Washington — Tòa án Tối cao hôm thứ Tư đã từ chối ngăn chặn việc phân chia lại khu vực bầu cử quốc hội mới của California , điều có thể giúp đảng Dân chủ giành thêm 5 ghế trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Quyết định của tòa án tối cao mở đường cho California sử dụng các ranh giới mới được vạch ra cho hầu hết 52 khu vực bầu cử Hạ viện của tiểu bang trong cuộc bầu cử quốc hội năm nay. Không có ý kiến phản đối nào được ghi nhận.
“Donald Trump nói ông ấy ‘có quyền’ được thêm năm ghế đại biểu Quốc hội nữa ở Texas. Ông ấy đã khơi mào cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử này. Ông ấy đã thua, và ông ấy sẽ lại thua vào tháng 11”, Thống đốc California Gavin Newsom, một đảng viên Dân chủ, cho biết trong một tuyên bố.
Bản đồ này được lập ra nhằm đáp trả việc phân chia lại khu vực bầu cử hiếm hoi vào giữa thập kỷ trước do đảng Cộng hòa Texas thực hiện, với mục đích giúp đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Hạ viện tại Quốc hội. Các quan chức California muốn vẽ một bản đồ sao cho đảng Dân chủ giành thêm năm ghế tại Hạ viện, để bù đắp cho năm ghế mới được tạo ra ở Texas nhằm có lợi cho đảng Cộng hòa.
Vào tháng 11, cử tri California đã ủng hộ một dự luật được gọi là Đề án 50, qua đó ban hành các đường ranh giới mới cho nhiều khu vực bầu cử quốc hội của tiểu bang cho đến cuối thập kỷ này.
Nhưng ngay sau khi cử tri thông qua bản đồ, một nhóm đảng viên Cộng hòa California đã đệ đơn kiện, cáo buộc rằng ranh giới bầu cử là vi hiến. Các nguyên đơn cáo buộc rằng cơ quan lập pháp tiểu bang chủ yếu dựa vào chủng tộc trong quá trình lập bản đồ và đã vẽ một số đường ranh giới khu vực bầu cử Hạ viện để ưu tiên cử tri gốc Latinh, điều này vi phạm Tu chính án thứ 14 và 15.
Chính quyền Trump đã tham gia vụ kiện và tuyên bố bản đồ này là sự phân chia khu vực bầu cử bất hợp pháp dựa trên chủng tộc.
Tuy nhiên, một hội đồng gồm ba thẩm phán liên bang với ý kiến trái chiều đã giữ nguyên bản đồ này , cho rằng các nhà lập pháp California đã hành động vì lý do chính trị chứ không phải chủng tộc khi vẽ lại các khu vực bầu cử quốc hội.
Thẩm phán Josephine Staton viết trong phán quyết của đa số hai thẩm phán: “Chúng tôi nhận thấy rằng bằng chứng được trình bày phản ánh đúng bản chất của Đề án 50: một sự sắp xếp lại khu vực bầu cử mang tính chính trị nhằm mục đích chuyển năm ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ sang cho đảng Dân chủ. Nói cách khác, ‘động lực thúc đẩy việc thông qua’ Bản đồ Đề án 50 chỉ đơn thuần là ‘lợi thế đảng phái thuần túy’.”
Tháng trước, các đảng viên Cộng hòa California đã yêu cầu Tòa án Tối cao can thiệp khẩn cấp và đề nghị các thẩm phán ngăn chặn việc tiểu bang sử dụng các khu vực bầu cử mới trong chu kỳ bầu cử năm 2026, thay vào đó yêu cầu tiểu bang sử dụng các ranh giới khu vực bầu cử quốc hội được thông qua vào năm 2021 bởi một ủy ban phân chia lại khu vực bầu cử độc lập.
Họ yêu cầu tòa án tối cao đưa ra phán quyết trước ngày 9 tháng 2, thời điểm các ứng cử viên quốc hội có thể bắt đầu nộp hồ sơ tranh cử.
“Công chúng có quyền lợi tối cao trong các cuộc bầu cử được tiến hành theo các ranh giới khu vực bầu cử hợp hiến,” các luật sư của đảng Cộng hòa California viết trong đơn yêu cầu cứu trợ của họ. “Tính toàn vẹn của chính phủ đại diện bị suy yếu khi tiểu bang phân loại cử tri theo chủng tộc trong việc xây dựng các đơn vị đại diện.”
Chính quyền Trump ủng hộ các cử tri đảng Cộng hòa và kêu gọi Tòa án Tối cao ngăn chặn California sử dụng bản đồ mới. Tổng luật sư D. John Sauer lập luận trong một bản đệ trình rằng chủng tộc đã được sử dụng như một chiêu trò chính trị, và nói rằng việc phân chia lại khu vực bầu cử gần đây của California “bị vấy bẩn bởi sự thao túng khu vực bầu cử dựa trên chủng tộc vi hiến”.
“Dĩ nhiên, động cơ của California khi thông qua toàn bộ bản đồ Prop 50 chắc chắn là để chống lại việc Texas thao túng khu vực bầu cử theo hướng bất công,” ông viết. “Nhưng mục tiêu chính trị bao quát đó không phải là giấy phép cho việc thao túng khu vực bầu cử dựa trên chủng tộc ở cấp quận.”
Trong lời kêu gọi Tòa án Tối cao giữ nguyên các đường ranh giới khu vực bầu cử Hạ viện mới, các quan chức California cho biết đảng Cộng hòa chỉ đệ đơn kiện thách thức bản đồ của tiểu bang – đồng thời bảo vệ ranh giới bỏ phiếu mới của Texas – để đảm bảo đảng Cộng hòa giữ vững quyền kiểm soát Hạ viện.
“Đó là một mục tiêu chính trị tự nhiên, cũng giống như việc Thống đốc Newsom và các đảng viên Dân chủ California muốn chống lại chiến lược của đảng Cộng hòa là điều tự nhiên,” họ viết trong một bản đệ trình . “Nhưng điều hết sức phi tự nhiên — thực tế, trái với các nguyên tắc cơ bản của nền dân chủ và tính công bằng của tư pháp — là yêu cầu của các nguyên đơn đối với Tòa án này để can thiệp vào cuộc tranh chấp chính trị, trao cho một đảng phái chính trị một lợi thế đáng kể bằng cách ngăn chặn việc phân chia lại khu vực bầu cử theo đảng phái của California sau khi đã cho phép việc phân chia lại khu vực bầu cử của Texas có hiệu lực.”
Các luật sư của Liên đoàn Công dân Mỹ gốc Latinh (League of United Latin American Citizens), tổ chức ủng hộ việc phân định lại ranh giới các khu vực bầu cử, lập luận rằng bản đồ của California đã được hơn 7 triệu cử tri thông qua và cho rằng có “bằng chứng không thể chối cãi” cho thấy ranh giới các khu vực bầu cử Hạ viện đã được vẽ lại vì mục đích đảng phái.
“Việc thay đổi toàn bộ bản đồ phân chia lại khu vực bầu cử của California ngay bây giờ, trong một chiến dịch tranh cử sơ bộ đang diễn ra, sẽ gây ra sự xáo trộn cực kỳ lớn đối với các quan chức bầu cử, cử tri và các đảng phái chính trị, cũng như các ứng cử viên,” họ viết trong một bản đệ trình lên Tòa án Tối cao, kêu gọi giữ nguyên các đường ranh giới bỏ phiếu mới.
Các nghị sĩ đảng Cộng hòa ở Texas đã tiến hành vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử Hạ viện vào mùa hè năm ngoái sau khi Tổng thống Trump và các phụ tá Nhà Trắng thúc đẩy họ tạo ra một bản đồ mới giúp đảng Cộng hòa giữ vững thế đa số tại Hạ viện. Nhưng quyết định của các nhà lập pháp đảng Cộng hòa ở Texas đã châm ngòi cho một cuộc chạy đua ở các tiểu bang khác để vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử quốc hội của riêng họ cho chu kỳ bầu cử năm 2026.
Đảng Dân chủ ở California bắt đầu soạn thảo các ranh giới bầu cử mới nhằm đối trọng với những ghế mới mà đảng Cộng hòa có lợi ở Texas, và các nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử do đảng Dân chủ dẫn đầu đang được tiến hành ở Maryland và Virginia. Tuy nhiên, một thẩm phán tiểu bang ở Virginia đã phán quyết rằng một đề xuất sửa đổi hiến pháp cho phép đảng Dân chủ vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử quốc hội là bất hợp pháp. Ở phía bên kia, đảng Cộng hòa ở Bắc Carolina và Missouri đã thông qua các kế hoạch nhằm mục đích chuyển một ghế do đảng Dân chủ nắm giữ sang phía cánh hữu.
Một hội đồng gồm ba thẩm phán bất đồng quan điểm ở Texas đã ngăn chặn tiểu bang sử dụng các khu vực bầu cử Hạ viện được vẽ lại cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và cho rằng bản đồ này đã bị thao túng về mặt chủng tộc. Nhưng các đảng viên Cộng hòa của tiểu bang đã yêu cầu Tòa án Tối cao can thiệp, và tòa án tối cao đã khôi phục lại các ranh giới bỏ phiếu quốc hội mới của Texas vào tháng 12.
Trong một ý kiến đồng thuận, Thẩm phán Samuel Alito cho rằng chính trị là yếu tố chủ yếu thúc đẩy các nhà lập pháp tiểu bang ở Texas và California trong quá trình phân chia lại khu vực bầu cử. Cùng với các Thẩm phán Clarence Thomas và Neil Gorsuch, Alito viết rằng “không thể phủ nhận” rằng “động lực cho việc thông qua bản đồ Texas (giống như bản đồ sau đó được thông qua ở California) chỉ đơn thuần là lợi thế đảng phái.”
Ny (Theo CBS News)
