Calitoday News – Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đang kêu gọi Tổng thống Donald Trump xem xét nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Triều Tiên để đổi lấy việc Bình Nhưỡng ngừng phát triển thêm vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo liên lục địa, trong một nỗ lực phá vỡ thế bế tắc kéo dài trên bán đảo Triều Tiên.
Trong cuộc phỏng vấn với The New York Times trước khi tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, ông Lee cho rằng chính sách yêu cầu Triều Tiên phi hạt nhân hóa hoàn toàn trước khi nhận được những nhượng bộ không còn thực tế trong hoàn cảnh hiện nay.
Ông Lee cho rằng có giá trị đáng kể trong việc đánh đổi một phần các biện pháp trừng phạt mà ông nhận định không đạt hiệu quả như mong muốn để lấy việc Bình Nhưỡng ngừng phát triển thêm vũ khí hạt nhân và công nghệ tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Đóng băng trước, giải trừ sau
Đề xuất của ông Lee dựa trên một tiến trình gồm ba giai đoạn: đóng băng, cắt giảm và cuối cùng là giải trừ chương trình hạt nhân của Triều Tiên.
Bước đầu tiên sẽ là thuyết phục Bình Nhưỡng ngừng mở rộng kho vũ khí hạt nhân và khả năng tên lửa. Đổi lại, Mỹ và các đối tác có thể đưa ra những nhượng bộ về kinh tế hoặc chính trị, trong đó có việc nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt.
Nếu giai đoạn này thành công, hai bên sẽ từng bước xây dựng lòng tin, tiến tới cắt giảm kho vũ khí hiện có và cuối cùng hướng đến mục tiêu phi hạt nhân hóa.
Ông Lee ví cách tiếp cận này với việc muốn thay đổi hướng của một chiếc xe đang chạy thì trước tiên phải khiến nó dừng lại. Theo ông, chờ đợi Triều Tiên đồng ý giải trừ hoàn toàn trong một bước sẽ chỉ tạo thêm thời gian để Bình Nhưỡng tiếp tục mở rộng kho vũ khí.
Hàn Quốc cảnh báo Triều Tiên có thể sản xuất thêm 10 đến 20 vũ khí hạt nhân mỗi năm
Một trong những lý do khiến ông Lee thúc đẩy giải pháp mới là tốc độ phát triển kho vũ khí của Triều Tiên.
Theo đánh giá được Tổng thống Hàn Quốc dẫn lại, Bình Nhưỡng hiện có khả năng sản xuất, hoặc có thể đã sản xuất, thêm khoảng 10 đến 20 vũ khí hạt nhân mỗi năm.
Ông Lee cảnh báo rằng nếu tình trạng hiện nay tiếp tục, Triều Tiên sẽ ngày càng tích lũy nhiều đầu đạn và tên lửa hơn. Ông còn nêu nguy cơ Bình Nhưỡng có thể tìm cách xuất khẩu công nghệ hoặc vũ khí hạt nhân để thu lợi một khi họ tin rằng đã sở hữu đủ số lượng để bảo đảm an ninh cho chính mình.
Seoul chuyển từ “phi hạt nhân hóa trước” sang cách tiếp cận từng bước
Đề xuất phản ánh sự thay đổi đáng kể trong chính sách của chính quyền ông Lee đối với miền Bắc.
Thay vì đặt việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn làm điều kiện tiên quyết, Seoul đang thúc đẩy một cách tiếp cận theo từng giai đoạn, trong đó việc giảm căng thẳng và ngăn kho vũ khí Triều Tiên tiếp tục tăng lên được xem là mục tiêu trước mắt.
Ông Lee cho rằng mục tiêu cuối cùng vẫn là loại bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, nhưng tiến trình cần được chia thành những bước nhỏ có thể thương lượng được.
