Trung Đông đang ở vào tình thế của một vòng xoáy bạo lực mới khi Mỹ và Israel liên tiếp không kích Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng tên lửa và drone. Vùng Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz trở thành điểm nóng quân sự châm ngòi cho một cuộc chiến khu vực…
Những ngày giữa tháng 3/ 2026, cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất trong nhiều năm qua, khi hàng loạt cuộc không kích, tấn công tên lửa và đụng độ trên biển liên tiếp xảy ra khắp Trung Đông. Từ các thành phố lớn của Iran đến vùng biển chiến lược vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, chiến sự đang mở rộng với tốc độ khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về một cuộc chiến khu vực quy mô lớn.
Việc Israel phối hợp với quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, được các nguồn tin phương Tây gọi là “Operation Lion’s Roar”. Hàng trăm máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình và bom dẫn đường chính xác đã đánh vào nhiều mục tiêu quân sự tại Tehran, Isfahan, Shiraz và một loạt căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Các nguồn tin quân sự Mỹ cho biết, mục tiêu của chiến dịch là phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, các cơ sở hạt nhân và mạng lưới chỉ huy quân sự của Iran. Theo dữ liệu từ các tổ chức theo dõi xung đột, chỉ trong những ngày đầu chiến dịch, Mỹ và Israel đã tấn công hàng nghìn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, từ hệ thống phòng không, sân bay quân sự cho tới các căn cứ hải quân ở vùng duyên hải phía nam.
Washington tuyên bố chiến dịch nhằm ngăn chặn những gì họ cho là “mối đe dọa hạt nhân và tên lửa ngày càng tăng từ Tehran”. Trong phát biểu tại Nhà Trắng vào đồi đầu 3/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng, Mỹ sẽ “không cho phép Iran đe dọa Israel hoặc các đồng minh ở Trung Đông”.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng tuyên bố chiến dịch quân sự là “hành động tự vệ cần thiết”, nhấn mạnh rằng Israel không thể chấp nhận việc Iran tiếp tục phát triển năng lực tên lửa tầm xa và các chương trình hạt nhân mà Tel Aviv cho là mang mục tiêu quân sự.
Tuy nhiên, phản ứng của Iran diễn ra nhanh chóng và dữ dội. Chỉ vài giờ sau các cuộc không kích đầu tiên, quân đội Iran đã phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Các mục tiêu bị tấn công bao gồm căn cứ Mỹ ở Kuwait, Bahrain, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Theo các báo cáo từ khu vực, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa và hàng nghìn drone kể từ khi chiến sự bắt đầu. Một số cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và quân sự trong khu vực, đồng thời khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh phải kích hoạt hệ thống phòng không ở mức báo động cao.
Không chỉ trên không và trên đất liền, chiến sự còn lan ra vùng biển chiến lược của thế giới. Tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, nhiều tàu chở dầu và tàu hàng đã trở thành mục tiêu tấn công. Các báo cáo cho biết ít nhất một số tàu thương mại đã bị trúng đạn hoặc drone, buộc thủy thủ đoàn phải sơ tán.
Các chuyên gia an ninh hàng hải cho biết Iran có thể đang sử dụng xuồng cảm tử, thủy lôi và drone biển để gây sức ép lên tuyến vận tải năng lượng quan trọng này. Một số tàu chở dầu đã bị tấn công bởi các thiết bị không người lái trên biển, khiến thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào tình trạng hoảng loạn.
Tình hình căng thẳng khiến giá dầu thế giới tăng vọt. Nhiều tổ chức năng lượng quốc tế cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoặc giao tranh tiếp tục lan rộng, giá dầu có thể tăng lên mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.
Lãnh đạo Iran tuyên bố sẽ không lùi bước. Trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước Iran phát đi ngày 12/3/2026, lãnh đạo tối cao mới của nước này khẳng định Iran sẽ “tiếp tục kháng cự cho đến khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel chấm dứt”.
Trong khi đó, các cuộc không kích của Mỹ và Israel vẫn tiếp tục diễn ra gần như mỗi ngày. Các nguồn tin quân sự cho biết nhiều cơ sở quân sự và công nghiệp quốc phòng của Iran đã bị phá hủy, bao gồm các bệ phóng tên lửa và kho dự trữ vũ khí.
Tuy nhiên, Tehran vẫn giữ được khả năng phản công đáng kể. Iran tiếp tục phóng các đợt tên lửa và drone nhằm vào Israel và các mục tiêu trong khu vực, khiến nhiều thành phố phải kích hoạt hệ thống phòng không liên tục trong đêm.
Các tổ chức nhân đạo cảnh báo rằng thương vong dân sự đang tăng nhanh. Theo các báo cáo từ khu vực, hơn một nghìn người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích và tấn công tên lửa kể từ khi chiến sự bùng nổ cuối tháng 2.
Ngoài ra, chiến sự còn kéo theo nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực. Lực lượng Hezbollah tại Lebanon, đồng minh thân cận của Iran đã bắn nhiều loạt rocket vào miền bắc Israel, khiến quân đội Israel đáp trả bằng các cuộc pháo kích dữ dội dọc biên giới.
Tại vùng Vịnh, nhiều quốc gia đang cố gắng giữ lập trường trung lập nhưng đồng thời phải tăng cường phòng thủ trước nguy cơ bị cuốn vào cuộc chiến. Các hệ thống phòng không tại UAE, Saudi Arabia và Bahrain đã nhiều lần phải đánh chặn tên lửa và drone bay qua không phận.
Cộng đồng quốc tế đang kêu gọi kiềm chế. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã tổ chức nhiều phiên họp khẩn để thảo luận về tình hình Trung Đông, trong khi nhiều nước châu Âu và châu Á thúc giục các bên giảm leo thang.
Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy cuộc chiến sẽ sớm kết thúc. Những đợt không kích, tấn công tên lửa và đụng độ trên biển vẫn đang diễn ra gần như mỗi ngày, khiến Trung Đông tiếp tục đứng trước nguy cơ chìm sâu vào một cuộc xung đột lớn chưa từng có trong nhiều thập kỷ.
Với các tuyến năng lượng toàn cầu bị đe dọa, các căn cứ quân sự liên tục bị tấn công và các cường quốc trực tiếp tham chiến, cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran đang dần vượt ra khỏi phạm vi của một cuộc xung đột khu vực. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có một bước ngoặt ngoại giao, chiến sự hiện nay có thể trở thành một trong những cuộc khủng hoảng địa chính trị nghiêm trọng nhất của thế kỷ XXI./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp)
