Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra những nhận định lạc quan về tình hình kinh tế Việt Nam, mức tăng trưởng tổng sản lượng quốc nội (GDP) đạt con số cao, những lời tán thưởng dành cho nhà cầm quyền Hà Nội liên tiếp được loan truyền. Nhưng đằng sau những con số đẹp đẽ ấy, hàng triệu người dân vẫn phải chật vật với miếng cơm manh áo, tiền thuê nhà và giá sinh hoạt ngày càng đắt đỏ. Vậy nền kinh tế Việt Nam có thật sự khá giả hơn, hay chỉ có những bản báo cáo thành tích ngày càng đẹp mắt?…
Ngày 16/11/2026, tại Manila, Phi Luật Tân, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 49 cùng những cuộc họp liên hệ, Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng đã gặp bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), để trao đổi về tình hình kinh tế thế giới, đường hướng phát triển của Việt Nam và triển vọng hợp tác giữa đôi bên. Sau cuộc gặp, người đứng đầu IMF đã đưa ra những nhận xét tích cực về nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt chú trọng đến tốc độ tăng trưởng, nền tảng kinh tế vĩ mô, hệ thống tài chánh và những nỗ lực cải tổ của nhà cầm quyền Hà Nội.
Cụ thể theo bản tin của Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 16/11, bà Kristalina Georgieva nhận định Việt Nam là một nền kinh tế năng động, đạt được nhiều thành quả phát triển, với nền tảng kinh tế vĩ mô và tài chánh ngày càng vững chắc. Bà cho rằng những kết quả tăng trưởng của Việt Nam không phải tự nhiên mà có, nhưng là thành quả của một tiến trình cải tổ có hệ thống, lâu dài và toàn diện, góp phần thu hút đầu tư trong nước cũng như ngoại quốc, đồng thời thúc đẩy việc hội nhập vào nền kinh tế quốc tế. Bà cũng đánh giá cao đường hướng điều hành của Thủ tướng Lê Minh Hưng, nhất là chủ trương đặt sự ổn định kinh tế vĩ mô và tài chánh lên hàng đầu trong tiến trình thúc đẩy phát triển. Người đứng đầu IMF xác nhận tổ chức này sẵn sàng tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm và trợ giúp Việt Nam trong việc hoạch định chính sách kinh tế.
Đáp lại, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu tham vọng hơn, đòi hỏi phải thay đổi mô hình tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động, nâng cao khả năng cạnh tranh và hoàn thiện guồng máy luật lệ. Nhà cầm quyền Việt Nam xác định khoa học kỹ thuật, sáng kiến mới và kỹ nghệ số là những động lực quan trọng, trong đó có việc phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), mở rộng ứng dụng trong ngành nông nghiệp, sản xuất thông minh, y tế và vận chuyển hàng hóa. Ông Lê Minh Hưng cũng ngỏ lời mời bà Georgieva tham dự những sinh hoạt trong khuôn khổ Năm APEC 2027 do Việt Nam đứng ra tổ chức và Diễn đàn Tương lai ASEAN vào tháng 3/2027.
Xét về những con số kinh tế, Việt Nam hiện ghi nhận mức tăng trưởng khá cao. Theo phúc trình của Cục Thống kê về tình hình kinh tế – xã hội trong chín tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng quốc nội (GDP) tăng 9,01% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, một con số khác cũng cần được chú ý: chỉ số giá sinh hoạt (CPI) bình quân trong chín tháng tăng 4,52%, trong khi mức lạm phát căn bản tăng 4,26%. Riêng trong tháng 9, chỉ số CPI tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy áp lực vật giá vẫn còn rất lớn, nhất là đối với những gia đình có lợi tức thấp và trung bình, vốn phải dành phần lớn số tiền kiếm được để trang trải thực phẩm, nhà cửa, đi lại, học hành và thuốc men.
Về lợi tức của người lao động, Cục Thống kê cho biết mức thu nhập bình quân trong chín tháng đầu năm 2026 vào khoảng 9,1 triệu đồng mỗi tháng, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp trong tuổi lao động ở mức 2,22%, trong khi tỷ lệ người thiếu việc làm và chưa được sử dụng hết khả năng lao động vẫn ở mức 3,92%. Những con số này có thể phản ảnh một thị trường nhân dụng đang có phần cải thiện, nhưng cần hiểu rằng lợi tức bình quân không có nghĩa là mọi công nhân đều thật sự nhận được mức lương ấy. Những người làm công trong các khu kỹ nghệ, tiểu thương buôn bán nhỏ, giới lao động tự do và những gia đình không có nguồn lợi tức ổn định vẫn phải đối diện với những khó khăn riêng biệt.
Vấn đề căn bản nằm ở chỗ, GDP tăng trưởng không có nghĩa là sự sung túc tự động được phân chia đồng đều cho mọi tầng lớp dân chúng. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh nhờ xuất cảng, vốn đầu tư ngoại quốc và những công trình quy mô lớn, nhưng nếu tiền lương không theo kịp vật giá, người lao động vẫn không thể dành dụm, khó có khả năng mua nhà và luôn phải cân nhắc từng món chi tiêu. Những gia đình có con đang đi học, phải thuê nhà hoặc còn phải phụng dưỡng cha mẹ già càng cảm nhận rõ sức ép ấy. Đó chính là khoảng cách giữa những thành tích được trình bày trong các bản phúc trình kinh tế với đời sống thực tế bên trong từng căn nhà, từng khu nhà trọ và từng ngôi chợ bình dân.
Cũng cần đặt vấn đề về phẩm chất của sự tăng trưởng, mức độ lệ thuộc vào nguồn vốn đầu tư ngoại quốc, hiệu quả sử dụng ngân sách và trách nhiệm giải trình trong những công trình công cộng. Một nền kinh tế muốn phát triển lâu dài không thể chỉ dựa vào những con số tăng trưởng cao, mà còn phải tạo dựng được một môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi của giới lao động, bài trừ tham nhũng và bảo đảm cơ hội cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp tư nhân.
Những nhận định tích cực của bà Kristalina Georgieva là một tín hiệu đáng chú ý đối với hình ảnh và vị thế kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế. Nhưng việc IMF đánh giá cao nền tảng kinh tế vĩ mô hoàn toàn không có nghĩa là định chế này xác nhận mọi gia đình Việt Nam đều đang có một đời sống tốt đẹp hơn. Đánh giá một nền kinh tế và kiểm chứng đời sống thực tế của người dân là hai vấn đề khác nhau.
Sau cùng, một chính quyền không thể chỉ dựa vào GDP để chứng minh sự thành công, lại càng không thể lấy những lời khen ngợi của các tổ chức quốc tế làm thước đo duy nhất cho sự hài lòng của xã hội. Người dân không thể ăn những con số tăng trưởng, không thể trả tiền thuê nhà bằng những lời tuyên bố thành tích, và cũng không thể nuôi sống gia đình bằng những khẩu hiệu phát triển. Thước đo chân thật nhất của một nền kinh tế phải là người công nhân có đồng lương đủ sống, giới trẻ có cơ hội lập nghiệp, người cao niên được chăm sóc và mỗi gia đình có thể nhìn về tương lai mà không phải thường trực lo âu về miếng cơm manh áo. Đó mới là câu trả lời xác đáng nhất cho câu hỏi: Việt Nam thật sự đang giàu lên, hay chỉ có những con số tăng trưởng ngày càng đẹp mắt?
NGƯỜI QUAN SÁT