Trong cuộc phỏng vấn riêng với Associated Press, ông Lee nói các nhượng bộ kinh tế và chính trị có thể được đưa ra tương ứng với từng bước tiến của Bình Nhưỡng.
Nhưng kế hoạch cũng có rủi ro
Một trong những vấn đề gây tranh luận với cách tiếp cận này là khả năng Triều Tiên nhận được nới lỏng trừng phạt sau khi đóng băng chương trình nhưng sau đó từ chối thực hiện các bước tiếp theo để cắt giảm và giải trừ kho vũ khí hiện có.
Ông Lee thừa nhận đây là vấn đề cần được tính đến trong đàm phán. Theo ông, một thỏa thuận cần tạo ra các bước trao đổi tương ứng và cho Bình Nhưỡng thấy rằng tiến tới hòa bình ổn định có thể đem lại lợi ích về an ninh và kinh tế.
Trump muốn nối lại đối thoại với Kim Jong Un
Đề xuất của ông Lee xuất hiện trong lúc Tổng thống Trump đang tìm cách nối lại ngoại giao trực tiếp với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.
Ông Trump từng gặp ông Kim ba lần trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, nhưng các cuộc đàm phán cuối cùng rơi vào bế tắc vì bất đồng về việc Triều Tiên phải giải trừ hạt nhân đến mức nào để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Ông Trump gần đây tiếp tục bày tỏ mong muốn gặp lại ông Kim. Chính quyền Trump cũng đã thu hẹp một phần cuộc tập trận quân sự lớn với Hàn Quốc, động thái mà ông Lee xem là một tín hiệu nhằm tạo điều kiện cho đối thoại.
Tuy nhiên, Bình Nhưỡng đến nay vẫn chưa đáp lại các đề nghị đối thoại và cho rằng Washington phải chấm dứt những chính sách mà Triều Tiên xem là thù địch, bao gồm các biện pháp trừng phạt và yêu cầu phi hạt nhân hóa.
Triều Tiên vừa thử hệ thống tên lửa mới
Đề xuất ngoại giao được đưa ra đúng lúc căng thẳng quân sự vẫn tiếp diễn.
Triều Tiên hôm thứ Ba công bố cuộc thử nghiệm một hệ thống vũ khí mới mà Bình Nhưỡng mô tả là có ý nghĩa lớn đối với khả năng chiến đấu. Những hình ảnh được truyền thông nhà nước công bố cho thấy loại tên lửa từng được Triều Tiên mô tả là vũ khí siêu vượt âm.
Quân đội Hàn Quốc trước đó phát hiện hai tên lửa tầm ngắn được phóng từ khu vực Wonsan về phía biển. Ông Kim Jong Un trực tiếp theo dõi cuộc thử nghiệm cùng con gái.
Quan hệ hai miền vẫn đóng băng
Dù Seoul muốn nối lại đối thoại, quan hệ liên Triều hiện vẫn ở mức rất căng thẳng.
Ông Kim Jong Un đã từ bỏ chính sách lâu đời hướng tới thống nhất hai miền và xác định Hàn Quốc là một quốc gia thù địch. Bình Nhưỡng cũng tăng cường các công trình phòng thủ dọc khu vực biên giới.
Ông Lee tuy vậy vẫn muốn đóng vai trò thúc đẩy việc nối lại đối thoại Mỹ-Triều, với hy vọng một cuộc gặp mới giữa ông Trump và ông Kim có thể tạo điều kiện khôi phục cả đối thoại giữa Seoul và Bình Nhưỡng.
Tổng thống Hàn Quốc dự kiến trình bày cách tiếp cận này tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc: trước tiên ngăn Triều Tiên tiếp tục mở rộng kho vũ khí, sau đó từng bước cắt giảm và cuối cùng tiến tới giải trừ hạt nhân, với các biện pháp nới lỏng trừng phạt và những nhượng bộ khác được sử dụng làm công cụ thương lượng trong từng giai đoạn.
Calitoday tổng hợp
