạn mới. Không còn là những chiến tuyến cố định, mà là những đòn đánh bất ngờ, những quyết định tài chánh mang tính chiến lược, và những dấu hiệu mệt mỏi từ các bên hậu thuẫn. Khi chiến tranh kéo dài, câu hỏi không còn đơn giản là ai đúng hay ai sai, mà là ai còn đủ sức để tiếp tục.
Trong bức tranh đó, Ukraine đang ở vào một vị trí mong manh: vừa phải chứng minh khả năng chiến đấu, vừa phải thuyết phục đồng minh rằng họ vẫn xứng đáng được hỗ trợ.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp…)
