Iran tiếp tục nhắm vào các mục tiêu quân sự của Hoa Kỳ tại vùng Vịnh. Washington lập tức trả đũa bằng những cuộc oanh kích vào một địa điểm phóng hỏa tiễn của Vệ binh Cách mạng Iran trên đảo Qeshm. Trong khi đó, liên quân do Saudi Arabia cầm đầu tuyên bố mở những cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào lực lượng Houthi tại Yemen. Đáng quan ngại hơn cả là hai hải lộ chiến lược, eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb, đều đang chịu sức ép quân sự ngày càng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến việc vận chuyển dầu khí cũng như hoạt động thương mại quốc tế…
Theo hãng thông tấn Associated Press (AP), ngày 17 tháng 11 năm 2026, Iran đã mở cuộc tấn công thứ ba trong vòng năm ngày nhắm vào các mục tiêu quân sự Hoa Kỳ tại Bahrain. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã sử dụng phi cơ không người lái để tấn công hệ thống radar tại căn cứ không quân Sheikh Isa, nơi có những cơ sở phục vụ lực lượng Hoa Kỳ. Phía Bahrain thông báo hệ thống phòng không đã đánh chặn cuộc tấn công này. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cũng xác nhận nhiều phi cơ không người lái của Iran đã bị bắn hạ, không gây thiệt hại cho các trang thiết bị quân sự của Mỹ và cũng không có quân nhân Hoa Kỳ nào bị thương.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau đó, Hoa Kỳ đã tung đòn trả đũa. Một viên chức quân sự Hoa Kỳ nói với AP rằng các chiến đấu cơ Hoa Kỳ đã sử dụng vũ khí điều khiển chính xác để oanh kích một địa điểm phóng hỏa tiễn của Vệ binh Cách mạng Iran trên đảo Qeshm, gần eo biển Hormuz. Ahmad Nafisi, phó thống đốc tỉnh Hormozgan của Iran, xác nhận cuộc tấn công có xảy ra, nhưng khẳng định những khu dân cư, cơ sở thương mại và hạ tầng dân sự không bị thiệt hại. Về phía Hoa Kỳ, Washington mô tả đây là hành động trả đũa nhằm bảo vệ nhân viên và tài sản quân sự trước những cuộc tấn công của Iran.
Diễn biến này đặc biệt nguy hiểm vì nó xảy ra trong lúc cuộc chiến giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran, bùng nổ từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, vẫn chưa có một thỏa thuận chính thức để chấm dứt chiến sự. Sau nhiều tháng giao tranh, tình hình đã có lúc tương đối lắng dịu trong khoảng hai tháng. Thế nhưng, những cuộc tấn công mới nhất cho thấy nguy cơ chiến tranh bùng phát trở lại vẫn còn nguyên vẹn. Theo AP, hiện nay Hoa Kỳ đã điều động ba hạm đội hàng không mẫu hạm đến khu vực, gồm USS George H.W. Bush, USS George Washington và USS Theodore Roosevelt. Việc tăng cường lực lượng này không những giúp Hoa Kỳ nâng cao khả năng tấn công, mà còn củng cố năng lực phòng thủ và bảo vệ những hải lộ chiến lược.
Tổng thống Donald Trump trước đây từng tuyên bố khả năng Hoa Kỳ mở thêm những cuộc tấn công vào Iran là không cao, trừ khi Tehran có những hành động khiêu khích mới. Tuy nhiên, Washington vẫn tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với hoạt động chuyên chở dầu mỏ của Iran. Chính sức ép này đang đẩy Tehran vào một tình thế hết sức khó khăn: tiếp tục chấp nhận những tổn thất kinh tế, hay gia tăng các hoạt động quân sự để buộc Hoa Kỳ phải thay đổi chính sách? Theo AP, hai nhà phân tích Mostafa Najafi và Hamidreza Azizi nhận định rằng sức ép kinh tế cùng tình trạng bế tắc trên mặt trận ngoại giao có thể khiến Iran phải thay đổi cách tính toán chiến lược.
Tại một mặt trận khác, Yemen tiếp tục trở thành điểm nóng đáng lo ngại. Ngày 18 tháng 11, AP dẫn thông báo của liên quân do Saudi Arabia cầm đầu cho biết lực lượng này đã mở những cuộc không kích trong ngày 17 tháng 11, phá hủy khoảng 60 mục tiêu mà họ xác định là các cơ sở quân sự của Houthi tại thủ đô Sanaa cùng những tỉnh Amran, Saada và Hodeida. Thiếu tướng Turki al-Malki, phát ngôn viên liên quân, cho biết những mục tiêu bị oanh kích gồm có hệ thống đường hầm, kho chứa hỏa tiễn đạn đạo và các xưởng lắp ráp, cất giữ phi cơ không người lái. Theo lời ông, chiến dịch quân sự này nhằm làm suy giảm khả năng tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái của lực lượng Houthi.
