Jack Smith – cựu công tố viên đặc biệt, người từng hai lần truy tố ông Donald Trump – đã lên tiếng bảo vệ quyết định của mình trong buổi điều trần kín kéo dài tám giờ trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện ngày 17/12. Biên bản ghi lời khai được phe Cộng hòa công bố hôm thứ Tư.
Ông Smith, vốn bị ông Trump và các đồng minh tấn công là “đảng phái thiên lệch,” dành phần lớn thời gian để bác bỏ hàng loạt cáo buộc từ phía Cộng hòa – bao gồm tuyên bố cho rằng ông đã thu thập sai quy định dữ liệu cuộc gọi liên quan các nghị sĩ thân Trump.
“Cuộc điều tra của chúng tôi đã thu thập được chứng cứ vượt qua ngưỡng ‘nghi ngờ hợp lý’ rằng Tổng thống Trump tham gia một âm mưu phạm tội nhằm lật ngược kết quả bầu cử 2020 và ngăn cản việc chuyển giao quyền lực hợp pháp,” ông nói trong biên bản.
Ông cũng tìm cách phản bác luận điệu phổ biến trong phe ủng hộ Trump: rằng tổng thống là nạn nhân bị truy đuổi vì thù hằn chính trị.
Trong buổi điều trần, Jack Smith nói ông hiểu rõ nguy cơ bị ông Trump trả đũa:
“Tôi hoàn toàn ý thức rằng tổng thống sẽ tìm cách trả thù tôi nếu có cơ hội.”
Dù nói với giọng thận trọng và nhỏ tiếng đến mức đôi lúc được yêu cầu “nói lớn hơn”, ông Smith mạnh mẽ bảo vệ Bộ Tư pháp và FBI – những cơ quan bị ông Trump công kích, sa thải nhân sự và hạ uy tín công khai. Ông gọi các đòn tấn công này là “sai lệch và gây hiểu lầm.”
Jack Smith được bổ nhiệm cuối năm 2022 để giám sát hai cuộc điều tra liên quan Trump: giữ tài liệu mật trái phép tại Florida và gây sức ép nhằm đảo ngược kết quả bầu cử 2020. Ông đã rút cả hai vụ kiện sau khi ông Trump đắc cử nhiệm kỳ hai, căn cứ vào phán quyết tòa cho rằng tổng thống đương nhiệm không thể bị truy tố.
Phần lớn nội dung điều trần xoay quanh cáo buộc can thiệp bầu cử. Một thẩm phán liên bang do ông Trump bổ nhiệm tại Florida đã ra lệnh chặn công bố báo cáo liên quan vụ tài liệu mật, khiến ông Smith không thể trả lời nhiều câu hỏi về hồ sơ đó.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện trước đó đã đề nghị truy cứu hình sự Thomas Windom – cấp phó của ông Smith – vì từ chối trả lời đầy đủ chất vấn. Ông Windom – nay là đồng nghiệp tại văn phòng luật của Smith – phủ nhận sai phạm.
Theo biên bản, phe Cộng hòa – đáp ứng yêu cầu của ông Trump “tấn công những người từng tấn công ông” – liên tục chất vấn chi tiết, dường như muốn tìm sơ hở để mở đường cho việc truy tố ngược.
Các nghị sĩ Cộng hòa tập trung vào việc Bộ Tư pháp đã xin trát tòa theo dõi “toll records” để xác định dữ liệu thời gian – địa điểm của các cuộc gọi giữa Tòa Bạch Ốc, đồng minh ông Trump và ít nhất 9 thượng nghị sĩ Mỹ.
Khi được hỏi vì sao cần dữ liệu này và vì sao phải giữ bí mật, ông Smith trả lời: “Để lập ra một dòng thời gian không thể chối cãi trước tòa,” và nhấn mạnh rằng “không nghị sĩ nào là đối tượng bị điều tra hình sự.”
Ông Smith nói ông chỉ điều tra vì chính ông Trump buộc ông phải làm vậy:
“Tôi không chọn những người đó. Chính Tổng thống Trump đã chọn họ”, ám chỉ việc ông Trump gây áp lực để các nghị sĩ trì hoãn hoặc đảo ngược kết quả bầu cử.
Ông cáo buộc Trump và các đồng minh “lợi dụng hỗn loạn và bạo lực ngày 6/1 để thúc đẩy âm mưu phạm tội.”
Khi phe Cộng hòa nói phát biểu của ông Trump sau bầu cử được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất, ông Smith phản bác:
“Gian lận không được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất.”
Ông nói thêm:
“Ông Trump có thể tuyên bố, thậm chí tuyên bố sai, rằng ông là người chiến thắng. Nhưng điều ông không thể làm là vi phạm luật liên bang và dựa vào 19 cáo buộc gian lận bầu cử sai sự thật để can thiệp, làm tê liệt một chức năng hợp pháp của chính phủ.”
Nguồn nytimes
