Trung Đông đang ở những ngày căng thẳng nhất trong nhiều năm. Các đợt không kích của Mỹ và Israel dội xuống Iran, Tehran lập tức đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái, kéo cả khu vực vào vòng xoáy chiến tranh ngày càng nguy hiểm…
Ngày 9/3/2026, chiến sự tại Trung Đông bước sang tuần thứ hai với mức độ căng thẳng chưa từng thấy trong nhiều năm qua. Cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ, Israel và Iran đang kéo cả khu vực vào vòng xoáy xung đột, khi các đợt không kích, tên lửa và tấn công bằng máy bay không người lái diễn ra liên tiếp từ Tehran đến Tel Aviv và lan rộng sang các quốc gia vùng Vịnh. Những diễn biến dồn dập trong vài ngày qua khiến nhiều chuyên gia an ninh quốc tế cảnh báo rằng Trung Đông đang đứng trước nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến quy mô lớn.
Cuộc chiến hiện nay bắt đầu từ ngày 28/ 2/ 2026 khi lực lượng Mỹ và Israel tiến hành một loạt cuộc không kích quy mô lớn vào nhiều mục tiêu bên trong Iran. Theo các nguồn tin quân sự phương Tây, chiến dịch này nhằm phá hủy cơ sở quân sự, hệ thống phòng không và các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Trong các cuộc tấn công đầu tiên, nhiều quan chức cấp cao của Iran đã thiệt mạng, bao gồm cả lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người đã nắm quyền lãnh đạo đất nước suốt nhiều thập niên.
Cái chết của ông Khamenei đã khiến chế độ cầm quyền tại Tehran rung chuyển mạnh. Chỉ vài ngày sau, Hội đồng Chuyên gia của Iran đã họp khẩn và bổ nhiệm giáo sĩ Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ, làm lãnh đạo tối cao mới của nước Cộng hòa Hồi giáo. Quyết định này được công bố trong bối cảnh bom đạn vẫn đang rơi xuống nhiều khu vực của Iran, tạo nên một hình ảnh chưa từng có trong lịch sử chính trị nước này: một lãnh đạo tối cao mới được lựa chọn ngay giữa chiến tranh.
Ngay sau khi việc bổ nhiệm được công bố, Tổng Thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích gay gắt, cho rằng sự thay đổi này không làm thay đổi bản chất của chế độ tại Tehran. Washington tuyên bố các chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi các mối đe dọa từ Iran bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định quân đội Israel sẽ mở rộng các đợt không kích nhằm vào các trung tâm chỉ huy, kho tên lửa và cơ sở quân sự của Iran.
Trong tuần thứ hai của cuộc chiến, thủ đô Tehran liên tục rung chuyển bởi các vụ nổ lớn. Nhiều khu vực trong thành phố, bao gồm cả khu vực gần sân bay Mehrabad, bị tấn công trong các đợt không kích ban đêm. Những cột khói đen bốc cao trên bầu trời thành phố khi các kho nhiên liệu và cơ sở quân sự bị phá hủy.
Iran không đứng yên trước các cuộc tấn công này. Từ ngày 3/3 đến 8/3, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào Israel. Hệ thống phòng thủ Iron Dome của Israel đã đánh chặn phần lớn các cuộc tấn công, nhưng nhiều vụ nổ vẫn được ghi nhận tại khu vực Tel Aviv và miền nam Israel. Hàng triệu người dân Israel phải xuống hầm trú ẩn trong nhiều giờ liên tiếp khi còi báo động vang lên giữa đêm.
Không chỉ dừng lại ở Israel, Iran còn mở rộng các cuộc tấn công vào các căn cứ quân sự và mục tiêu liên quan đến Mỹ tại khu vực Trung Đông. Các tên lửa và máy bay không người lái đã nhắm vào các cơ sở tại Bahrain, Saudi Arabia, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất. Một số cơ sở năng lượng và dầu mỏ trong khu vực cũng bị trúng đạn, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Một điểm nóng đặc biệt của cuộc xung đột hiện nay là eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Sau các cuộc tấn công, Iran đã cảnh báo các tàu thương mại không được đi qua khu vực này, khiến nhiều công ty vận tải biển phải tạm ngừng hoạt động. Việc gián đoạn tuyến hàng hải chiến lược này đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo, với giá dầu có lúc vượt mốc 100 USD mỗi thùng.
Theo các báo cáo mới nhất, số người thiệt mạng trong cuộc chiến đã lên tới hơn một nghìn người, chủ yếu tại Iran và Lebanon, trong khi hàng nghìn người khác bị thương. Nhiều khu dân cư, cơ sở hạ tầng và nhà máy công nghiệp đã bị phá hủy sau các đợt không kích và pháo kích kéo dài.
Trong khi đó, các cường quốc thế giới đang theo dõi chặt chẽ tình hình. Pháp, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu đã kêu gọi các bên kiềm chế và nối lại đối thoại để tránh nguy cơ chiến tranh lan rộng. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, cả Iran lẫn liên minh Mỹ – Israel đều chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng lùi bước.
Nhiều chuyên gia quân sự nhận định rằng cuộc chiến lần này có thể là bước ngoặt lớn trong cục diện Trung Đông. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, nguy cơ kéo theo sự tham gia của nhiều lực lượng vũ trang khác trong khu vực, bao gồm các nhóm vũ trang thân Iran tại Lebanon, Syria và Iraq, là hoàn toàn có thể xảy ra. Trung Đông bước vào một giai đoạn bất ổn mới, và thế giới đang nín thở theo dõi từng diễn biến, bởi chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể biến thành một cuộc chiến khu vực rộng lớn chưa từng thấy trong nhiều thập niên./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp: Reuters, AP, AL Jazeera…)
