Những chiếc UAV nhỏ bé đang khoét sâu vào hệ thống phòng thủ của Israel, trong khi những tính toán lớn hơn giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran âm thầm đẩy khu vực tiến gần tới ngưỡng bùng nổ…
Cuối tháng 4 và đầu tháng 5 năm 2026, Trung Đông bước vào một giai đoạn căng thẳng mới với nhịp độ leo thang dồn dập. Các cuộc tấn công bằng UAV của lực lượng Hezbollah không chỉ gây thương vong thực sự mà còn làm lộ ra những điểm yếu đáng lo ngại trong hệ thống phòng không vốn được xem là gần như bất khả xâm phạm của Israel. Trong khi đó, ở tầng chiến lược, nhiều dấu hiệu cho thấy Washington và Tel Aviv đang chuẩn bị cho một kịch bản đối đầu trực diện hơn với Iran, khiến toàn bộ khu vực trở nên ngột ngạt như một quả bom chậm chờ ngày kích nổ.
Ngày 28 tháng 4 năm 2026, theo các báo cáo từ chiến trường miền Nam Lebanon, lực lượng Hezbollah đã tung ra hàng loạt UAV tấn công vào các đơn vị quân đội Israel đóng gần biên giới. Những thiết bị bay nhỏ, chi phí thấp nhưng linh hoạt này đã gây thương vong cho binh sĩ Israel, trong đó có vụ tấn công khiến một quân nhân thiệt mạng và nhiều người khác bị thương chỉ vài ngày trước đó.
Điều khiến giới quân sự đặc biệt quan ngại không chỉ là con số thương vong, mà nằm ở cách Hezbollah vận dụng chiến thuật. Các UAV thế hệ mới sử dụng kỹ thuật điều khiển qua cáp quang, gần như không bị ảnh hưởng bởi các hệ thống gây nhiễu điện tử, đã khiến nhiều tầng phòng thủ của Israel trở nên kém hiệu quả. Những chiếc drone này bay thấp, nhanh, khó phát hiện, và quan trọng hơn hết là chi phí rẻ đến mức có thể được sử dụng theo kiểu “đánh dồn dập”, liên tiếp nhằm làm quá tải hệ thống phòng thủ.
Một trong những biểu tượng sức mạnh quân sự của Israel là hệ thống Iron Dome, vốn được thiết kế để đánh chặn rocket và hỏa tiễn tầm ngắn, nay đang đứng trước một thử thách hoàn toàn khác. Trong một đợt tấn công vào tháng 3 năm 2026, Hezbollah đã phóng hơn 100 rocket, khiến hệ thống này bị quá tải và chỉ đánh chặn được khoảng một nửa mục tiêu. Khi kết hợp rocket với UAV có khả năng đánh chính xác, chiến thuật của Hezbollah đang dần biến hệ thống phòng không nhiều tầng của Israel thành một cấu trúc bị xuyên thủng từng lớp.
Các chuyên gia quân sự cho rằng Hezbollah không chỉ tấn công đơn thuần, mà còn “thử lửa” hệ thống phòng thủ của Israel theo thời gian thực. Mỗi đợt tấn công là một lần thu thập dữ kiện: radar phản ứng ra sao, thời gian đánh chặn bao lâu, điểm nào dễ bị lọt. Đây là kiểu chiến tranh học hỏi liên tục, nơi mỗi sơ hở của đối phương trở thành kinh nghiệm cho đòn kế tiếp.
Trong khi đó, phía Israel cũng không ngồi yên. Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã ra lệnh cho quân đội phản công với cường độ tối đa vào các mục tiêu của Hezbollah sau hàng loạt vụ UAV và rocket vi phạm lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh. Không quân Israel đã tiến hành những đợt oanh kích quy mô lớn vào Lebanon, có lúc đánh trúng hơn 100 mục tiêu chỉ trong vài phút trong chiến dịch mang tên “Eternal Darkness”.
Tuy nhiên, mỗi đòn trả đũa lại kéo theo một vòng xoáy mới. Hezbollah tiếp tục phóng UAV, rocket, thậm chí phối hợp với các lực lượng khác trong cái gọi là “trục kháng chiến”, trong đó có lực lượng Houthi tại Yemen, vốn cũng đã tiến hành các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và drone vào Israel cùng thời điểm. Cuộc xung đột vì thế không còn là một mặt trận riêng lẻ, mà đang lan rộng thành một mạng lưới chiến tranh trên toàn khu vực.
Trong bối cảnh đó, yếu tố then chốt không còn chỉ nằm ở Lebanon hay Israel, mà ở Iran, quốc gia được cho là hậu thuẫn Hezbollah. Các cuộc thương thuyết giữa Hoa Kỳ và Iran về chương trình hạt nhân đang rơi vào bế tắc, trong khi các động thái quân sự ngày càng cứng rắn từ hai phía làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu trực diện.
Giới phân tích cho rằng Washington và Tel Aviv đang chuẩn bị cho một kịch bản “đánh tới cùng” nếu đàm phán thất bại. Điều này không nhất thiết dẫn tới một cuộc chiến tổng lực ngay tức khắc, nhưng mở ra khả năng về những đòn tấn công phủ đầu, các chiến dịch không kích quy mô lớn, hoặc thậm chí là xung đột nhiều mặt trận với sự tham gia của các lực lượng ủy nhiệm của Iran.
Vấn đề là nếu kịch bản đó xảy ra, Hezbollah sẽ không còn chỉ là một lực lượng ở biên giới, mà có thể trở thành mũi tấn công trực diện vào Israel từ phía Bắc. Với năng lực UAV ngày càng được cải tiến, họ có thể biến toàn bộ miền Bắc Israel thành khu vực luôn bị uy hiếp, nơi không một hệ thống phòng không nào bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Một viên chức quân sự Israel thừa nhận trong nội bộ rằng mối đe dọa từ UAV “không còn là chuyện tương lai, mà đã là thực tại”. Khi những thiết bị giá vài trăm Mỹ kim có thể xuyên thủng hệ thống phòng thủ trị giá hàng tỷ, cán cân chiến tranh đang thay đổi theo cách mà các học thuyết quân sự cũ không còn theo kịp.
Trong khi đó, dân thường ở cả hai phía tiếp tục phải gánh chịu hậu quả. Hơn 2.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon kể từ khi xung đột bùng phát trở lại vào tháng 3 năm 2026, trong khi các đợt tấn công bằng rocket và drone cũng gây thương vong tại Israel. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ bạo lực, mà còn cho thấy một thực tế lạnh lùng: chiến tranh đang tiến gần tới điểm không thể quay đầu.
Trung Đông lúc này giống như một bàn cờ mà mọi quân cờ đều đã vào vị trí. Hezbollah thử sức bằng UAV, Israel đáp trả bằng không kích, Iran đứng phía sau với những tính toán chiến lược, còn Hoa Kỳ theo dõi với khả năng can thiệp bất cứ lúc nào. Không bên nào thật sự mong muốn một cuộc chiến toàn diện, nhưng từng bước đi hiện tại lại đang đẩy họ đến gần kịch bản đó hơn bao giờ hết. Một cuộc chiến lớn, và không còn chỗ cho những bước lùi.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp …)
