Khi Nga tăng tốc bắt tay với Triều Tiên trong lúc Nhật Bản phá vỡ những giới hạn hậu chiến, châu Á đang bị cuốn vào một vòng xoáy an ninh mới, nơi mỗi quyết định đều có thể kéo theo những hệ quả khó lường…
Ngày 21 tháng 4 năm 2026, một chiếc chuyên cơ của Nga đáp xuống phi trường Bình Nhưỡng, đưa theo Bộ trưởng Nội vụ Vladimir Kolokoltsev cùng phái đoàn. Chuyến đi diễn ra âm thầm, nhưng lập tức thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế, bởi nó không đơn thuần là một cuộc tiếp xúc ngoại giao bình thường. Trong bối cảnh trật tự an ninh toàn cầu đang rạn nứt, từng bước đi của các cường quốc đều mang theo những tín hiệu khó đoán.
Theo thông báo đưa ra rạng sáng cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Nội vụ Nga, bà Irina Volk, xác nhận chuyến thăm và cho biết hai bên sẽ bàn về hợp tác trong lĩnh vực công lực. Tuy nhiên, cụm từ “công lực” trong hoàn cảnh hiện nay lại mang ý nghĩa rộng hơn nhiều so với bề ngoài của nó. Những hình ảnh được công bố cho thấy ông Kolokoltsev được đón tiếp với nghi thức trang trọng tại Bình Nhưỡng, một cách tiếp đón thường chỉ dành cho những đối tác có tầm quan trọng đặc biệt.
Quan hệ giữa Nga và Triều Tiên đã thay đổi nhanh chóng kể từ sau cuộc chiến tại Ukraine năm 2022. Bị cô lập bởi các biện pháp trừng phạt từ phương Tây, Moscow buộc phải tìm kiếm đối tác mới, và Bình Nhưỡng – vốn đã quen sống dưới sức ép cấm vận trở thành một lựa chọn tự nhiên. Đỉnh điểm của sự xích lại gần này là chuyến công du của Tổng thống Vladimir Putin đến Bình Nhưỡng vào năm 2024, nơi hai bên ký kết Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, trong đó có điều khoản phòng thủ chung.
Theo các nguồn tin tình báo phương Tây, sau thỏa thuận này, Triều Tiên đã điều động khoảng 14.000 binh sĩ đến khu vực Kursk, phía tây nước Nga, nhằm hỗ trợ lực lượng Nga trong cuộc chiến với Ukraine. Nếu con số này là đúng, đây sẽ là một bước leo thang chưa từng có, biến một cuộc xung đột khu vực thành một mạng lưới liên kết quân sự nhiều tầng. Và chuyến đi của ông Kolokoltsev lần này, dù mang danh nghĩa hợp tác về công lực, rất có thể chỉ là một mắt xích mới trong chuỗi liên kết đó.
Trong khi đó, cũng tại châu Á, Nhật Bản cũng đang có những bước đi khiến khu vực không thể đứng yên. Cũng trong ngày 21 tháng 4, chính phủ Tokyo công bố một trong những cuộc cải tổ lớn nhất trong nhiều thập niên đối với chính sách xuất cảng quốc phòng. Quyết định này cho phép Nhật Bản dỡ bỏ nhiều hạn chế lâu nay, mở đường cho việc bán ra nước ngoài các loại tàu chiến, hỏa tiễn và nhiều khí tài quân sự khác.
Phát biểu trên mạng xã hội X, Thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định rằng trong hoàn cảnh hiện nay, không một quốc gia nào có thể tự mình bảo đảm an ninh, và việc các đối tác hỗ trợ lẫn nhau về trang bị quốc phòng là điều cần thiết. Đây là một tuyên bố mang tính bước ngoặt, đánh dấu sự rời xa rõ rệt khỏi chính sách hòa bình hậu chiến vốn định hình nước Nhật suốt nhiều thập niên.
Sự thay đổi này không xảy ra trong khoảng trống. Các cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine và Trung Đông đã làm hao hụt đáng kể kho dự trữ vũ khí của phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ. Trong bối cảnh đó, Tokyo nhìn thấy cơ hội vừa củng cố kỹ nghệ quốc phòng, vừa nâng cao vai trò chiến lược trên trường quốc tế. Đồng thời, những tín hiệu thiếu nhất quán từ Washington dưới thời ông Donald Trump cũng khiến các đồng minh phải tính toán lại, tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và giảm bớt sự lệ thuộc.
Hai diễn biến tưởng chừng không liên quan, một chuyến công du tại Bình Nhưỡng và một quyết định chính sách tại Tokyo thực chất lại phản chiếu cùng một xu hướng: thế giới đang bước vào giai đoạn tái sắp xếp quyền lực, nơi các liên minh cũ bắt đầu lung lay và những liên kết mới hình thành với tốc độ nhanh chưa từng thấy.
Điều đáng lo là trong tiến trình đó, những khái niệm từng được xem là nền tảng như “hòa bình”, “hợp tác” hay “an ninh tập thể” đang bị hiểu lại theo hướng thực dụng hơn bao giờ hết. Khi Nga và Triều Tiên siết chặt quan hệ quân sự, khi Nhật Bản bắt đầu mở đường xuất cảng vũ khí, thì ranh giới giữa phòng thủ và tấn công trở nên mờ nhạt.
Giới phân tích cảnh báo rằng những động thái này có thể kích hoạt một phản ứng dây chuyền trong khu vực. Nam Hàn, Trung Quốc và nhiều quốc gia khác khó có thể đứng ngoài. Một cuộc chạy đua vũ trang mới, âm thầm nhưng quyết liệt đang dần hình thành. Và khác với thời Chiến tranh Lạnh, lần này các lằn ranh không còn rõ ràng, các liên minh không còn cố định, khiến nguy cơ tính toán sai lầm tăng cao.
Trong bức tranh đó, chuyến bay của ông Kolokoltsev đến Bình Nhưỡng không chỉ là một sự kiện ngoại giao, mà là một tín hiệu. Cũng như quyết định của Nhật Bản không đơn thuần là một thay đổi chính sách, mà là một bước chuyển chiến lược. Khi những tín hiệu này cộng hưởng với nhau, chúng tạo nên một âm thanh đáng lo ngại, thế giới đang tiến gần hơn tới trạng thái đối đầu.
Và trong trạng thái ấy, câu hỏi không còn là liệu căng thẳng có leo thang hay không, mà là nó sẽ leo thang nhanh tới mức nào, và ai sẽ là phía đầu tiên không còn kiểm soát được tình hình.
NGƯỜI QUAN SÁT / tổng hợp +bình luận