Tuy nhiên, phía Houthi lại đưa ra những thông tin hoàn toàn khác về hậu quả của các cuộc không kích. Anees al-Asbahi, phát ngôn viên Bộ Y tế do Houthi kiểm soát, cho biết ít nhất 17 người đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Theo lời ông, một cuộc không kích đã đánh trúng nhà máy sản xuất mút xốp tại Hodeida, khiến ít nhất 15 người chết và 13 người bị thương. Một cuộc tấn công khác tại huyện Kitaf, tỉnh Saada, làm hai người thiệt mạng và bốn người bị thương. Tại Sanaa, một nhà máy giày cũng bị đánh trúng, khiến ít nhất chín người bị thương, theo lời phát ngôn viên này. Một lần nữa, sự việc cho thấy người dân Yemen có nguy cơ trở thành những nạn nhân phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất trong cuộc đối đầu giữa các lực lượng quân sự và chính trị tại khu vực.
Căng thẳng còn lan đến tận thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Theo Thiếu tướng Turki al-Malki, lực lượng phòng không Saudi Arabia đã đánh chặn và phá hủy một hỏa tiễn hành trình do Houthi phóng về phía thủ đô vào sáng ngày 18 tháng 11. Đây là một diễn biến đáng chú ý, bởi Houthi không chỉ giao tranh với lực lượng Saudi Arabia trên lãnh thổ Yemen, mà còn chứng tỏ khả năng đe dọa những cơ sở trọng yếu của một trong những quốc gia xuất cảng dầu mỏ lớn nhất thế giới.
Điều khiến giới quan sát quốc tế lo ngại nhất chính là vị trí địa lý đặc biệt quan trọng của hai eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb. Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là cửa ngõ hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển Oman và vùng đại dương bên ngoài. Trước khi chiến tranh bùng nổ, tuyến hàng hải này đảm trách việc vận chuyển khoảng một phần năm tổng nguồn cung năng lượng của thế giới. Hiện nay, hoạt động lưu thông tàu bè tại đây bị hạn chế nghiêm trọng bởi lệnh phong tỏa, những vụ tấn công nhắm vào tàu thuyền và nguy cơ thủy lôi. Hãng tin Reuters ngày 18 tháng 11 cho biết số vụ tấn công tàu chở dầu đã gia tăng kể từ tháng 10, trong khi một chiếc tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng đã phải bỏ tàu ngoài khơi Khasab, thuộc Oman, hôm 17 tháng 11.
Trong khi đó, eo biển Bab el-Mandeb nằm tại cửa ngõ phía nam Biển Đỏ, nối liền hải lộ từ Ấn Độ Dương, xuyên qua Biển Đỏ, đến kênh đào Suez và Địa Trung Hải. Nếu lực lượng Houthi tiếp tục đe dọa tuyến hàng hải này, các hãng vận tải biển quốc tế có thể buộc phải thay đổi lộ trình, cho tàu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi. Điều đó sẽ khiến thời gian chuyên chở kéo dài, đồng thời làm gia tăng chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và vận tải. Một khi cả Hormuz lẫn Bab el-Mandeb cùng rơi vào tình trạng bất ổn, hậu quả sẽ không còn giới hạn trong phạm vi Trung Đông, mà có thể lan rộng đến giá dầu, khí đốt, hàng hóa, tình trạng lạm phát và toàn bộ hệ thống cung ứng trên thế giới.
Giữa lúc tiếng súng vẫn tiếp tục vang lên, những nỗ lực ngoại giao chưa hoàn toàn bị đóng lại. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Oman và hội kiến Quốc vương Haitham bin Tariq để thảo luận về sáng kiến chấm dứt chiến tranh, bảo đảm an toàn cho các hành lang hàng hải và ngăn chặn nguy cơ leo thang quân sự. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Qatar, ông Majed Al Ansari, cũng cho biết các viên chức Qatar và Iran đã có cuộc gặp gỡ nhằm thu hẹp những bất đồng giữa các đề nghị thương thuyết. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, trong ngày 18 tháng 11, tuyên bố ông không nhận thấy nguy cơ tức thời đối với thủ đô Washington. Trong khi đó, Tehran bác bỏ những cáo buộc của Hoa Kỳ liên quan đến khả năng tiến hành một cuộc tấn công bằng bom bẩn.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp




